II SAB/Kr 166/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie : Sędzia WSA Renata Czeluśniak (spr.) Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi M.K. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; II. w pozostałym zakresie umarza postępowanie sądowe; III. zasądza od Prezesa Sądu Okręgowego w K. na rzecz skarżącego M.K. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

W dniu 9 października 2013 r. do Prezesa Sądu Okręgowego w K. wpłynęła skarga M.K. skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Przedmiotem skargi była bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego co do udzielenia mu informacji publicznej na wniosek z dnia 19 września 2013 r. W uzasadnieniu skargi wskazał, że ww. wnioskiem zwrócił się z żądaniem przesłania na jego adres informacji publicznej na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. Nr 112, poz.1198, z późn. zm.) i do dnia wniesienia skargi nie otrzymał żądanej informacji. Skarżący zażądał nakazania mu zgodnego z prawem rozpatrzenia wniosku poprzez przesłanie mu informacji, o jakie wnosił. Skarżący podkreślił, że żądane informacje mają charakter informacji publicznej oraz wniósł o zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów dojazdu do sądu samochodem. W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Okręgowego w K. wniósł o umorzenie postępowania z uwagi na udzielenie informacji pismem z dnia 6 marca 2014 r., doręczonym dnia 15 marca 2014 r., na wniosek skarżącego z 19 września 2013 r. (data wpływu do Sądu Okręgowego w K. – 23 września 2013 r.). Na rozprawie skarżący wniósł o umorzenie postępowania oraz o rozważenie, czy bezczynność organu w przedmiotowej sprawie nie miała charakteru rażącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), w skrócie "ppsa", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis § 2 cytowanego artykułu w pkt 8 w związku z pkt 4 precyzuje, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów, w tym na bezczynność w dokonywaniu czynności materialno – technicznych z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień wynikających z przepisów prawa. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas gdy w prawem przewidzianym terminie organ administracji publicznej nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo zaistnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Treść ustawy o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), zwaną dalej "udip", a zwłaszcza art. 13, jednoznacznie wskazuje, że zamiarem ustawodawcy było takie uregulowanie trybu udzielania informacji publicznej przez organy administracji, by było to postępowanie jak najbardziej odformalizowane oraz toczące się bez zbędnej zwłoki. Dlatego też zasadą jest udzielanie informacji publicznej w terminie 14 dni od złożenia wniosku lub w uzasadnionych przypadkach w terminie nieprzekraczającym dwóch miesięcy. Ponieważ Prezes SO w K. udostępnił żądaną informację publiczną pismem z dnia 6 marca 2014 r. tj. przed rozpoznaniem nin. skargi, to w dniu rozpoznania sprawy organ nie pozostawał już w bezczynności. Sąd podzielił pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 26 listopada 2008 r. sygn. akt I OPS 6/08, że "Przepis art. 161 § 1 pkt 3 ppsa ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a tej ustawy - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności". Postępowanie sądowe ulega zatem umorzeniu jako bezprzedmiotowe z uwagi na brak możliwości zobowiązania organu do wydania aktu lub podjęcia czynności. Dlatego orzeczono jak w pkt II sentencji wyroku na podstawie art. 149 w zw. z art. 161 § 1 pkt 3 ppsa. Zgodnie z art. 149 § 1 zd. 2 ppsa "Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa", przy czym za rażące naruszenie prawa należy uznać przede wszystkim brak jakiejkolwiek aktywności organu. Uwzględniając stan faktyczny niniejszej sprawy tj. zarówno prawie 6 miesięczny upływ czasu pomiędzy złożeniem wniosku, a udzieleniem informacji i brak w tym zakresie jakiejkolwiek aktywności organu (nie można bowiem za taką uznać pism z dnia 17 października i 5 grudnia 2013 r., gdyż nie dotyczą one w ogóle wniosku o udzielenie informacji publicznej) Sąd uznał, że zaistniała w sprawie bezczynność nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Co do wykładni art. 149 § 1 zd. 2 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny np. w postanowieniu z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. I OSK 2626/12 (LEX nr 1247155) stwierdził: "Przepis art. 149 p.p.s.a. w aktualnym brzmieniu zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce oraz czy było to z rażącym naruszeniem prawa albo nie miało charakteru rażącego. Użycie w zdaniu drugim § 1 art. 149 p.p.s.a. wyrazu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Wręcz przeciwnie z analizy tego przepisu, w kontekście przepisu art. 4171 § 3 k.c., wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu. Należy przyjąć, iż wydanie przez organ decyzji po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a." Mając to na uwadze orzeczono jak w punkcie I sentencji wyroku na podstawie art. 149 ppsa. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 209 ppsa.