II SAB/Kr 10/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Mirosław Bator SWSA Jacek Bursa SWSA Joanna Człowiekowska (spraw.) po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. P. na bezczynność Starosty W. w przedmiocie wydania aktu dotyczącego uznania za stronę w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę postanawia I. odrzucić skargę; II. zwrócić skarżącemu S. P. uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 (sto) złotych.

Skarżący S. P. wniósł w dniu 28 grudnia 2020 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Starosty polegającą na niewydaniu aktu dotyczącego uznania go za stronę postępowania prowadzonego na wniosek Gminy T. w sprawie pozwolenia na budowę sieci elektroenergetycznej oświetleniowej do 1 kV – oświetlenie boiska treningowego, na działkach nr [...] i [...] zlokalizowanych w miejscowości T.. S. P. uzupełnił skargę wyjaśnieniami złożonymi w piśmie z dnia 27 lutego 2021 r. W odpowiedzi na skargę Starosta wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że już wcześniej - pismami z dnia 23 października oraz 2 grudnia 2020 r. udzielił skarżącemu szczegółowych wyjaśnień w kwestii tego, kto jest stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę oraz wskazał skarżącemu, że w rozpoznanej sprawie nie przysługuje mu status strony. Obszar oddziaływania ww. inwestycji obejmuje bowiem wyłącznie działki nr [...] i [...] położone w T. . Natomiast żadna z działek będąca własnością skarżącego nie znajduje się w obszarze oddziaływania ww. inwestycji. Ponadto organ wskazał, że brak jest podstaw prawnych dla rozstrzygania o statusie strony w formie postanowienia lub decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu. Sądy administracyjne, stosownie do art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2019, poz. 2167 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 2 ww. ustawy) w trybie i na zasadach określonych w przepisach ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019, poz. 2325, dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a tego przepisu, a na podstawie z art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. – w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Pojęcie bezczynności zdefiniowane zostało w art. 37 § 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2020, poz. 256, dalej: k.p.a.) jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 tej ustawy, zaś przewlekłość określono jako prowadzenie postępowania dłużej, niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. W przedmiotowej sprawie skarżący S. P. domagał się od Starosty uznania go za stronę prowadzonego przez ten organ, na wniosek Gminy T., postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę sieci elektroenergetycznej oświetleniowej do 1 kV – oświetlenia boiska treningowego na działkach nr [...] i [...] zlokalizowanego w T. (znak sprawy: [...]). Domagał się przy tym, by stanowisko organu przyjęło postać decyzji lub postanowienia. Starosta pismem z 23 października 2020 r., doręczonym 2 listopada 2020 r. poinformował skarżącego, że nie przysługuje mu w przedmiotowym postępowaniu przymiot strony. W odpowiedzi na wniosek skarżącego z 3 listopada 2020 r. o wydanie decyzji lub postanowienia na okoliczność uznania go za stronę postępowania, organ ponownie przedstawił swoje stanowisko w piśmie z 2 grudnia 2020 r. Pisma te znajdują się w aktach sprawy Starosty znak: [...], przekazanych Sądowi do sprawy o sygn. II SAB/Kr 216/20. Wyjaśnić należy w tym miejscu, że dla rozstrzygnięcia o statusie strony w toczącym się postępowaniu (dopuszczenia lub odmowy dopuszczenia do udziału) Kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje ani formy decyzji administracyjnej, ani postanowienia. Obowiązkiem organu jest zawiadomić wszystkie podmioty będące stronami o wszczęciu postępowania, stosownie do art. 61 § 4 k.p.a. Taki obowiązek ciąży również na organie w sytuacji, gdy w toku postępowania zajdzie konieczność zapewnienia udziału w postępowaniu podmiotowi, który wcześniej nie brał w nim udziału. Zawiadomienie jest czynnością materialno-techniczną. Wobec powyższego należało stwierdzić, że wniesiona skarga nie dotyczy żadnego z przypadków bezczynności, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 8 oraz 9 p.p.s.a. Stanowisko organu o dopuszczeniu lub odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym nie przyjmuje bowiem postaci aktu podlegającego skardze do sądu administracyjnego, a co za tym idzie, nie przysługuje w tym przypadku skarga na bezczynność. Nie jest więc skarga na bezczynność właściwym środkiem prawnym zmierzającym do ustalenia, czy jakiemuś podmiotowi przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym. Jeśli zarzuca się błędne ustalenie kręgu stron i wydanie decyzji bez udziału legitymowanego podmiotu, tj. strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. lub przepisów szczególnych, właściwą drogą do kwestionowania stanowiska organu może być, w zależności okoliczności, wniesienie odwołania od decyzji, wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., czy też skargi do sądu administracyjnego. Przesłanki odrzucenia skargi określa art. 58 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę: 1) jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego; 2) wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia; 3) gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi; 4) jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona; 5) jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie; 5a) jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego; 6) jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W okolicznościach sprawy należało uznać, że zachodzi przypadek określony w art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Nie przysługuje bowiem skarga na bezczynność organu w przypadku niewydania aktu w przedmiocie dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony. Mając na względzie przesłanki odrzucenia skargi należało ponadto uwzględnić, że w dacie wniesienia skargi, tj. w dniu 28 grudnia 2020 r. postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę prowadzone przez Starostę do sygn. [...], było już zakończone decyzją ostateczną. Z akt sprawy wynika bowiem, że w dniu 30 października 2020 r. Starosta wydał decyzję nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę dla Gminy T. obejmującego budowę sieci elektroenergetycznej oświetleniowej do 1 kV – oświetlenie boiska treningowego na działkach nr: [...] i [...] zlokalizowanych w miejscowości T.. Od decyzji nie wniesiono odwołania. Sąd wskazuje, że Naczelny Sąd Administracyjny podjął 22 czerwca 2020 r. uchwałę do sygn. akt II OPS 5/19 (orzeczenia.nsa.gov.pl), w której stwierdził, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania przez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Z uzasadnienia uchwały NSA wynika m.in., że skarga na bezczynność nie może być wnoszona po zakończeniu postępowania administracyjnego. Zasadniczym bowiem celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej, jak i skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jest doprowadzenie do usunięcia stanu bezczynności. W przedmiotowej sprawie skarżący wniósł skargę na bezczynność w dniu 28 grudnia 2020 r., tj. po wydaniu przez Starostę decyzji z 30 października 2020 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę. W tej sytuacji należało uznać, że wniesienie skargi na bezczynność po wydaniu decyzji kończącej postępowanie jest niedopuszczalne i stoi na przeszkodzie merytorycznemu rozpoznaniu sprawy przez sąd administracyjny. Wobec czego skarga podlegała odrzuceniu również na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. W przedmiocie zwrotu wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w punkcie 2 sentencji postanowienia