II SAB/Ke 2/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek Sędzia WSA Agnieszka Banach (spr.) po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. R. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach w przedmiocie rozpoznania odwołania I. odrzucić skargę; II. zwrócić M. R. kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi.

M.R. w piśmie z 30 grudnia 2025 r. (data wpływu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach: 2 stycznia 2026 r.) wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na bezczynność Kolegium w przedmiocie rozpoznania jej odwołania z 17 listopada 2025 r. od decyzji Burmistrza Gminy Włoszczowa z 14 sierpnia 2025 r. dotyczącej środowiskowych uwarunkowań. Skarżąca podniosła, że do dnia wniesienia skargi jej odwołanie nie zostało rozpoznane, mimo upływu terminów określonych w art. 35 k.p.a. Wskazała, że 5 grudnia 2025 r. wniosła ponaglenie do Kolegium, co również nie doprowadziło do wydania rozstrzygnięcia uwzględniającego jej odwołanie. Dodała, że Kolegium pismem z 10 grudnia 2025 r. poinformowało ją, że zakończyło postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań decyzją z 20 listopada 2025 r., która nie została jej doręczona. Skarżąca zarzuciła, że decyzja ta została wydana bez jej udziału oraz bez uwzględnienia jej argumentów, mimo, że wcześniej była traktowana jako strona postępowania i otrzymywała korespondencję od organów obu instancji. Zdaniem skarżącej, działania Kolegium polegające na pominięciu jej jako strony, nierozpoznaniu odwołania oraz niedoręczeniu decyzji stanowią rażące naruszenie prawa oraz przejaw bezczynności organu. Skarżąca wniosła o stwierdzenie, że organ odwoławczy dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązanie organu do rozpoznania jej odwołania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej odrzucenie. Wyjaśniło, że Burmistrz Gminy Włoszczowa decyzją z 14 sierpnia 2025 r. określił środowiskowe uwarunkowania dla planowanego przedsięwzięcia pod nazwą: "Budowa trzech budynków handlowych, terenowych murów oporowych, wraz z infrastrukturą techniczną i drogową na częściach działek nr ewid. [...], budowa dwóch stacji transformatorowych na działce nr ewid. [...], budowa budynku usługowego - usługi gastronomiczne, murów oporowych, pylonu reklamowego oraz masztów reklamowych do 3 sztuk wraz z infrastrukturą techniczną i drogową na częściach działek o nr ewid. [...] na terenie miasta Włoszczowa oraz rozbiórka odcinków trzech istniejących linii napowietrznych SN 15 kV oraz budowa trzech odcinków linii kablowych SN 15 kV wraz ze stanowiskami słupowymi oraz odcinka linii napowietrznej w rejonie ul. [...] we Włoszczowie na działkach nr ewid. [...], [...]". Od powyższej decyzji odwołanie wniósł m.in. J.R. , a Kolegium po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, decyzją z 22 listopada 2025 r. utrzymało w mocy ww. decyzję organu I instancji. W dniu 24 listopada 2025 r. do Kolegium wpłynęło odwołanie M. R., będącej stroną w sprawie, uzupełnione pismem z 17 listopada 2015 r. (data wpływu do Kolegium 26 listopada 2025 r.). Zatem wpływ uzupełnionego odwołania do Kolegium nastąpił po wydaniu ww. decyzji ostatecznej w sprawie. W związku z powyższym Kolegium poinformowało skarżącą o wydaniu własnej decyzji i jednocześnie zwróciło się z pytaniem, czy w takich okolicznościach ww. odwołanie należy potraktować jako wniosek o wznowienie w sprawie. W dniu 9 grudnia 2025 r. do Kolegium wpłynęło pismo strony ponaglające do wydania decyzji w sprawie wraz z zarzutem braku odpowiedzi na jej poprzednie pismo z 30 października 2025 r. W odpowiedzi 10 grudnia 2025 r. Kolegium wyjaśniło stronie, że nie znajduje się w stanie bezczynności, ponieważ podjęło działania w sprawie rozpoznania jej odwołania i wobec wydania już decyzji ostatecznej wystąpiło do niej o wyjaśnienie, czy ww. odwołanie należy traktować jako wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. Zatem na ponaglenie skarżącej z 5 grudnia 2025 r. Kolegium udzieliło jej odpowiedzi bezzwłocznie, tj. 10 grudnia 2025 r. Następnie postanowieniem z 22 grudnia 2025 r. Kolegium stwierdziło niedopuszczalność odwołania M.R. od ww. decyzji Burmistrza. Kolegium podkreśliło, że ww. postanowienie zostało wysłane do M.R. , lecz na dzień udzielenia odpowiedzi na skargę nie zostało jej skutecznie doręczone. Natomiast obwieszczenie o wydaniu tego postanowienia nastąpiło 22 grudnia 2025 r., stosownie do art. 85 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1112 ze zm., dalej "ustawa środowiskowa"). M.R. złożyła skargę na bezczynność do Sądu 2 stycznia 2026 r., a zatem po dacie doręczenia ww. postanowienia w formie obwieszczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19, wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. Odmienne rozumowanie oznaczałoby, że środek ten zamiast w swoim celu zmierzać do likwidacji stanu bezczynności, powiązany byłby zasadniczo z celem wykraczającym poza zakres postępowania administracyjnego, a więc z dążeniem do uzyskania prejudykatu. Wyjaśnić należy, że zarówno skarga na bezczynność, jak i na przewlekłe prowadzenie postępowania, skierowane są przeciwko wadliwemu procedowaniu organu, w wyniku którego konkretna i indywidualna sprawa administracyjna nie jest załatwiona. Podkreślić przy tym trzeba, że ocena wystąpienia każdego ze stanów pasywności organu administracji (bezczynności lub przewlekłości) dokonywana winna być przez sąd administracyjny każdorazowo na dzień wniesienia skargi (por. postanowienia NSA z: 13 października 2021 r., III OSK 3789/21; 29 września 2021 r., I OSK 1051/21 i 29 września 2020 r. II OSK 26/20, dostępna na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z kolei zgodnie z art. 269 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne są związane uchwałami Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z akt sprawy wynika, że 22 grudnia 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach wydało postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania M.R. z 17 listopada 2025 r. od decyzji Burmistrza Gminy Włoszczowa z 14 sierpnia 2025 r. Bezsporne jest przy tym, że skarga na bezczynność organu odwoławczego w zakresie rozpoznania wskazanego odwołania została nadana w urzędzie pocztowym 31 grudnia 2025 r., a zatem już po wydaniu rozstrzygnięcia kończącego postępowanie odwoławcze. Z przedłożonego przez organ dowodu doręczenia wynika, że postanowienie z 22 grudnia 2025 r. zostało doręczone stronie skarżącej 8 stycznia 2026 r. Okoliczność ta nie ma jednak znaczenia dla oceny zasadności zarzutu bezczynności. Jak bowiem wynika z akt sprawy, obwieszczenie o wydaniu tego postanowienia zostało 23 grudnia 2025 r. zamieszczone na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach oraz na tablicy ogłoszeń w jego siedzibie, a także podane do publicznej wiadomości poprzez wywieszenie na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy Włoszczowa oraz w pobliżu miejsca realizacji inwestycji w okresie od 23 grudnia 2025 r. do 7 stycznia 2026 r., jak również opublikowane w Biuletynie Informacji Publicznej Gminy Włoszczowa. W konsekwencji należało uznać, że przedmiotowe postanowienie weszło do obrotu prawnego 23 grudnia 2025 r., tj. z chwilą jego ogłoszenia w trybie art. 85 ust. 3 ustawy środowiskowej i od tej daty strona skarżąca miała możliwość zapoznania się z jego treścią. Tym samym w dacie wniesienia skargi w tej sprawie organ nie pozostawał w bezczynności, albowiem postępowanie, w którym odwołanie wniosła M. R., zostało już zakończone wydaniem stosownego rozstrzygnięcia (postanowienie z 22 grudnia 2025 r.). Podkreślenia wymaga, że w treści przywołanej uchwały z 22 czerwca 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny wiąże skutek w postaci przeszkody w merytorycznym rozpoznaniu przez sąd skargi na bezczynność z samym faktem wydania decyzji, wskazując, że skarga na bezczynność jest skargą na naruszający prawo stan postępowania administracyjnego, w którym mimo upływu określonego prawem terminu właściwego dla załatwienia indywidualnej sprawy, rozstrzygnięcie nie zostało wydane. Pogląd wiążący ustanie stanu bezczynności z faktem załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej poprzez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcie czynności jest poglądem dominującym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym i w ocenie składu orzekającego w tej sprawie, jest poglądem słusznym (por. wyroki NSA: z 5 czerwca 2019 r., II OSK 3747/18; z 8 maja 2019 r., I FSK 1401/17; z 11 lutego 2011 r., I FSK 198/10 oraz postanowienie z 22 marca 2024 r., III OSK 552/23, dostępne jw.). Kluczowe znaczenie dla oceny dopuszczalności skargi na bezczynność organu ma data zakończenia przez organ prowadzonego postępowania przez wydanie decyzji lub postanowienia. Skoro więc w ocenianej sprawie, w momencie wniesienia skargi nie występowała zarzucana skargą bezczynność w rozpoznaniu odwołania, bowiem postępowanie to zostało uprzednio zakończone postanowieniem o stwierdzeniu niedopuszczalności tego odwołania, to - w kontekście wskazanej wyżej uchwały 7 sędziów NSA z dnia 22 czerwca 2020 r. - brak było podstaw do merytorycznego rozpoznania tej skargi przez sąd administracyjny w zakresie stwierdzenia o tym, czy organ dopuścił się bezczynności (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Z uwagi na stan sprawy, wniesiona skarga nie mogła zmierzać do zobowiązania organu do rozpoznania odwołania skarżącej z 17 listopada 2025 r. od ww. decyzji Burmistrza Gminy Włoszczowa, a zatem, nie mogła realizować przedstawionego wyżej celu tej skargi (jej istoty) co uzasadniało jej odrzucenie. Sumując, w realiach niniejszej sprawy, skoro w chwili wniesienia skargi, tj. 31 grudnia 2025 r., organ załatwił już odwołanie skarżącej z 17 listopada 2025 r. poprzez wydanie postanowienia 22 grudnia 2025 r., to zachodziła pierwotna, bo istniejąca w dniu wniesienia skargi, bezprzedmiotowość postępowania. W dniu wniesienia skargi nie istniał już bowiem przedmiot postępowania, jakim w niniejszej sprawie był stan bezczynności w rozpoznaniu przedmiotowego odwołania. Ubocznie należy podnieść, że ocena zgodności z prawem postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność odwołania M.R. pozostaje poza zakresem niniejszego postępowania sądowego. Kwestia ta może być przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej wyłącznie w sprawie wszczętej na skutek skargi na to postanowienie. Skarga taka została wniesiona i zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Ke 112/26. W jej ramach Sąd dokona oceny prawidłowości rozstrzygnięcia organu w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania M.R. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., zobligowany był orzec jak w punkcie I sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu sądowego Sąd orzekł w punkcie II sentencji postanowienie na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.