II SAB/Ke 164/26

II SAB/Ke 164/26 POSTANOWIENIE Dnia 30 września 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza po rozpoznaniu w dniu 30 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. P. na bezczynność Wójta Gminy Nagłowice w przedmiocie przekazania kosztorysu na zakup okularów (pisma z 21 maja 2025 r. i 29 maja 2025 r.) postanawia: odrzucić skargę.

W rozpoznawanej sprawie M. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na bezczynność Wójta Gminy Nagłowice w przedmiocie braku reakcji na jego pisma z 21 i 29 maja 2025 r. dotyczące kosztorysu na zakup okularów. Skarżący domagał się zobowiązania organu do wydania aktu lub podjęcia czynności, stwierdzenia, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenia organowi grzywny i zasądzenia odszkodowania. W uzasadnieniu skargi, jej autor podniósł, że w okresie od 10 do 29 maja 2025 r. składał do Urzędu Gminy Nagłowice pisma w różnych sprawach, na które, pomimo upływu terminów ustawowych nie otrzymał żadnych odpowiedzi, w tym nie otrzymał informacji o przekazaniu tych pism do organu właściwego. W odpowiedzi na skargę organ podał, że w okresie od 10 do 29 maja 2025 r. do Wójta Gminy Nagłowice wpłynęły pisma M. P. o przyznanie zasiłków celowych oraz dotyczące uzupełnienia dokumentacji związanej z prowadzonymi postępowaniami, w tym pisma z 21 i 29 maja 2025 r. zatytułowane: "Zaświadczenie okulary" i "Wycena okulary". Ponieważ z treści pism wynikało, że sprawy dotyczą postępowania prowadzonego przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Nagłowicach, na podstawie art. 65 § 1 oraz 19 k.p.a. pisma te zostały przekazane według właściwości do tej jednostki, o czym został również poinformowany M. P.. W tej sytuacji zarzut braku reakcji na pisma jest nieuzasadniony i powinien zostać oddalony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest każdorazowo badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi. Zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określa art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.), dalej "p.p.s.a.". W myśl tego przepisu, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie, 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3). Skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest zatem dopuszczalna w przypadkach, gdy jej przedmiot mieści się w zakresie wskazanym w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. (tzn. w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a), jak również w zakresie wskazanym w art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a., a więc polega na niewydaniu aktu lub niepodjęciu czynności określonej w tych przepisach, ewentualnie na przewlekłości w tym zakresie. Skarga na bezczynność lub przewlekłość organu jest bowiem pochodną skargi na określone prawne formy działania organów administracji publicznej. Oznacza to, że skarga na bezczynność lub przewlekłość przysługuje tylko w tych sprawach, w których są wydawane decyzje i postanowienia (art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a) oraz w tych sprawach, w których mogą być podejmowane akty lub czynności określone w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a także wówczas, gdy odrębna ustawa tak stanowi (art. 3 § 3). W rozpoznawanej sprawie skarżący zarzuca Wójtowi Gminy Nagłowice bezczynność w związku z jego pismami z 21 i 29 maja 2025 r. Oba z tych pism zatytułowane: "Zaświadczenie okulary" i "Wycena okulary" zawierały kosztorysy zakupu okularów. Wobec powyższego należy podnieść, że skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna tylko w takich sprawach, w których organ administracji publicznej zobowiązany jest wydać rozstrzygnięcie w sprawie indywidualnej, które może być następnie zaskarżone do sądu administracyjnego, co wynika z art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. Skarga taka ma zatem zasadniczo dyscyplinować organ administracji publicznej do wydania indywidualnego aktu administracyjnego kończącego sprawę, czy to w przypadkach wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4, czy też w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W rozpoznawanej sprawie żaden taki przypadek nie zachodzi. Wśród obecnie obowiązujących przepisów prawa brak jest przepisu obligującego organ gminy do podjęcia w zakresie wskazanym w skardze władczego rozstrzygnięcia. Nie ulega więc wątpliwości, że pisma z 21 i 29 maja 2025 r. nie inicjowały żadnego postępowania administracyjnego w sprawie indywidualnej. Skarżący nie domagał się wydania decyzji, nie żądał wszczęcia postępowania administracyjnego. W konsekwencji, skarżący nie może skutecznie domagać się wydania decyzji administracyjnej (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.), postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.), postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a.), podobnie jak również żadnego z aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 do 7 p.p.s.a. Brak jest też przepisów szczególnych przewidujących kontrolę sądów administracyjnych w tego rodzaju sprawach. W świetle powyższego należy stwierdzić, że zaskarżona bezczynność nie należy do żadnej kategorii spraw mieszczących się w zakresie objętym kognicją sądu administracyjnego, gdyż brak jest przepisu prawa zobowiązującego organ do wydania określonego aktu (decyzji, postanowienia) lub podjęcia czynności administracyjnej w sprawie indywidualnej. Skarga nie dotyczy więc sytuacji, w której organ działając w odpowiedzi na pisma skarżącego z 21 i 29 maja 2025 r. zobowiązany był do wydania decyzji, postanowienia lub do dokonania określonej czynności kształtującej prawa i obowiązki skarżącego i z tego ustawowego obowiązku nie wywiązał się w określonym terminie. Trzeba też zaznaczyć, że wbrew twierdzeniom skargi, Wójt Gminy Nagłowice, powiadomił skarżącego, w pismach z 26 maja 2025 r. i 2 czerwca 2025 r. o przekazaniu zgodnie z właściwością pism zawierających powyższe kosztorysy zakupu okularów. Informacje te zostały doręczone skarżącemu 2 i 6 czerwca 2025 r. W konsekwencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym skarga podlega odrzuceniu, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.