II SAB/Go 68/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter po rozpoznaniu w dniu 8 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z.S. na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w przedmiocie udzielenia odpowiedzi postanawia: odrzucić skargę.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2022 r. Z.S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w przedmiocie nieudzielenia odpowiedzi na skierowany do tego organu wniosek z dnia [...] września 2021 r. w sprawie udostępnienia Biuletyn Informacji Publicznej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zakładu Karnego wniósł o odrzucenie skargi wskazując, że nie należy ona do właściwości sądów administracyjnych. Z ostrożności procesowej organ wniósł o oddalenie skargi. Ponadto podkreślił, że skarżący nie wniósł przedmiotowego wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. – określanej dalej jako p.p.s.a.), obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 (są to sprawy obejmujące decyzje i postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym, a także inne akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, podjęte poza szeroko rozumianym postępowaniem administracyjnym) lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (tj. sprawy obejmujące indywidualne interpretacje przepisów prawa podatkowego oraz opinie zabezpieczające). Ponadto sąd administracyjny, na podstawie art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a., rozpoznaje również skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w kodeksie postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest dopuszczalna w przypadkach, gdy jej przedmiot mieści się w zakresie wskazanym w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. (tzn. w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a), jak również w zakresie wskazanym w art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a., a więc niewydanie aktu lub niepodjęcie czynności określonej w tych przepisach. Skarga na bezczynność organu jest bowiem pochodną skargi na określone prawne formy działania organów administracji publicznej. Oznacza to, że skarga na bezczynność przysługuje tylko w tych sprawach, w których są wydawane decyzje i postanowienia (art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a) oraz w tych sprawach, w których mogą być podejmowane akty lub czynności określone w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a także wówczas, gdy odrębna ustawa tak stanowi, co wynika z treści art. 3 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 15 kwietnia 2008 r., II OSK 496/08, CBOSA). Odnosząc treść przywołanych przepisów do przedmiotu skargi – bezczynności organu w odpowiedzi na wniosek skarżącego dotyczący udostępnienia Biuletynu Informacji Publicznej – należy stwierdzić, że nie mieści się on w żadnej z wymienionych wyżej kategorii bezczynności podlegających jurysdykcji sądów administracyjnych. Z treści skargi wynika bowiem, że Z.S. jest niezadowolony z działalności administracji Zakładu Karnego, a w szczególności z tego, że do dnia wniesienia skargi nie uzyskał odpowiedzi na złożone przez siebie dnia 20 września 2021 r. pismo. Treść pisma jak i status skarżącego, który przebywał w Zakładzie Karnym, wskazują, że skarga stanowi wyraz jego niezadowolenia z działalności administracji aresztu. Powołane w skardze okoliczności winny być zatem skierowane do właściwego w tym zakresie organu, którym w pierwszej kolejności jest sędzia penitencjarny, sprawujący (art. 32 k.k.w.) nadzór nad legalnością i prawidłowością wykonywania kary pozbawienia wolności, zastępczej kary pozbawienia wolności, kary aresztu wojskowego, kary aresztu lub zastępczej kary aresztu, kary porządkowej, tymczasowego aresztowania, zatrzymania, środka przymusu skutkującego pozbawienie wolności oraz środka zabezpieczającego związanego z umieszczeniem w zakładzie psychiatrycznym. W tym miejscu wskazać również trzeba, że zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz. U. z 2013 r., poz. 647 ze zm.) skargi dotyczące działalności jednostek organizacyjnych oraz postępowania funkcjonariusza lub pracownika Służby Więziennej, załatwiają w zależności od treści skargi i zarzutów w niej podniesionych odpowiednio: kierownik danej jednostki organizacyjnej, dyrektor okręgowy Służby Więziennej, Dyrektor Generalny Służby Więziennej i Minister Sprawiedliwości. Zatem do tych podmiotów skarżący powinien kierować swoje ewentualne uwagi i zastrzeżenia dotyczące prawidłowości wykonywania orzeczonej wobec niego kary pozbawienia wolności. Z powyższego wynika, że przedmiot niniejszej sprawy pozostaje poza zakresem właściwości rzeczowej sądów administracyjnych, co w konsekwencji obligowało Sąd do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.