II SAB/Go 54/18

Dnia 23 sierpnia 2018 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim – Krzysztof Rogalski po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku H.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi H.W. na bezczynność Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w przedmiocie ustalenia stopnia niepełnosprawności p o s t a n a w i a : 1. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić radcę prawnego.

Dnia 5 czerwca 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynął złożony na urzędowym formularzu PPF wniosek H.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Uzasadniając wniosek skarżący podał, iż jest osoba samotną, w podeszłym wieku, utrzymuje się ze świadczeń z pomocy społecznej (zasiłek stały – 481 zł oraz zasiłek pielęgnacyjny – 153 zł), nie posiada innych dochodów, oszczędności ani majątku, nie pobiera emerytury ani renty. W związku ze swoim utrzymaniem ponosi koszty na zakup energii elektrycznej – 30 zł, wywóz odpadów – 20 zł, leków – 118 zł, wynajem mieszkania – 70 zł, a także żywności i odzieży. Do wniosku i pisma uzupełniającego załączył decyzję z dnia [...] lipca 2018 r. o przyznaniu mu zasiłku celowego na zakup żywności w kwocie 120 zł oraz rachunki za energię elektryczną i wywóz odpadów. Wniosek o przyznanie prawa pomocy należało uwzględnić. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (art. 245 § 1 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). W myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania Natomiast w myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, między innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Ciężar dowodu co do wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na podmiocie występującym z takim żądaniem, co wynika z treści art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. Wynikająca z załączonych dokumentów analiza sytuacji życiowej oraz materialnej skarżącego prowadzi do wniosku, że została spełniona ustawowa przesłanka o której mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Skarżący jest osobą samotną, w podeszłym wieku (78 lat) według własnego oświadczenia utrzymuje się wyłącznie dzięki wsparciu ze strony pomocy społecznej (na dowód czego nadesłał kopię decyzji z dnia 23 lipca 2018 r. o przyznaniu zasiłku celowego na zakup żywności w kwocie 120 zł), jak podał – nie posiada również żadnego majątku, oszczędności, nie pobiera emerytury ani renty. Poza dowodami opłat za energię elektryczną oraz wywóz śmieci nie dysponuje rachunkami ponoszonymi tytułem kosztów utrzymania. W sprawie brak jest przesłanek do zakwestionowania wiarygodności jego oświadczenia w tym zakresie. Powyższe okoliczności uzasadniają przyjęcie, że skarżący nie ma możliwości poczynienia wydatków nie służących bieżącemu – koniecznemu utrzymaniu, zaś wydatki związane z uiszczeniem kosztów sądowych czy ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika przekraczają jego możliwości finansowe. Z tego względu za uzasadnione uznać należało przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W świetle powyższych okoliczności, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.