II SAB/Go 143/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P sp. z o. o. na przewlekłość postępowania Starosty w przedmiocie wydania zezwolenia na przetwarzanie odpadów postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić stronie skarżącej P sp. z o. o. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem uiszczonego wpisu od skargi.

Pismem z dnia [...] listopada 2023 r. P sp. z o. o. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na przewlekłość postępowania Starosty w przedmiocie wydania zezwolenia na przetwarzanie odpadów. Podniosła, iż wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2022 r. złożyła do organu wniosek o wydanie pozwolenia na przetwarzanie odpadów w instalacji elektrociepłowni na biogaz rolniczy w miejscowości [...]. Strona skarżąca wskazała, że w związku z wszczętym postępowaniem organ wielokrotnie wzywał ją do składania wyjaśnień, jednakże w żadnym z 4 wezwań organ nie zażądał wyjaśnień dotyczących zakresu wniosku w kontekście przedłożonej wraz z nim decyzji środowiskowej. W odpowiedzi na skargę organ omówił przeprowadzone przez siebie postępowanie i wskazał, że decyzją z dnia [...] września 2023 r. odmówił spółce P sp. z o. o. zezwolenia na przetwarzanie odpadów w instalacji elektrociepłowni na biogaz rolniczy w m. [...]. Organ zaznaczył, że w trakcie postępowania wnioskodawca 6 razy zmieniał wniosek we wskazanym zakresie, co powodowało konieczność ponownych analiz całości wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego przepisu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W tym miejscu należy wskazać na uchwałę składu siedmiu sędziów z dnia 7 marca 2022 r. sygn. akt II OPS 1/21, którą Naczelny Sąd Administracyjny usunął wątpliwości interpretacyjne dotyczące dopuszczalności skargi na przewlekłość organu w sytuacji, gdy postępowanie, w chwili wniesienia skargi, zostało zakończone. NSA jednoznacznie bowiem stwierdził, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Istota skargi na przewlekłe prowadzenie sprawy przez organ administracji publicznej polega bowiem na niejako przymuszeniu organu do jej merytorycznego załatwienia w terminach wynikających z przepisów prawa, poprzez wydanie stosownego orzeczenia sądowego. A zatem, po wydaniu decyzji kończącej postępowanie w danej instancji, tego typu skarga nie może odnieść takiego skutku, który już się ziścił. Wobec powyższego, skoro stan bezczynności lub przewlekłości kończy się wraz z załatwieniem sprawy przez organ, to oczywiste jest, że skarga nie może dotyczyć przedmiotu, który nie istnieje już w chwili jej wniesienia. Kontrolowany w wyniku skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania, stan rzeczy musi być w dacie skargi aktualny, a nie historyczny (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 21 lutego 2024 r., sygn. akt II SAB/Lu 15/24). Niezależnie od powyższego należy wskazać, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym panuje pogląd, który Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela, iż skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego podlega odrzuceniu, jeżeli została wniesiona po wydaniu decyzji przez organ, któremu zarzucono przewlekłe prowadzenie postępowania, nawet wówczas, gdy decyzja ta nie jest jeszcze ostateczna (por. postanowienie NSA z dnia 24 stycznia 2023 r., sygn. akt II OSK 1575/22; postanowienie WSA w Olsztynie z dnia 23 marca 2023 r., sygn. akt I SAB/Ol 4/23). Należy zwrócić uwagę, że stan "przewlekłości postępowania" został zdefiniowany przez ustawodawcę w art. 37 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej jako k.p.a.). Zgodnie z tym przepisem z przewlekłością prowadzonego przez organ postępowania mamy do czynienia wtedy, gdy postępowanie to jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. W świetle tej definicji zdarzeniem prawnym, które kończy stan przewlekłości jest załatwienie sprawy przez organ. W myśl natomiast art. 104 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. A zatem momentem załatwienia sprawy jest co do zasady moment wydania decyzji. Skoro zatem skarga P sp. z o. o. na przewlekłe prowadzenie przez Starostę postępowania zainicjowanego wnioskiem strony skarżącej o wydanie pozwolenia na przetwarzanie odpadów została wniesiona dnia 7 listopada 2023 r., czyli już po wydaniu przez Starostę decyzji z dnia [...] września 2023 r. nr [...] o odmowie zezwolenia na przetwarzanie odpadów, to zachodziła pierwotna, bo istniejąca już w dniu wniesienia skargi, bezprzedmiotowość postępowania. W dniu wniesienia skargi nie istniał już bowiem przedmiot postępowania, jakim w realiach niniejszej sprawy był stan przewlekłości w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. W konsekwencji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. orzeczono jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. O zwrocie uiszczonego przez stronę skarżącą wpisu sądowego (punkt 2 sentencji) Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w myśl którego sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.