II SAB/Gl 51/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Kędzierska, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski(spr.), Sędzia WSA Stanisław Nitecki, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi A. G., M. G. na przewlekłe prowadzenie przez Burmistrza C. w przedmiocie postępowania w sprawie naruszenia stosunków wodnych na gruncie 1) stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; 2) stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszenia prawa; 3) umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 4) zasądza od Burmistrza C. na rzecz skarżących solidarnie kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

A. i M. G. (dalej skarżący) po uprzednim złożeniu ponaglenia dnia 2 lutego 2026 r. złożyli do tutejszego Sądu skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Miasta C. w przedmiocie zmiany stosunków wodnych. W uzasadnieniu skargi wskazano, że skarżący dnia 30 września 2024 r. złożyli wniosek o rozpatrzenie sprawy dotyczącej zmiany stosunków wodnych na działce [...] położonej przy ul. [...] w C., ze szkodą dla działki sąsiedniej nr ew. [...], położonej przy ul. [...] w C. Pierwsze oględziny w sprawie zostały przeprowadzone w dniu 17 października 2024 r. Pomimo ich przeprowadzenia organ nie wydał decyzji administracyjnej ani nie zakończył postępowania w inny przewidziany prawem sposób. W związku z brakiem rozstrzygnięcia sprawy, w dniu 17 czerwca 2025 r. złożyli ponaglenie na podstawie art. 37 § 1 k.p.a., wskazując na przewlekłość postępowania. Ponaglenie zostało przekazane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Kolegium nie dopatrzyło się przewlekłości postępowania, pomimo oczywistego i znacznego przekroczenia terminów przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego. W dniu 10 lipca 2025 r. organ przeprowadził ponowne oględziny. Po ich przeprowadzeniu oraz sporządzeniu protokołu skarżących poinformowano że "organ zebrał już wystarczające dowody i materiały do wydania decyzji". Pomimo tego decyzja administracyjna nie została wydana. Zamiast rozstrzygnięcia sprawy, organ zawiadomił skarżących o konieczności przeprowadzenia kolejnych oględzin, które odbyły się w dniu 8 stycznia 2026 r. Na dzień wniesienia niniejszej skargi decyzja administracyjna w dalszym ciągu nie została wydana. W konsekwencji skarżący wnoszą o - stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłości postępowania, - zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w określonym przez Sąd terminie, - zasądzenie kosztów postępowania. Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że dnia 5 grudnia zawiadomił strony o przeprowadzeniu ponownych oględzin. Dnia 3 lutego 2026 r. wydał zaś decyzję umarzającą postępowanie w sprawie zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla nieruchomości położonej przy ul. [...] w C. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje również bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło zgodnie z treścią art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Zgodnie z brzmieniem art. 53 § 2b p.p.s.a. wymogiem skutecznego wniesienia do sądu administracyjnego skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest jej poprzedzenie ponagleniem skierowanym do właściwego organu. Z kolei zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność), 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie, do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (art. 37 § 3 k.p.a.). W niniejszej sprawie wymóg złożenia ponaglenia do właściwego organu został spełniony. Zgodnie z brzmieniem art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 154 § 6 p.p.s.a. grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W sprawach o przedmiocie objętym skargą uwzględnienia wymaga zasada szybkości postępowania, zawarta w treści art. 12 § 1 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy spoczywa na organach administracji publicznej prowadzących postępowanie w sprawie (art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.). Jak wynika z akt administracyjnych postępowanie w sprawie trwało 16 miesięcy. Organ podejmował w niej czynności procesowe, jednakże pomiędzy nimi istniały znaczne odstępy czasowe. Przeprowadzono trzy oględziny nieruchomości, przy czym nie jest do końca jasne czemu, przynajmniej te dnia 8 stycznia miały służyć. W konsekwencji należy zgodzić się ze skarżącymi, że organ w sprawie działał w sposób przewlekły. Co istotne, w odpowiedzi na skargę organ nie wyjaśnił w ogóle przyczyn zwłoki oraz nie uzasadnił celu podejmowanych czynności. Ze względu na wydanie aktu rozstrzygającego sprawę co do istoty Sąd był zobowiązany do umorzenia postępowanie sądowego w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu. Biorąc pod uwagę powyższe, działając na podstawie 149 § 1, § 1a i § 2 oraz art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.