II SAB/Gl 50/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 10 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. Z. i Stowarzyszenia "A" na bezczynność Prezydenta Miasta B. w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w kwestii wniosku skarżącej H. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącą od kosztów sądowych 2) oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie

Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy H. Z. wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego z urzędu. Z treści formularza wynika, że wnioskodawczyni samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, utrzymując się ze świadczenia emerytalnego uzyskiwanego w kwocie 906 zł miesięcznie. Strona, poza prawem własności do lokalu o pow. 50,75 m2 nie posiada żadnych innych składników majątku, w tym papierów wartościowych, oszczędności ani też przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Na wezwanie referendarza sądowego H. Z. przedłożyła dokumenty potwierdzające wysokość uzyskiwanych przez nią dochodów oraz wysokość przeciętnych, miesięcznych wydatków przeznaczanych na utrzymanie się. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz.270 – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że wniosek o ustanowienie doradcy podatkowego z urzędu jest bezzasadny, albowiem tego rodzaju fachowy pełnomocnik nie może występować w sprawach. Zgodnie bowiem z treścią art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o doradztwie podatkowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2011 r. nr 41, poz. 213 ze zm.) działalność doradców podatkowych ogranicza się do spraw dotyczących zobowiązań podatkowych i celnych, a także prowadzenia ksiąg rachunkowych, podatkowych a także innych ewidencji prowadzonych na potrzeby postępowań podatkowych. Doradcy podatkowi mogą reprezentować osoby fizyczne lub prawne w toczących się postępowaniach administracyjnych lub sądowych lecz jedynie w opisanym wyżej zakresie. Wobec tego, mając na względzie przedmiot skargi H. Z., ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie doradcy podatkowego było niemożliwe, albowiem nie mógłby on reprezentować jej w toczącym się postępowaniu sądowy. Ani Sąd ani referendarz sądowy nie są zaś uprawnieni do modyfikacji zakresu wniosku strony o przyznanie prawa pomocy. Zwalniając skarżącą od kosztów sądowych pod uwagę wzięto przede wszystkim wysokość jej dochodów (kwotę 906 zł netto miesięcznie) oraz poziom i strukturę comiesięcznych wydatków. Wydatki te nie są co prawda znaczące, nie mniej jednak w budżecie domowym strony stanowią istotną pozycję. Stąd też samodzielne opłacenie kosztów sądowych przez skarżącą mogłoby stanowić dla niej zbyt daleko idący wysiłek finansowy, który mógłby zachwiać jej sytuacją materialną. Wobec tego, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.