II SAB/Gl 10/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski(spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Nowak, Sędzia WSA Artur Żurawik, , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi E. N. na bezczynność i przewlekłość Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach w przedmiocie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji dotyczącej wyłączenia z użytkowania obiektu budowlanego 1) stwierdza bezczynność i przewlekłość postępowania organu, które miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2) zasądza na rzecz skarżącej od organu sumę pieniężną w kwocie 1000 ( słownie: jeden tysiąc) złotych; 3) zasądza na rzecz skarżącej od organu kwotę 100 (słownie: sto ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pismem z dnia 7 grudnia 2021 r. E. N., reprezentowana przez nieprofesjonalną pełnomocnik, złożyła do tutejszego Sądu skargę na Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach w przedmiocie bezczynności i przewlekłości w sprawie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...] r. nr [...]. Domagając się: 1) stwierdzenia bezczynności i przewlekłości organu w prowadzeniu przedmiotowej sprawy oraz że, bezczynność i przewlekłość miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 2) zasądzenia kosztów postępowania, 3) zasądzenie sumy pieniężnej na rzecz Skarżącej w kwocie 1000 zł. - wskazała co następuje. Pismem z dnia 8 października złożyła do ŚWINB w Katowicach wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. W dniu 22 listopada 2021 r. zostało złożone ponaglenie. Dopiero po miesiącu organ wystąpił do organu I instancji o przesłanie akt sprawy. Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że dnia października 2021 r. do ŚWINB wpłynął wniosek obecnie skarżącej, o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...] r. numer [...]. Pismem, znak; [...], z dnia [...] r., ŚWINB wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z prośbą o przesłanie akt sprawy, które dotyczą powyższej decyzji. Całość akt sprawy została zaś przekazana dnia 17 listopada 2021 r. We wskazywanym przez skarżącą okresie do ŚWINB wpłynął szereg pism, których była ona autorem. Wymagały one weryfikacji, czego konsekwencją było wystosowanie prośby o przesłanie stosownych akt w pierwszym możliwym terminie. Po uzyskaniu akt dotyczących decyzji objętej wnioskiem w sprawie nieważności, które były częścią innego postępowania, ŚWINB wystosował do strony zawiadomienie o wszczęciu postępowania nieważnościowego, a także zawiadomił strony postępowania o możliwości złożenia wyjaśnień w trybie art. 10 k.p.a. Jeśli bowiem, strona niniejszego postępowania zechciałaby zapoznać się z aktami niniejszej sprawy w siedzibie ŚWINB, ŚWINB jest zobowiązany w trybie tego przepisu umożliwić jej to w pierwszym możliwym terminie wyznaczonym z uwzględnieniem reżimu sanitarnego i możliwości logistycznych tutejszego organu. Jak wskazał organ nie pozostaje w niniejszej sprawy ani w bezczynności ani w przewlekłości, a działania podejmowane w niniejszej sprawie są zdeterminowane wyłącznie kolejnymi pismami procesowymi składanymi przez stronę postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Kontrola sądu administracyjnego, w myśl z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 - powoływanej jako: p.p.s.a.), sprowadza się do badania zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na badaniu, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego może być także brak działań administracji publicznej w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy nakładają na jej organy obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej w określonym czasie i w określonej formie. Z treści przywołanych przepisów ustawy procesowej wynika, że zaskarżalna do sądu opieszałość organu administracji w procedowaniu może przybrać dwie postaci - bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 p.p.s.a.). Ponadto - w myśl art. 149 § 2 p.p.s.a. - sąd, w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a a także przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd ją oddala (art. 151 p.p.s.a.). Zauważyć również należy, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W postępowaniu sądowym wszczętym skargą na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Kognicja sądu administracyjnego ogranicza się zatem do badania, czy organ miał wynikający z przepisów prawa obowiązek wydania aktu lub podjęcia czynności i czy dokonał tego w terminie ustawowym, określonym zgodnie z art. 35 k.p.a., ewentualnie przedłużonym przez organ na zasadach określonych w art. 36 k.p.a. lub w innym, wynikającym z przepisów prawa materialnego, terminie. Zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a "organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Ten właśnie przepis wskazuje ramy czasowe, w jakich powinna zostać załatwiona sprawa administracyjna. Oczywiście § 2-5 tego artykułu wprowadzają rozwiązania szczególne oraz maksymalne terminy na wydanie rozstrzygnięcia w sprawie. Jednakże podstawowym i kluczowym przepisem wykorzystywanym przy ocenie zwłoki organu powinien być art. 35 § 1 k.p.a. i użyte tam pojęcie "bez zbędnej zwłoki". Biorąc pod uwagę powyższe należy uznać, że Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach pozostawał w bezczynności, jak również przewlekle prowadził postępowanie z wniosku skarżącej. Dopiero po ponad miesiącu od otrzymania jej żądania wystąpił o akta sprawy do organu I instancji. A był to, przynajmniej teoretycznie, termin w którym winien był zakończyć postępowanie i wydać rozstrzygnięcie w sprawie. Zatem zasadne jest uznanie, że zwłoka organu, zarówno w przypadku przewlekłości, jak i bezczynności miały charakter rażący. W konsekwencji zasadne było zasądzenie na rzecz skarżącej kwoty 1000 złotych. Sąd ma świadomość, że sprawa powstania zapadliska w T. jest trudna i wielowątkowa. Ma również świadomość, że skarżąca często występuje do organów administracji z różnego rodzaju żądaniami. Nie usprawiedliwia to jednak tak znaczącej zwłoki w podjęciu podstawowej czynności, jaką jest wystąpienie o akta administracyjne konkretnej sprawy. Biorąc pod uwagę powyższe, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 w zw. z § 1a i § 2 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.