II SAB/Bk 9/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 kwietnia 2017 r. sprzeciwu B. O. wobec postanowienia referendarza sądowego z dnia 24 marca 2017 r. o oddaleniu wniosku adwokata A. S. o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej w ramach przyznanego prawa pomocy w sprawie ze skargi B. O. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta B. w przedmiocie wydania uwierzytelnionych odpisów dokumentów z akt sprawy p o s t a n a w i a utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. ,

Postanowieniem z dnia 21 lutego 2017 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku przyznał B. O. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Stosownie do powyższego, Okręgowa Rada Adwokacka w B. wyznaczyła do prowadzenia niniejszej sprawy adwokata A. S. (k. 43). W dniu 3 marca 2017 r. odrzucono skargę skarżącego. Dnia 14 marca 2017 r. adwokat wniósł o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w zakresie sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 3 marca 2017 r., odrzucające skargę oświadczając, że koszty te nie zostały opłacone (k. 57). Jednocześnie złożył do akt sprawy opinię o braku podstaw do wniesienia zażalenia (k. 58-60). Postanowieniem z dnia 24 marca 2017 r. referendarz sądowy oddalił wniosek adwokata A. S. o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej w ramach przyznanego prawa pomocy. W uzasadnieniu postanowienia, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazano, że brak jest podstaw prawnych do zaliczenia wynagrodzenia adwokata za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia zażalenia do niezbędnych kosztów postępowania. Od powyższego postanowienia skarżący wywiódł sprzeciw, wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia i zasądzenia na jego rzecz kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które nie zostały uiszczone ani w całości ani w części. Skarżonemu postanowieniu zarzucił obrazę prawa materialnego, tj. § 5 w zw. z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. a) - d) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714), w zw. z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwanej dalej: "p.p.s.a.", poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że katalog czynności pełnomocnika ustanowionego z urzędu w postępowaniu przed sądem drugiej instancji, za które przysługuje wynagrodzenie, ma charakter zamknięty podczas, gdy ustawodawca nakazał przyznawanie dla ustanowionego z urzędu pełnomocnika wynagrodzenia w oparciu o całość przepisów dotyczących opłat za czynności adwokackie, a tym samym także w oparciu o treść § 5 rozporządzenia, które statuuje, że wysokość opłat w sprawach nieokreślonych w rozporządzeniu ustala się, przyjmując za podstawę opłatę w sprawach najbardziej zbliżonego rodzaju. W uzasadnieniu adwokat nadmienił, że sporządził opinię o braku podstaw do złożenia zażalenia oraz wykonał szereg innych czynności, tj. zapoznał się z aktami sprawy oraz spotkał ze skarżącym. Podniósł, że odnośnie wykładni prawnej § 21 ust. 1 pkt 2 lit. a-d, trudnym do zaakceptowania jest pogląd, aby wskazywana wykładnia była zgodna z treścią tego aktu prawnego. Brak użycia zwrotów wskazujących na otwarty charakter poszczególnych katalogów nie może z góry przesądzać o braku podstaw do wypłaty wynagrodzenia w sytuacji świadczenia pomocy nieskatalogowanej w rozporządzeniu. Wskazując na treść § 5 rozporządzenia podniósł, że brak wymienienia czynności prawnej w sposób ścisły i jej skatalogowania wywołuje konieczność dopasowania wykonanej czynności do innej skatalogowanej przy zastosowaniu kryterium podobieństwa rodzajowego. Zaznaczył, że takiemu rozumieniu niniejszej normy na pewno nie sprzeciwia się treść art. 250 § 1 oraz art. 204 i 205 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. Treść art. 260 § 1 p.p.s.a. wskazuje, że rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka, jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (§ 3). Przechodząc do oceny zaskarżonego postanowienia referendarza sądowego należy stwierdzić, że jest ono prawidłowe. Zaaprobować należy stanowisko referendarza sądowego, który uznał, że brak jest podstaw prawnych do zaliczenia wynagrodzenia adwokata za sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia zażalenia do niezbędnych kosztów postępowania. Zgodnie z art. 250 § 1 p.p.s.a. wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stosownie zaś do § 21 ust. 1 pkt 2 cyt. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, które dotyczy opłat należnych pełnomocnikowi w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w postępowaniu administracyjnym w II instancji wynagrodzenie może być przyznane za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (§ 21 ust. 2 pkt 2 lit. a), sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej (§ 21 ust. 1 pkt 2 lit. b), za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (§ 21 ust. 1 pkt 2 lit. c) oraz w postępowaniu zażaleniowym (§ 21 ust. 1 pkt 2 lit. d). W przedmiotowej sprawie adwokat przedłożył dokumenty potwierdzające sporządzenie opinii prawnej o braku podstaw do wniesienia zażalenia. W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącego, słuszne jest stanowisko referendarza, że wśród czynności wymienionych w § 21 ust. 1 pkt 2 cyt. rozporządzenia nie ma czynności prawnej polegającej na sporządzeniu opinii o braku podstaw do wniesienie zażalenia. Ustawodawca w § 21 ust. 1 pkt 2 lit. d cytowanego rozporządzenia wskazuje ogólnie na postępowanie zażaleniowe, jednak należy przyjąć, że zarówno wykładnia literowa jak i celowościowa tego przepisu nakazuje uznać, iż postępowanie zażaleniowe wszczęte jest dopiero w momencie wniesienia zażalenia. W świetle powyższego, wynagrodzenie może być przyznane w postępowaniu zażaleniowym za wniesienie zażalenia, a taka sytuacja nie miała miejsca w przedmiotowej sprawie. Nadto przepis ten we wcześniejszych podpunktach odnosi się, za jaką opinię może być przyznane wynagrodzenie, a nie jest to opinia wskazana we wniosku. Brak jest zatem podstaw prawnych do zaliczenia wynagrodzenia adwokata za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia zażalenia do niezbędnych kosztów postępowania, o których mowa w art. 204 oraz w art. 205 § 2 p.p.s.a. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał, że nie było podstaw prawnych do przyznania pełnomocnikowi skarżącego kosztów pomocy prawnej udzielonej w ramach przyznanego prawa pomocy, wobec czego zaskarżone sprzeciwem postanowienie referendarza sądowego utrzymano w mocy. Mając to na uwadze, na podstawie art. 250 § 1 w zw. z art. 260 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.