Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Wr 825/25

Wyrok WSA we Wrocławiu z 16 kwietnia 2026 r., II SA/Wr 825/25 – wstrzymanie robót budowlanych

Wynik

*Oddalono skargę w części

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia
16 kwietnia 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Adam Habuda Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Asesor WSA Malwina Jaworska – Wołyniak (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi K. N. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 4 września 2025 r. nr 914/2025 w przedmiocie wstrzymania budowy obiektu rekreacyjnego oddala skargę w całości.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 4 września 2025 r. (nr 914/2025), Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: DWINB), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: k.p.a.) utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Legnicy (dalej: PINB) z dnia 27 czerwca 2025 r. (nr 121/2025) w przedmiocie wstrzymania budowy obiektu rekreacyjnego położonego na dz. nr [...] w S., Gmina K. Postanowienie to zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. W związku z pismem Wójta Gminy K. z dnia 12 czerwca 2023 r., PINB przeprowadził w dniu 24 czerwca 2025 r., kontrolę na działce nr [...] w S., w trakcie której ustalił, że na terenie przedmiotowej nieruchomości znajduje się obiekt rekreacji indywidualnej wybudowany z gotowych elementów - domek modułowy oraz pomost drewniany o wymiarach 1,6 m x 6 m i wysokości od dna do korony pomostu 200 cm. Domek modułowy został posadowiony na bloczkach betonowych, według oświadczenia inwestora w lipcu 2024 r. W rzeczonym obiekcie znajduje się salon z aneksem kuchennym, składzikiem, wyposażone w stół, kanapę, telewizor, szafy. Obiekt posiada instalację elektryczną, klimatyzacyjną z funkcją grzania i chłodzenia, wewnętrzną instalację wodno-kanalizacyjną bez podłączenia z zewnątrz (przenośna turystyczna toaleta znajduje się w narzędziówce). Wymiary obiektu: 3,04 m x 7,02 m, wysokość 3,22 m. W takcie kontroli nie okazano zgłoszenia budowy do organu administracji architektoniczno - budowlanej lub decyzji o pozwoleniu na budowę. Zawiadomieniem z dnia 26 czerwca 2025 r. PINB poinformował o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie samowolnej budowy obiektu rekreacyjnego położonego na dz. nr [...] w S., Gmina K., a postanowieniem z dnia 27 czerwca 2025 r. (nr 121/2025), na podstawie art. 48 i 48a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2025 r., poz. 418, dalej: p.b.), wstrzymał roboty budowlane polegające na samowolnej budowie obiektu rekreacyjnego położonego na dz. nr [...] w S., Gmina K. oraz poinformował K. N. (dalej: skarżący) jako inwestora o możliwości złożenia wniosku o legalizację przedmiotowej budowy. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący wnosząc o jego uchylenie. Utrzymując w mocy - zaskarżonym postanowieniem - rozstrzygnięcie PINB, DWINB wyjaśnił, że zgodnie z art. 48 ust. 1-5 p.b., organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego: bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Jeżeli w wyniku budowy występuje stan zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, w postanowieniu o wstrzymaniu budowy organ nadzoru budowlanego nakazuje bezzwłoczne: zabezpieczenie obiektu budowlanego lub terenu, na którym prowadzona jest budowa, oraz usunięcie stanu zagrożenia. W postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części, zwanego dalej "wnioskiem o legalizację", oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części, zwanej dalej "decyzją o legalizacji", oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej. Na postanowienie o wstrzymaniu budowy przysługuje zażalenie. Postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy. W przedmiotowej sprawie wstrzymano roboty budowlane polegające na samowolnej budowie obiektu rekreacyjnego o wymiarach 3,04 m x 7,02 m, wysokości 3,22 m, położonego na działce nr [...] w S., z uwagi na brak zgłoszenia do organu administracji architektoniczno- budowlanej. DWINB wyjaśnił, że zasadniczo, w świetle art. 28 ust. 1 p.b. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29-31. Na gruncie niniejszej sprawy istotne jest jednak brzmienie art. 29 ust. 1 pkt 16 p.b., w którym wskazano na brak wymogu uzyskania pozwolenia na budowę, natomiast zachowano wymóg zgłoszenia budowy wolno stojących parterowych budynków rekreacji indywidualnej rozumianych jako budynki przeznaczone do okresowego wypoczynku, o powierzchni zabudowy: a) do 35 m2 , b) powyżej 35 m2 ale nie więcej niż 70 m2 przy rozpiętości elementów konstrukcyjnych do 6 m i wysięgu wsporników do 2 m - przy czym liczba tych budynków na działce nie może być większa niż jeden na każde 500 m2 powierzchni działki. Zdaniem DWINB sporny w sprawie obiekt, w zakresie parametrów obejmujących powierzchnię zabudowy, możliwy jest do zakwalifikowania jako wymagający jedynie zgłoszenia. Nadto, w jego ocenie, PINB dokonał kompleksowej analizy charakteru spornej inwestycji, a wywiedzione przez niego wnioski należy podzielić. W tym kontekście organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 3 p.b. za obiekt budowlany należy uznać budynek, budowlę lub obiekt małej architektury wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z przeznaczeniem wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Z kolei po myśli art. 3 pkt 2 p.b. budynek musi być wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród zewnętrznych, posiadać fundamenty oraz dach. Co istotne - p.b. nie zawiera definicji fundamentu, a w orzecznictwie w tym zakresie przyjmuje, że bez znaczenia jest rodzaj zastosowanego fundamentu - bloczki betonowe czy jest to fundament wylewany czy murowany. "Trwałe związanie z gruntem" to po prostu posadowienie obiektu stabilnie, tak że opiera się on czynnikom zewnętrznym np. atmosferycznym. Fundament ma zapewnić trwałość konstrukcji, uniemożliwić jej przesunięcie. Ponadto wskazuje się, iż fundament obecnie nie musi być zrealizowany pod całą powierzchnią obiektu, któremu ma służyć oraz może być posadowiony płytko w ziemi lub wręcz w ogóle nie być zagłębiony. Obiekt budowlany, położony na działce nr [...], został wybudowany z wykorzystaniem gotowych elementów jakimi są kontenery łączone, które zostały posadowione na bloczkach betonowych, co uprawnia zakwalifikowanie rzeczonego obiektu do kategorii zdefiniowanego w art. 3 pkt 2 p.b. budynku, a nadto zdaniem DWINB budynek ten należy uznać za budynek rekreacji indywidualnej. Zgodnie z § 3 pkt 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1225, dalej: r.w.t.) budynek rekreacji indywidualnej to budynek przeznaczony do okresowego wypoczynku. Zatem w świetle tej definicji budynek rekreacyjny w zamierzeniu służy okresowemu wypoczynkowi, a nie jest przeznaczony do stałego zamieszkania. Zdaniem DWINB zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż obiekt stanowiący przedmiot postępowania jest budynkiem spełniającym funkcję rekreacji indywidualnej. Przedmiotowy obiekt położony jest bowiem na działce usytuowanej przy zbiorniku wodnym, został umeblowany (łóżko, stół, lampa, telewizor) oraz wyposażony w instalację umożliwiającą w przyszłości podłączenie do sieci wodno- kanalizacyjnej. W niniejszej sprawie poza sporem jest, że dla spornego obiektu właściwy organ administracji architektoniczno- budowlanej nie przyjął zgłoszenia zamiaru jego budowy. W konsekwencji, w ocenie DWINB, zasadnie uznał organ I instancji, że przedmiotowy obiekt stanowi samowolę budowlaną, wobec której konieczne było wszczęcie postępowania administracyjnego w trybie art. 48 p.b. Nadto, w jego opinii przeprowadzone przez PINB postępowanie wyjaśniające, odpowiadało wymogom określonym w art. 7, art. 77 § 1, oraz art. 80 k.p.a. W motywach zaś sporządzonego postanowienia czytelnie wyjaśniono przyczyny natury faktycznej i prawnej, które zadecydowały o jego podjęciu. DWINB nie dopatrzył się również innych uchybień, które mogłyby spowodować uchylenie zaskarżonego postanowienia. Natomiast odnosząc się do treści zażalenia wskazał, że wbrew twierdzeniom skarżącego, posadowienie obiektu na bloczkach betonowych, wpisuje się w przyjmowane w orzecznictwie rozumienie fundamentu, w którym za fundament uznaje się element konstrukcyjny przekazujący na podłoże gruntowe całość obciążeń obiektu, wykonany z betonu, żelbetonu, cegieł lub kamieni, rzadziej z drewna. Oznacza to, że cechą znamionującą fundament jest przekazywanie wszystkich obciążeń z konstrukcji na grunt. Zdaniem DWINB, powyższą cechę posiada także fundament przedmiotowego obiektu. Z protokołu kontroli wynika bowiem, że jest on posadowiony na betonowych bloczkach co oznacza, że jest to fundament stanowiący element konstrukcyjny obiektu przekazujący obciążenie na podłoże gruntowe w taki sposób by podłoże nie osiadało nadmiernie, a układ obiektu-podłoże był statyczny. Tym samym za pomocą owych bloczków betonowych sporny obiekt ma być umocowany w gruncie. Bloczki betonowe zapewniają trwałość obiektu, uniemożliwiają jego przesunięcie, czy zniszczenie przez działanie sił przyrody, pełnią więc funkcję fundamentu. W ocenie DWINB, spornego obiektu nie można także zakwalifikować jako tymczasowego obiektu budowlanego. Nadto, w świetle treści protokołu kontroli z dnia 24 czerwca 2025 r. oraz załączonej do niego dokumentacji fotograficznej nie można mieć wątpliwości co do tego, że przedmiotowy obiekt budowlany nie jest altaną. Samo zaś pojęcie altany nie zostało zdefiniowane w p.b. ani w rozporządzeniach wydanych na jego podstawie. Wprowadzone zaś w 2015 r. do ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz.U. z 2021, poz. 1073 ze zm.) pojęcie "altany działkowej" nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. W tej sytuacji, poszukując definicji pojęcia altana należy odwołać się do potocznego jej znaczenia, przez które należy rozumieć niewielką budowlę ogrodową, zwykle drewniana o ażurowych ścianach. Stąd przez altanę należy rozumieć - niebędącą budynkiem, altaną działkową i obiektem małej architektury - niewielkich rozmiarów zadaszoną budowlę, zazwyczaj ogrodową o lekkiej konstrukcji, bez trwałych przegród zewnętrznych - wykonywaną w celu zaspokojenia potrzeb wypoczynkowych lub rekreacyjnych. W tej sytuacji spornego obiektu letniskowego - budynku rekreacji indywidualnej nie można uznać za altanę, gdyż posiada on łącznie wszystkie cechy budynku wskazane w art. 3 pkt 2 p.b. Z kolei okoliczność, że obiekt rekreacyjny funkcjonujący na dz. nr [...] został w całości wykonany przez producenta, został przywieziony na teren wzmiankowanej nieruchomości gruntowej i postawiony z użyciem HDS - nie ma żadnego znaczenia, albowiem ustawienie gotowego obiektu na nieruchomości stanowi w rozumieniu art. 3 pkt 7 p.b. roboty budowlane. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożył K. N. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania administracyjnego, przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentów załączonych do skargi, rozpoznanie sprawy na rozprawie, a nadto zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. Kwestionowanemu postanowieniu zarzucił naruszenie: - art. 7, 9, 11, 77 § 1, 80, 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy - które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało błędnym uznaniem, że przedmiotowy obiekt jest obiektem rekreacyjnym, co skutkowało wydaniem postanowienia o wstrzymaniu budowy obiektu rekreacyjnego; - art. 7a k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, gdy wobec wątpliwości organu w sprawie wynikających z przepisów prawa powszechnego, tj. braku definicji i uszczegółowionych parametrów oraz funkcji obiektu w postaci altany, powinny być one bezwzględnie rozstrzygnięte przez organ na korzyść strony, co powinno skutkować uchyleniem postanowienia i umorzeniem postępowania; - art. 48 p.b. poprzez jego błędne zastosowanie i art. 29 ust. 2 pkt 3 p.b. poprzez jego niezastosowanie, które to uchybienie miało wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało utrzymaniem w mocy postanowienia o wstrzymaniu budowy obiektu rekreacyjnego. W uzasadnieniu skarżący rozwinął zarzuty skargi podkreślając, że na spornej działce nie miały miejsca roboty budowlane w rozumienie p.b., gdyż sporny obiekt został posadowiony na działce jako pojedynczy przenośny tzw. "domek modułowy", nie posiada podłączonej instalacji wodno-kanalizacyjnej, nie jest trwale związany z gruntem, gdyż został posadowiony na bloczkach z betonu, niemniej równie dobrze mógłby stać na innym podłożu, na trawie czy piasku. Użycie bloczków było niezbędne do wyjęcia legarów, na których położony był obiekt w czasie ustawiania za pomocą pojazdu z tzw. HDS. Stąd należy uznać, że organ bezsprzecznie naruszył. art. 48 p.b. poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie Skarżący zakwestionował także pogląd organów, iż sporny obiekt stanowi budynek rekreacyjny wskazując, iż pełni on funkcję gospodarczą, a tzw. "salon" stanowi w istocie małe pomieszczenie przeznaczone na przechowywanie narzędzi. W postanowieniu jest też wzmianka o "składziku", co również potwierdza funkcję gospodarczą obiektu. Nadmiarowe jest również określenie "aneks kuchenny", gdzie jest to szafka z małym zlewozmywakiem, jednakże brak jest kuchenki, przyłączy wodno-kanalizacyjnych, doprowadzonej wody bieżącej. Skarżący podniósł również, iż działka ma charakter działki rolnej, a on sam jestem płatnikiem podatku rolnego i trudno odmówić potrzeby posiadania na tego typu działce "altany z funkcją gospodarczą". Wreszcie skarżący wskazał, iż organ nie poinformował, że formalne złożenie wniosku o legalizację obiektu budowlanego wymaga dołączenia "oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, przyjętego uchwałą nr [...] Rady Gminy w K. z dnia [...] września 2003 r., wskazano, że na rysunku planu "przyjmuje się jako obowiązujące ustalenia: 1) granice obszaru i terenu górniczego". Działalność wydobywcza (żwirownia) na tym terenie została jednak zakończona wiele lat temu, zaś właściciel nieruchomości bez własnej winy ponosi negatywne konsekwencje takiego stanu, bowiem w związku ze statusem działki, niemożliwa jest jej zabudowa, chociaż Gmina udostępniła te działki na sprzedaż osobom prywatnym. Z tych też względów na działce nr [...] nie został wzniesiony budynek, a zdecydowano o postawieniu gotowego modułu - jako altany. Tu skarżący, odwołując się do poglądów judykatury, podniósł, że sporny obiekt: - jest niewielki gabarytowo, podstawa obiektu wynosi 7x3m, zatem powierzchnia (wskazana również w zaskarżonym postanowieniu) to 21 m2 (w stosunku do dopuszczalnej wielkości 35m2 przewidzianych dla altany); - jest lekką konstrukcją; w każdej chwili może być przeniesiony, czy też zabrany; - pełni funkcje: gospodarcze, wypoczynkowe, ochronne - chroni przed warunkami atmosferycznymi. Końcowo, skarżący wskazał, że na działce, na potrzeby własnej konsumpcji, uprawiane są owoce i warzywa przez co zachodzi racjonalna potrzeba posiadania obiektu na cele gospodarcze, czy też jako schronienie przed warunkami atmosferycznymi. Względy te potwierdzają, iż nie można odmówić gospodarczego charakteru obiektu, który należy uznać za altanę. Z uwagi zaś na dbałość o estetykę, z zewnątrz obiekt przypomina domek letniskowy, elewacja przypomina drewno ale faktycznie, czego organ nie wziął pod uwagę, obiekt to konstrukcja lekka. Uwzględniając powyższe, w istocie wypełnione są przesłanki do uznania obiektu wskazanego w zaskarżonym postanowieniu za wolno stojącą altanę o powierzchni zabudowy do 35 m2 w znaczeniu art. 29 ust. 2 pkt 3 p.b., niewymagającej decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia. W odpowiedzi na skargę DWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024, poz. 1267) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji, postanowienia (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb ich wydania lub tryb podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Jego uchylenie następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2026, poz. 143, ze zm., dalej: p.p.s.a.). Mając na względzie wskazane kryterium legalności, Wojewódzki Sąd Administracyjny, po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie, w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych, nie znalazł podstaw dla stwierdzenia naruszenia prawa w rozpoznawanej sprawie, mimo rozważenia w toku dokonywanych czynności przepisu z art. 134 § 1 p.p.s.a., z którego wynika, że Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontroli tut. Sądu, podlegało postanowienie DWINB z dnia 4 września 2025 r. (nr 914/2025), utrzymujące w mocy postanowienie PINB z dnia 27 czerwca 2025 r. (nr 121/2025) w przedmiocie wstrzymania budowy obiektu rekreacyjnego położonego na dz. nr [...] w S., Gmina K. oraz informujące o możliwości złożenia wniosku o legalizację. Zgodnie z brzmieniem art. 48 ust. 1 p.b. organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. W postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej (ust. 3). Postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy (ust. 5). Rolą organu w postępowaniu poprzedzającym wydanie postanowienia o wstrzymaniu robót budowanych jest prawidłowe określenie kwalifikacji prawnej obiektu, którego dotyczy legalizacja. Okoliczność ta przesądza bowiem o tym, czy w ogóle prowadzenie postępowania legalizacyjnego w danym przypadku jest zasadne. Postępowanie legalizacyjne może dotyczyć jedynie takiego obiektu, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę lub dokonanie zgłoszenia. W ocenie Sądu, w realiach badanej sprawy, zasadnie przyjęły organy, iż inwestor, na podstawie art. art. 29 ust. 1 pkt 16 p.b., winien dokonać zgłoszenia. Stosownie bowiem do przywołanego przepisu nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, budowa wolno stojących parterowych budynków rekreacji indywidualnej rozumianych jako budynki przeznaczone do okresowego wypoczynku, o powierzchni zabudowy: a) do 35 m2 , b) powyżej 35 m2 ale nie więcej niż 70 m2 przy rozpiętości elementów konstrukcyjnych do 6 m i wysięgu wsporników do 2 m - przy czym liczba tych budynków na działce nie może być większa niż jeden na każde 500 m2 powierzchni działki. Sąd podziela dokonaną przez organ kwalifikację, iż w realiach badanej sprawy mamy do czynienia z budynkiem rekreacyjnym, a nie budynkiem gospodarczym czy altaną. W tym kontekście trzeba więc zauważyć, że p.b. nie definiuje pojęć budynku gospodarczego i budynku rekreacji indywidulanej. Stosowne unormowania w tym względzie zawiera r.w.t., będące aktem wykonawczym p.b. Zgodnie z jego § 3 pkt 8 budynkiem gospodarczym jest budynek przeznaczony do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych oraz do przechowywania materiałów, narzędzi, sprzętu i płodów rolnych służących mieszkańcom budynku mieszkalnego, budynku zamieszkania zbiorowego, budynku rekreacji indywidualnej, a także ich otoczenia, a w zabudowie zagrodowej przeznaczony również do przechowywania środków produkcji rolnej i sprzętu oraz płodów rolnych. Z kolei definicję legalną budynku rekreacji indywidualnej zawiera § 3 pkt 7 r.w.t., który stanowi, że jako taki należy rozumieć budynek przeznaczony do okresowego wypoczynku. Na tle tak ustalonego stanu prawnego – zdaniem Sądu – PINB, po przeprowadzeniu kontroli na działce nr [...] w S., Gmina K., prawidłowo stwierdził, że obiekt będący przedmiotem kontroli, po pierwsze spełnia warunki definicji budynku, po drugie, jego cechy pozwalają bez wątpienia na kwalifikację jako budynku rekreacyjnego. Przepis art. 3 pkt 2 p.b. definiuje budynek jako obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Jako że w sprawie sporny obiekt jest - jak to określił skarżący "domkiem modułowym" - wykonanym z gotowych elementów i jego zastrzeżenia wzbudziło uznanie go jako obiektu trwale związanego z gruntem, zasadnie w tym względzie DWINB powołał stosowne orzecznictwo sądowe, w którym to zagadnienie wielokrotnie było już przedmiotem rozważań. W orzecznictwie stwierdza się, że istnienie tradycyjnie wykonywanych fundamentów nie jest jedynym wyznacznikiem kwalifikacji prawnej budynku jako trwale związanego z gruntem, ponieważ aktualnie dostępne środki techniczne pozwalają także na zastosowanie innych rozwiązań technicznych (zob. wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2023 r. sygn. akt II OSK 1477/20, CBOSA). Według poglądu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawionego w wyroku z dnia 24 września 2019 r., sygn. akt II OSK 2447/18, fundament jest elementem konstrukcyjnym budynku, którego zadaniem jest przenoszenie obciążeń na grunt, w związku z czym zastosowanie każdego rozwiązania technicznego przenoszącego obciążenie z obiektu na grunt i zapobiegające jego osiadaniu na gruncie oraz pełniącego funkcję niwelującą zmienny poziom terenu pozwala tak ustabilizowany obiekt, którego konstrukcja opiera się czynnikom zewnętrznym, traktować jako spełniający definicję art. 3 pkt 2 p.b. (zob. również wyrok WSA w Poznaniu z dnia z dnia 27 marca 2024 r., sygn. akt IV SA/Po 113/24, CBOSA). Sporny obiekt, zgodnie z ustaleniami organu I instancji (potwierdzonymi dokumentacją zdjęciową), jest posadowiony i unieruchomiony za pomocą bloczków betonowych, które stanowią istotny element utrzymujący ten obiekt, co zapobiega oddziaływaniu czynnikom zewnętrznym. Niniejsze wskazuje także na to, że takie posadowienie ma charakter trwały, co wyklucza jednocześnie uznanie, iż jest to obiekt przeznaczony do przeniesienia w inne miejsce lub do rozbiórki. Stąd zasadnie wykluczyły organy kwalifikację spornego obiektu jako tymczasowego obiektu budowlanego. W ocenie Sądu, zasadnie też w sprawie przyjęły organy, że sporny budynek ma charakter rekreacyjny. Świadczy o tym przede wszystkim jego wyposażenie – salon z aneksem kuchennym, składzik, wyposażone w stół, kanapę, telewizor, szafy. Nie sposób odmiennie kwalifikować tak wyposażonych pomieszczeń i twierdzić, że jest to budynek gospodarczy, gdyż tzw. "salon" stanowi w istocie małe pomieszczenie przeznaczone na przechowywanie narzędzi, w obiekcie znajduje się składzik, aneks kuchenny stanowi wyłącznie szafka z małym zlewozmywakiem, a przede wszystkim brak jest kuchenki, przyłączy wodno-kanalizacyjnych, i doprowadzonej wody bieżącej. W ocenie Sądu obiekt, który ma pomieszczenie wyposażone w stół, kanapę, telewizor, szafy, klimatyzację z funkcją grzania i chłodzenia jest bowiem w sposób ewidentny przygotowywany do przebywania ludzi celem czasowego wypoczynku a nie jako budynek gospodarczy, w którym przechowywane są narzędzia, sprzęt, środki produkcji rolnej czy płody rolne. Wykonana podczas kontroli dokumentacja fotograficzna, załączona do protokołu, niewątpliwie pozwala na przyjęcie, iż sporny budynek ma charakter rekreacyjny a nie wypoczynkowy. Niniejszej kwalifikacji nie może też zmienić podniesiona w skardze okoliczność opłacania podatku rolnego, gdyż kluczowe znaczenie z punktu widzenia przyjmowanej przez nadzór budowlany kwalifikacji ma funkcja jaką pełni obiekt stanowiący przedmiot postępowania. Ta zaś, co wynika z materiału dowodowego, jest ewidentne i wskazuje na jego rekreacyjny charakter. Nadto z akt sprawy wynika, że działka, na której posadowiony jest sporny budynek nie jest wykorzystywana do produkcji rolnej, a związana jest z funkcją rekreacyjną realizowaną wokół zbiornika wodnego, znajdującego się w jej sąsiedztwie. Sąd podziela przy tym pogląd wyrażony przez tut. Sąd w wyroku z 30 kwietnia 2024 r., (sygn. akt II SA/Wr 62/24, CBOSA), że przedmiot postępowań organów nadzoru budowlanego odnosi się do rzeczywistości i rzeczywistości tej nie mogą zmienić deklaracje inwestora (względnie właściciela lub zarządcy) uczestniczącego w procesie legalizacyjnym. Obowiązkiem organu nadzoru budowlanego jest dokonanie kwalifikacji istniejącego, zrealizowanego obiektu budowlanego, gdyż w postępowaniu administracyjnym przedmiotem postępowania dowodowego jest sfera obiektywnie istniejąca (zasada prawdy obiektywnej), a nie subiektywna ocena stanu faktycznego przez strony postępowania (zob. wyrok NSA z 18 maja 2007 r., sygn. akt II OSK 782/06, CBOSA). Wreszcie wskazać również trzeba, że spornego budynku - wbrew zarzutom skargi - nie sposób również uznać jako altanę, chociaż rację ma skarżący, iż przepisy prawa budowlanego nie zawierają legalnej definicji altany. Stąd, samej kwalifikacji obiektu należy dokonać po analizie formy, funkcji oraz gabarytów obiektu, mając przy tym na uwadze znaczenie słownikowe przyjęte w pisanym języku potocznym, przy uwzględnieniu również wykładni systemowej. Przy zastosowaniu wykładni językowej i reguł języka przez altanę w orzecznictwie zwykło się przyjmować budowlę w ogrodzie, zazwyczaj lekkiej konstrukcji, służącą do wypoczynku i ochrony przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi (por. wyrok NSA z dnia 9 lipca 2025 r., sygn. akt II OSK 361/23). Tymczasem załączone, do akt administracyjnych fotografie, nie pozwalają na taką kwalifikację. Sposób bowiem realizacji spornego obiektu charakteryzujący się chociażby wspomnianym wydzieleniem z przestrzeni, za pomocą przegród budowlanych, w żadnej mierze, nie pozwala na przyjęcie, że niniejszy obiekt został wykonanych z lekkich, np. ażurowych konstrukcji. W tej sytuacji nie sposób przyjąć, że DWINB naruszył art. 7a k.p.a. przez zaniechanie dokonania rozstrzygnięcia wątpliwości na korzyść strony, skoro akceptowane w orzecznictwie znaczenie terminu altana, jako element niezbędny ją kreujący, wymaga konstrukcji o lekkim charakterze. Z przywołanych zatem względów Sąd nie podzielił sformułowanych w skardze zarzutów naruszenia prawa materialnego. Podobnie też nie dopatrzył się uchybienia przepisom postępowania, w tym zwłaszcza, wskazanego w skardze, naruszenia art. 7, 9, 11, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu postępowanie przeprowadzone zostało przez organy administracji publicznej w zgodzie z przepisami k.p.a. Organy zgromadziły materiał dowodowy, niezbędny do rozstrzygnięcia sprawy i dokonały jego wszechstronnej oceny z poszanowaniem reguł określonych w art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Tak zgromadzony i oceniony materiał dowodowy mógł stanowić podstawę do prawidłowego zastosowania przepisów p.b. i podjęcia zaskarżonego postanowienia. W tych okolicznościach, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę w całości Niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Powołany przepis stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zaskarżone postanowienie należy do pierwszej z wymienionych kategorii, dlatego też sprawa została skierowana do rozpoznania w trybie uproszczonym, bez wyznaczania rozprawy.

Informacje o sprawie

Data wpływu
14 listopada 2025
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Sędziowie
Adam Habuda /przewodniczący/ Malwina Jaworska-Wołyniak /sprawozdawca/ Olga Białek

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny