II OZ 371/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. B. i S. M.-B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 grudnia 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 2690/25 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi P. B. i S. M.-B. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 sierpnia 2025 r. nr 1091/25 w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 29 grudnia 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 2690/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu wniosku P. B. i S. M.-B. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia z dnia 18 sierpnia 2025 r. nr ... w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd Wojewódzki wskazał, że w skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych polegających na przebudowie z rozbudową lokalu nr [...] mieszczącego się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, usytuowanym na działkach nr ... i ... w obrębie ... położonych przy ul. Z. ... w miejscowości N., gm. L. Sąd I instancji wskazał na przepis art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.) i stwierdził, że niniejszy wniosek nie został w jakikolwiek sposób uzasadniony. Wnioskodawcy nie przywołali jakiejkolwiek argumentacji, która odnosiłaby się wprost do kwestionowanego postanowienia, przemawiającej za jego wstrzymaniem. Nie wskazali żadnych argumentów, których istnienie pozwalałoby na uznanie, że wykonanie tego postanowienia rzeczywiście narazi skarżących na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest bowiem wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie wystarczy samo powtórzenie treści przepisu, a tym bardziej samo wniesienie o zastosowanie ochrony tymczasowej. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania aktu jest zasadne. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli skarżący, podnosząc iż wykonanie zaskarżonego postanowienia wywołuje realne, bezpośrednie skutki prawne i finansowe, niezależnie od tego czy roboty budowlane są obecnie prowadzone. W zaskarżonej decyzji wskazana jest konieczność wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji, którą organ wyliczył na 100 000 zł, co zdaniem skarżących stanowi znaczną szkodę w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Wskazany w postanowieniu termin 30 dni na złożenie wniosku o legalizację powoduje zdaniem skarżących presję natychmiastowego podejmowania czynności, w tym kompletowania dokumentów, organizowania środków na opłatę. Skarżący wnieśli o uchylenie (zmianę) zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Zaznaczyć należy, że w niniejszej sprawie podstawowe znaczenie miało to, że przedmiotem skargi jest postanowienie organu nadzoru budowlanego wydane w trybie art. 48 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, którego celem jest rozpoczęcie procedury legalizacyjnej. Istotą tego postanowienia jest umożliwienie złożenia wniosku o legalizację przedmiotowych robót budowlanych (przebudowa i rozbudowa lokalu mieszkalnego), które samo w sobie nie wymaga znacznych nakładów finansowych. Z kolei opłata legalizacyjna jest ustalana odrębnym orzeczeniem na dalszym etapie postępowania, a w zaskarżonym postanowieniu zawarto wyłącznie informację o obowiązku jej wniesienia w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu. Podkreślić trzeba, że uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia prowadziłoby do uniemożliwienia przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego, a więc doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Z uwagi na taki charakter postanowienia trudno dopatrzeć się przesłanek do jego wstrzymania. Wbrew zarzutom przedstawionym w zażaleniu, Sąd Wojewódzki zasadnie wskazał w wydanym postanowieniu, że skarżący nie przedstawili we wniosku żadnych konkretnych okoliczności świadczących o zaistnieniu przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., mianowicie niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w razie niewstrzymania zaskarżonego aktu. Również argumenty powołane w zażaleniu nie mogą skutkować udzieleniem ochrony tymczasowej, bowiem nie odnoszą się do bezpośrednich następstw zaskarżonego postanowienia. Z tych względów na aprobatę zasługiwało stanowisko Sądu Wojewódzkiego o braku podstaw do zastosowania ochrony tymczasowej w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. W konsekwencji orzeczono o oddaleniu zażalenia na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.