II SA/Wr 763/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Pawłowska (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński, Asesor WSA Dominik Dymitruk, Protokolant: starszy referent Tomasz Gołębiowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi Fundacji "[...]" z siedzibą w L. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 sierpnia 2025 r. nr 832/2025 w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowości technicznych w zakresie nieodpowiedniego stanu technicznego mostu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz strony skarżącej kwotę 980 zł (słownie: dziewięćset osiemdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Zaskarżoną decyzją z dnia 8 sierpnia 2025 r., nr 832/2025 Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako DWINB), po rozpoznaniu odwołania Dolnośląskiej Służby Dróg i Kolei we W. (dalej jako DSDiK) od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W.(1) (dalej jako PINB) nr 50/25 z dnia 13 maja 2025 r., nakazującej zarządcy drogi wojewódzkiej nr [...] - Dolnośląskiej Służbie Dróg i Kolei we W., usunięcie nieprawidłowości technicznych w zakresie nieodpowiedniego stanu technicznego mostu zlokalizowanego na rzece M., stanowiącego zjazd z drogi wojewódzkiej nr [...] (do [...] Zespołu Klasztornego w L.), na dz. nr [...] AM-[...], [...] AM-[...], [...] AM-[...], gm. W.(1), uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekając co do istoty sprawy nakazał Fundacji [...] (dalej jako "strona skarżąca") usunięcie nieprawidłowości technicznych w zakresie nieodpowiedniego stanu technicznego mostu zlokalizowanego na rzece M., stanowiącego zjazd z drogi wojewódzkiej nr [...] do [...] Zespołu Klasztornego w L., na dz. nr [...] AM-[...], [...] AM-[...], [...] AM-[...], gm. W.(1), poprzez: - usunięcie przypadkowej roślinności (zakrzaczenia, zadrzewienie) na konstrukcji mostu, - remont konstrukcji mostu (przęsła łukowe, podpory pośrednie, przyczółki, murki ograniczające jezdnię), - remont kamiennej nawierzchni drogowej, w terminie do dnia 20 lutego 2026 r. W decyzji wskazano również, że opisane prace muszą być wykonane z zachowaniem warunków: - przed przystąpieniem do prac, należy uzyskać stosowne pozwolenia Wojewódzkiego Dolnośląskiego Konserwatora Zabytków we Wrocławiu, - przestrzegać zasady bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót, - stosować materiały i wyroby budowlane dopuszczone do stosowania w budownictwie, - stosować materiały i wyroby budowlane zgodnie z ich przeznaczeniem i sztuką budowlaną, - prace wykonywać pod nadzorem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane, - prace mają na celu przywrócenie poprzedniego stanu technicznego i nie stanowią prac inwestycyjnych. Z akt sprawy oraz uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że w związku z otrzymaniem zawiadomienia o nieprawidłowym stanie technicznym opisanego wcześniej mostu na rzece M., PINB w dniu 27 lutego 2024 r. przeprowadził kontrolę na miejscu przedmiotowego obiektu. W wyniku tej kontroli stwierdził, że most od dziesięcioleci nie był remontowany, widoczne są liczne ubytki tynku i cegieł, spękania, korozja balustrad, spękania i rozwarstwienia konstrukcji z powodu rozsadzenia korzeniami drzew wrastającymi w elementy mostu. Stwierdzono również, że most nie posiada odwodnienia, a brak spadku powoduje zaleganie wody, a następnie nasiąkanie i w konsekwencji jej wnikanie w niższe warstwy konstrukcji, co powoduje degradację konstrukcji mostu. Stwierdzono, że obiekt kwalifikuje się do gruntownego remontu. PINB zgromadził również wypisy z ewidencji gruntów i pismem z dnia 28 lutego 2024 r., zwrócił się do Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej z informacją, że obiekt ten położony jest na działce nr [...], AM-[...] w gminie W.(1), należącej do Skarbu Państwa i wpisany jest do Rejestru Zabytków od 1988 roku. W związku z tym, jak wskazano w piśmie, Wody Polskie zarządzają obiektem położonym na tej działce, tj. mostem i jako zarządca mostu zobowiązane są do utrzymywania go w należytym stanie technicznym. Jednocześnie PINB zwrócił się do Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków we Wrocławiu o wyjaśnienie, czy przedmiotowy most został przekazany w zarząd lub użytkowanie Fundacji [...], w związku z faktem, że w białej karcie jako władający zabytkiem wskazana jest Fundacja, ta jednak zaprzeczyła, aby kiedykolwiek przekazano jej ten obiekt. W odpowiedzi organ poinformował, że nie odnaleziono w archiwum żadnych dokumentów zawierających informacje dotyczących własności przedmiotowej nieruchomości. Jednocześnie przekazał pismo do załatwienia do Starostwa Powiatowego w W.(1). Pismem z dnia 11 marca 2024 r. Wody Polskie podniosły, że nie są ani właścicielem ani zarządcą mostu. W piśmie wskazano, że zgodnie z art. 4 ust. 13 ustawy o drogach publicznych most jest drogowym obiektem inżynierskim, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 7 ustawy Prawo budowalne i jego utrzymanie należy do obowiązków zarządcy drogi wymienionych w art. 20 ust. 4 ustawy o drogach publicznych. Przedmiotowy obiekt przekracza rzekę M. (B.) i jest zlokalizowany pomiędzy działką drogową nr [...] i działką nr [...], na której zlokalizowany jest [...] Zespół Klasztorny w L. i omawiany most jest w ciągu dojazdu z ulicy [...] do zabudowań dawnego klasztoru. Dodatkowo podniesiono, że w myśl art. 216 Prawa Wodnego, urządzenia wodne lub ich części oraz budowle i ich części znajdujące się na gruntach pokrytych wodami śródlądowymi płynącymi, stanowią odrębny od tych gruntów przedmiot własności. W związku z przedstawionymi okolicznościami, Wody Polskie poinformowały, że nie są zobowiązane do utrzymywania przedmiotowego mostu. Starostwo Powiatowe Wydział Geodezji i Kartografii pismem z dnia 10 kwietnia 2024 r. poinformowało o zmianach własnościowych działki o numerze [...] AM – [...] na przestrzeni lat i wskazało, że aktualnie w rejestrze Ewidencji Gruntów i Budynków działka nr [...] ma nieuregulowany stan prawny, z uwagi na brak decyzji potwierdzającej wykonywanie praw właścicielskich przez Państwowe Gospodarstwo Wodne, o której mowa w art. 528 ust. 6 ustawy Prawo wodne. Pismem z dnia 17 kwietnia 2024 r. PINB zwrócił się do Starosty W.(1) o przedstawienie planu remontu mostu podnosząc, że most stanowi własność Skarbu Państwa, a gospodarowanie mieniem Skarbu Państwa spoczywa na Staroście W.(1), jako na podmiocie wykonującym zadania z zakresu administracji rządowej – art. 11b ustawy o gospodarce nieruchomościami. W obszernej odpowiedzi z dnia 19 kwietnia 2024 r. Starosta W.(1) przyznał, że istotnie działka nr [...] stanowi własność Skarbu Państwa, zgodnie z zapisami w ewidencji gruntów i budynków, jednakże w związku z faktem, że działka ta pokryta jest wodami płynącymi, na podstawie art. 212 ustawy Prawo wodne, prawa właścicielskie w stosunku do tej działki, wykonują Wody Polskie. Dodatkowo Starosta wskazał, że przepisy ustawy Prawo wodne przesądzają, że do urządzeń wodnych, w tym do obiektów mostowych – nie stosuje się przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. W takim stanie faktycznym PINB wszczął postępowanie administracyjne w sprawie niewłaściwego stanu technicznego mostu i zawiadomieniem z dnia 24 kwietnia 2024 r. poinformował o tym Państwowe Gospodarstwo Wody Polskie. Następnie decyzją nr 79/24 z dnia 1 lipca 2024 r., PINB nakazał właścicielowi Państwowemu Gospodarstwu Wodnemu Wody Polskie Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej, usunięcie nieprawidłowości technicznych w zakresie nieodpowiedniego stanu technicznego mostu zlokalizowanego na rzece M., stanowiącego ciąg komunikacyjny do [...] Zespołu Klasztornego w L., na dz. nr [...] AM-[...], gm. W.(1) poprzez: usunięcie przypadkowej roślinności (zakrzaczenia, zadrzewienie) na konstrukcji mostu i bezpośrednim przy nim terenie, remont konstrukcji mostu (przęsła łukowe, podpory pośrednie, przyczółki, murki ograniczające jezdnię) oraz remont kamiennej nawierzchni drogowej - w terminie do dnia 29 listopada 2024 r. Po rozpoznaniu odwołania Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, DWINB decyzją nr 1026/2024 z dnia 26 września 2024 r., uchylił w całości decyzję PINB nr 79/24 z dnia 1 lipca 2024 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Jako motywy rozstrzygnięcia kasacyjnego organ odwoławczy wskazał, że zły stan techniczny mostu i konieczność jego naprawy jest ustalona w sposób dostateczny, natomiast nadal rozważenia wymaga kwestia adresata tego obowiązku. W ocenie DWINB zgromadzony w postępowaniu materiał dowodowy nie dawał podstaw aby nałożyć go na Wody Polskie. Rozpoznając sprawę ponownie DWINB nakazał zbadać kwestię właściwego adresata obowiązku nie tylko w kontekście uregulowań prawa wodnego (w tym kontekście zbadać związek funkcjonalny mostu z gospodarką wodną), ale również ustawy o drogach publicznych i ustalić jego ewentualne funkcje komunikacyjne (kategorię drogi w ciągu której ukształtowany jest most, jej zarządcę, uwarunkowania planistyczne i położenie mostu). Ponownie rozpoznając sprawę PINB w pierwszej kolejności zwrócił się pismem z dnia 21 października 2024 r. do Dolnośląskiej Służby Dróg i Kolei we W. o wypowiedzenie się w przedmiocie pełnienia funkcji zarządcy przedmiotowego mostu, z uwagi na fakt, że most jest w części posadowiony na działce nr [...] o sposobie użytkowania "dr" oraz na działce nr [...] - przez które przechodzi droga wojewódzka nr [...]. Pismem z dnia 04 listopada 2024 r., DSDiK we W. podniosła, że jezdnia przedmiotowego mostu nie stanowi przebiegu drogi wojewódzkiej nr [...], a most nie leży w ciągu tej drogi. Jednocześnie DSDiK podniosła, że obiekt mostowy powinien być traktowany jako element zjazdu do posesji zlokalizowanych przy drodze, ponieważ stanowi dojazd do działek gminnych nr [...], [...] poprzez drogę gminną (działka nr [...]), która zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego nie jest drogą publiczną. W takim przypadku, obowiązek utrzymania zjazdu, od krawędzi jezdni, leży po stronie właścicieli gruntów przyległych, w tym wypadku Gminy W.(1). Pismem z dnia 30 grudnia 2024 r. Fundacja [...] włączona została przez PINB do kręgu stron postępowania. Po zapoznaniu się z aktami prowadzonego postępowania Fundacja podniosła, że zgromadzony materiał potwierdza, że nie jest ona użytkownikiem ani właścicielem przedmiotowego mostu. Do materiału dowodowego sprawy PINB włączył również umowę użytkowania wieczystego gruntu i sprzedaży budynku, aktu notarialnego z dnia 19 stycznia 1990 roku, zgodnie z którą, działki nr [...], [...] i [...], na których położony jest zespół poklasztorny w L. rozumiany jako kościół klasztorny, pałac opatów i klasztor [...], został oddany w użytkowanie wieczyste, a następnie sprzedany Fundacji [...]. Decyzją z dnia 13 maja 2025 r. PINB nakazał Dolnośląskiej Służbie Dróg i Kolei we W. usunięcie nieprawidłowości technicznych w zakresie nieodpowiedniego stanu technicznego mostu. W uzasadnieniu decyzji PINB wyjaśnił, że most położony jest nad działka [...] (rzeka M.), stanowi połączenie komunikacyjne pomiędzy drogą wojewódzką [...] (działka nr [...]), a zabudowaniami [...] Zespołu Poklasztornego w L. (działka nr [...]). Każda z tych działek stanowi odrębny przedmiot własności. W ocenie PINB, za utrzymanie mostu w należytym stanie technicznym odpowiada właśnie DSDiK. PINB podniósł, że zgodnie z art. 30 ustawy o drogach publicznych, utrzymanie zjazdów, łącznie ze znajdującymi się pod nimi przepustami, należy do właścicieli lub użytkowników gruntów przyległych do drogi. PINB podniósł, że po pierwsze przedmiotowy zjazd jest przede wszystkim obiektem mostowym, a po drugie, zgodnie z treścią art. 4 pkt 20 utrzymanie drogi oznacza wykonywanie robót konserwacyjnych, porządkowych i innych zmierzających do zwiększania bezpieczeństwa i wygody ruchu, w tym odśnieżanie i zwalczanie śliskiej nawierzchni. Jest to obowiązek inny od remontu drogi, który został zdefiniowany w art. 4 pkt 19 ustawy. W związku z tym, że most stanowi zjazd z drogi wojewódzkiej, za jego remont odpowiedzialny jest jego zarządca, a zadanie to wykonuje DSDiK jako zadanie wynikając z art. 19 ust. 1 oraz art. 20 ust. 2-4. ustawy o drogach publicznych. Również z art. 61 prawa budowalnego wynika, że to właściciel lub zarządca obiektu budowalnego powinien być adresatem decyzji nakazowej wydanej w tym trybie. W toku postępowania odwoławczego DWINB przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowego i włączył do akt spray informacje z operatu ewidencyjnego w zakresie gruntów dla działki nr [...] uznając, że jest to niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy. Uchylając pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie decyzją zaskarżoną w niniejszej sprawie i orzekając o nałożeniu obowiązku na Fundację [...] DWINB w pierwszej kolejności podniósł, że bezsporne jest, że stan techniczny mostu wymaga pilnego i gruntownego remontu. Dalej wyjaśnił że: 1. działka nr [...] (obr. ew. [...], L., powiat [...]) wraz z zabudowaniami, stanowi własność Skarbu Państwa, pozostając w użytkowaniu wieczystym Fundacji [...] - Informacja z operatu ewidencyjnego w zakresie gruntów; 2. przedmiotowy obiekt wpisany jest do rejestru zabytków i objęty ochroną konserwatorską na podstawie przepisów Ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1292). Zgodnie załącznikiem nr 1 do decyzji z dnia 10 maja 1988 r., w sprawie wpisania dobra kultury do rejestru zabytków, [...], nr rejestru zabytków [...] oraz informacji z Karty ewidencyjnej zabytków Architektury i Budownictwa Ośrodka dokumentacji zabytków w Warszawie - przedmiotowy most stanowi element kompleksu Zabudowy Poklasztornej w L.; 3. most przeprowadzony nad rzeką "M." (B.), pełni funkcję komunikacyjną do zabudowań [...] Zespołu Klasztornego w L. (m.in. do działki [...] zabudowanej budynkiem bramy wjazdowej Zespołu Klasztornego) - stanowiąc część składową zjazdu do powyższych zabudowań, znajdując się jednocześnie poza pasem drogowym. W dalszej części organ nadzoru budowalnego wywodził, że adresatem obowiązków określonych w art. 61 Prawa budowlanego, jest właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Zgodnie z art. 233 Kodeksu cywilnego, w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego oraz przez umowę o oddanie gruntu Skarbu Państwa lub gruntu należącego do jednostek samorządu terytorialnego bądź ich związków w użytkowanie wieczyste, użytkownik może korzystać z gruntu z wyłączeniem innych osób. W tych samych granicach użytkownik wieczysty może swoim prawem rozporządzać. Przepis ten wyłącza zatem możliwość korzystania z nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste także przez właściciela działki. Niezależnie od powyższego DWINB wskazał, że zgodnie z art. 4 pkt 2 o drogach publicznych droga oznacza budowlę składającą się z części i urządzeń drogi, budowli ziemnych, lub drogowych obiektów inżynierskich, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, stanowiącą całość techniczno-użytkową, usytuowaną w pasie drogowym i przeznaczoną do ruchu lub postoju pojazdów, ruchu pieszych, ruchu osób poruszających się przy użyciu urządzenia wspomagającego ruch, jazdy wierzchem lub pędzenia zwierząt. Obiekty mostowe mogą stanowić część drogi tylko wtedy, gdy znajdują się w pasie drogowym. Tymczasem, jak wynika z akt przedmiotowej sprawy, przedmiotowy obiekt mostowy zlokalizowany jest poza pasem drogowym drogi publicznej, jak również brak jest funkcjonalnego jego związania z infrastrukturą drogową (drogą wojewódzką nr [...]). W konsekwencji, obiekt ten nie stanowi części drogi publicznej, a tym samym nie podlega obowiązkom zarządcy drogi wynikającym z ustawy o drogach publicznych i ustawy Prawo budowlane, w tym obowiązkom utrzymaniowym i inwestycyjnym. Zgodnie z art. 4 pkt 8 ustawy o drogach publicznych, przez zjazd należy rozumieć połączenie drogi publicznej z nieruchomością przyległą. Zjazd nie stanowi części drogi publicznej, lecz jest urządzeniem towarzyszącym Zgodnie zaś z art. 30 ustawy o drogach publicznych, utrzymywanie zjazdów, łącznie ze znajdującymi się pod nimi przepustami, należy do właścicieli lub użytkowników gruntów przyległych do drogi. Zatem odpowiedzialność za stan techniczny zjazdu - a tym samym znajdującego się na nim obiektu mostowego - spoczywa na właścicielu lub zarządcy nieruchomości, do której zjazd prowadzi - w tym przypadku na Fundacji [...]. Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem Fundacja [...] wniosła do tutejszego Sądu skargę, domagając się jej uchylenia. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające istny wpływ na wynik sprawy, w tym: 1. art. 7, 77 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy co polegało na pominięciu istotnego dowodu w sprawie , tj informacji z EGiB dla działki nr [...], z którego wynika, że jest to działka drogowa (dr), należąca do Gminy W.(1), co doprowadziło do błędnego ustalenia, że most stanowi zjazd z drogi wojewódzkiej nr [...], podczas gdy w rzeczywistości jest on częścią drogi gminnej, stanowiąc wraz z nią całość techniczno – użytkową, a w konsekwencji błędne uznanie, że podmiotem odpowiedzialnym za remont mostu jest Fundacja [...], a nie Gmina W.(1), zaniechanie kluczowych ustaleń, tj., że Fundacja nigdy nie była właścicielem ani użytkownikiem wieczystym gruntów, na których zlokalizowana jest droga, stanowiąca główny ciąg komunikacyjny w obrębie kompleksu zabudowy poklasztornej, w tym wchodzącego w jej skład mostu; 2. nart. 10 § 1 k.p.a poprzez uniemożliwienie Fundacji wypowiedzenia się co do nowych faktów i dowodów zgromadzonych w postepowaniu odwoławczym, w szczególności co do dokumentu uzyskanego przez organ odwoławczy w trybie art., 136 k.p.a. – informacji z operatu ewidencyjnego dotyczącego działki nr [...], który ma kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia, ponieważ wskazuje, że działka ma charakter drogowy i należy do Gminy W.(1), 3. art. 15 k.p.a. poprzez nałożenie na Fundację obowiązku po raz pierwszy w postępowaniu odwoławczym, co pozbawiło ja możliwości odwołania w administracyjnym toku instancji. W skardze podniesiono także naruszenie prawa materialnego, tj. art. 4 pkt 2, 7, 12 i 13 ustawy o drogach publicznych oraz § 4 pkt 10 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie przepisów techniczno – budowloanych dotyczących dróg publicznych, poprzez nieuprawnione uznanie, że most na rzece M. stanowi zjazd z dogi wojewódzkiej nr [...] do [...] Zespołu Klasztornego w L., podczas gdy wskazane przepisu jednoznacznie kwalifikują most drogowy jako obiekt inżynierski służący przeprowadzeniu drogi nad przeszkodą, a nie jako element zjazdu, którego celem jest zapewnienie dostępu z drogi publicznej do nieruchomości gruntowej położonej poza pasem drogowym. Zarzucono też naruszenie art. 66 ust. 1 prawa budowalnego poprzez skierowanie nakazu do Fundacji, która nie jest właścicielem ani zarządcą obiektu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu decyzji. Na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2025 r. pełnomocnik strony skarżącej podtrzymał w całości stanowisko przedstawione w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem wydane przez organ odwoławczy rozstrzygnięcie należy ocenić jako co najmniej przedwczesne. Zgodnie z art. 3 § 1 i 2 pkt 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta polega na orzekaniu w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie i uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dając podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku braku zajścia wskazanych wyżej przesłanek sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddala skargę. Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja DWINB uchylająca decyzję organu pierwszej instancji wydaną w przedmiocie nałożenia obowiązku doprowadzenia do należytego stanu technicznego mostu, ze wskazaniem prac niezbędnych do wykonania w celu przywrócenia obiektu do właściwego stanu technicznego i orzekająca o zmianie podmiotu do którego obowiązek ten jest adresowany. W rozpoznawanej sprawie organy zastosowały art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2025 r., poz. 418), dalej p.b.., zgodnie z którym, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Sąd za prawidłową uznał konstatację organu odwoławczego, że ustalenia faktyczne dokonane w sprawie, w tym oględziny mostu położonego na rzece nr [...], nad rzeką M. w L. potwierdzone znajdującą się w aktach sprawy dokumentacją fotograficzną, pozwalają na jednoznaczne stwierdzenie, że przesłanka wynikająca z zacytowanego przepisu została spełniona, tj. stan techniczny mostu jest zły i wymaga pilnego podjęcia działań naprawczych, co obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji w trybie art. 66 p.b., jednakże w ocenie Sądu, niewystarczająca są ustalenia co do właściciela lub użytkownika działki, na której most ten jest położony, a tym samym adresata decyzji. Sąd zwraca przy tym uwagę, że organ odwoławczy uprzednio orzekał już w niniejszej sprawie, wydając w dniu 26 września 2024 r. decyzję nr 1026/2024, o charakterze kasacyjnym, w której zawarł wytyczne co do dalszego postępowania w sprawie. DWINB nakazał bowiem przed wydaniem decyzji dokonanie szczegółowej analizy uwarunkowań wynikających z prawa wodnego i z ustawy o drogach publicznych w kontekście pełnionej przez most funkcji. W ocenie Sądu, takich szczegółowych analiz w sprawie nadal nie dokonano. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji w zakresie adresata decyzji jest krótkie i ogranicza się w zasadzie do wskazania, że prawo użytkowania wieczystego jest niemal równie prawu własności, stąd Fundacja jest zobowiązana do utrzymania mostu. Brak jest jednak w ocenie Sądu należytego wywodu dlaczego Fundacja jako użytkownik wieczysty terenów [...], została za takiego adresata uznana, skoro organ dysponował umową, z której treści wynika, jakie dokładnie działki i obiekty zostały Fundacji przekazane. Większy fragment decyzji poświęcony został wykazaniu, że przedmiotowy obiekt nie jest częścią drogi publicznej, co jednak w ocenie Sądu nie jest wystarczające, aby uczynić adresatem decyzji Fundację [...]. Za zasadny należy również uznać zarzut skargi w zakresie braku odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, co do uzupełnionego materiału dowodowego w postępowaniu odwoławczym. Wydając postanowienie dowodowe, DWINB zaznaczył, że żądany dokument ma kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia, tymczasem w decyzji w żaden sposób organ nie odniósł się, ani do pozyskanego dokumentu, ani do wynikającego z niego faktu, podnoszono wszak już w piśmie DSDiK z dnia 4 listopada 2024 r., że most położony jest w ciągu drogi gminnej (działka [...]), a zatem za jego utrzymanie w odpowiednim stanie technicznym odpowiedzialna jest Gmina W.(1). Okoliczność tę potwierdzają dokumenty złożone przez Fundację, jak i pozyskane przez PINB we własnym zakresie wskazujące, że Gmina przekazując użytkowanie terenów zabudowań [...] konsekwentnie wyłączyła z nich właśnie drogę, wraz z jej częścią przechodzącą przez most. Z dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy w żaden sposób nie wynika aby Fundacji kiedykolwiek przekazano działkę zabudowaną mostem we władanie. Wbrew stanowisku wyrażonemu w zaskarżonej decyzji, dowodem na powstanie takiego stosunku prawnorzeczowego nie może być zapis widniejący w karcie zabytku, skoro nie istnieje dokument źródłowy przekazujący własność czy też ograniczone prawo rzeczowe na rzecz Fundacji, a ze złożonego aktu notarialnego wynika, że pomiędzy stronami doszło do przekazania nieruchomości, z wyłączeniem działki drogowej i działki pod mostem. Teren przekazywany Fundacji w użytkowanie wieczyste a następnie na własność oraz znajdujące się na nim zabudowanie, zostały opisane w umowie użytkowania wieczystego i sprzedaży z dnia 9 stycznia 1990 roku. Zasadny jest również zarzut, że organ odwoławczy nie umożliwił stronom zapoznania się z uzupełnionym w postępowaniu odwoławczym materiałem dowodowym, co z kolei uniemożliwiło stronom odniesienie się do niego, a w konwekcji mogło mieć wpływ na wynik sprawy i treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji. W ponownie prowadzonym postępowaniu organy odniosą się do zarzutów strony skarżącej, to znaczy rozważą jaki wpływ na określenie adresata obowiązku ma okoliczność, że most położony jest w ciągu drogi wewnętrznej gminnej (dz.nr. [...]), uwzględnią Gminę W.(1) jako stronę postepowania i umożliwią jej ustosunkowanie się do zgromadzonych materiałów w sprawie, a w wydanej decyzji odniosą się do wszystkich podniesionych w niniejszym rozstrzygnięciu aspektów sprawy w zakresie określenia adresata decyzji. Z wyżej opisanych powodów, uznając że zgromadzony materiał dowodowy potwierdza zasadność wydania decyzji nakazującej wykonanie robót doprowadzających most nad rzeką M. w L. do należytego stanu technicznego, jednakże wymaga dalszych ustaleń w zakresie adresata obowiązku, działając na podstawie art. 134 p.p.s.a. sąd uchylił nie tylko zaskarżoną decyzję, ale również poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Biorąc powyższe pod uwagę, wobec stwierdzenia naruszenia przepisów procesowych w stopniu istotnym, Sąd zobligowany był uchylić zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., oraz na podstawie art. 134 p.p.s.a. poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji o czym orzekł jak w punkcie I sentencji. Orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania sądowego wydano na podstawie art. 200 p.p.s.a.w i 205 p.p.s.a.