Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Wr 685/25

Wyrok WSA we Wrocławiu z 21 maja 2026 r., II SA/Wr 685/25 – opłaty za korzystanie ze środowiska

Wynik

*Oddalono skargę w całości

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia
21 maja 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Asesor WSA Malwina Jaworska-Wołyniak (spr.) Protokolant: asystent sędziego Michał Sikora po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 maja 2026 r. sprawy ze skargi C. sp. z o.o. [...] z siedzibą we W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 5 czerwca 2025 r. nr SKO 4212.3.2025 w przedmiocie wymierzenia opłaty za składowanie odpadów oddala skargę w całości.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

W dniu 26 marca 2020 r. C. sp. z o.o. [...] z siedzibą we W. (dalej: skarżąca, Spółka) jako zarządzający składowiskiem odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne w R. przedłożyła do Marszałka Województwa Dolnośląskiego (dalej: organ I instancji) wykaz zawierający informacje i dane o rodzajach i ilości składowanych odpadów oraz o wysokości należnych opłat za rok 2019, a 21 kwietnia 2020 r., korektę przedmiotowego wykazu. Ze złożonego dokumentu wynikało, że w 2019 r. Spółka unieszkodliwiła na składowisku odpadów w R. odpady o następujących kodach: - 17 02 02 Szkło - w ilości 40,90 Mg; - 17 09 04 Zmieszane odpady z budowy, remontów i demontażu inne niż wymienione w 17 09 01,17 09 02 i 17 09 03 - w ilości 6 937,26 Mg; - 19 05 99 Inne niewymienione odpady - w ilości 22 668,37 Mg; - 20 03 03 Odpady z czyszczenia ulic i placów - w ilości 385,78 Mg. Ponadto, w przedłożonym wykazie Spółka uwzględniła również informacje o ilości oraz czasie magazynowania w 2019 r. zakaźnych odpadów medycznych o kodzie 18 01 03* w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym (7,34 Mg przez 16 dób, 4,94 Mg przez 8 dób i 2,84 Mg przez 35 dób). Niniejsze było wynikiem kontroli Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska we Wrocławiu przeprowadzonej w 2019 r. na składowisku w R., w trakcie której ujawniono zdeponowanie na kwaterze składowiska odpadów medycznych, objętych zakazem składowania. Przedmiotowe odpady zostały usunięte ze składowiska, a za czas ich nielegalnego magazynowania Spółka naliczyła opłatą podwyższoną. Dla odpadów o kodzie 19 05 99 Inne niewymienione odpady (tzw. stabilizat) Spółka wyliczyła należną opłatę z uwzględnieniem współczynnika obniżającego wysokość jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie odpadów na składowisku, który ma zastosowanie w przypadku spełnienia przez stabilizat wymaganych parametrów, wskazanych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za korzystanie ze środowiska (Dz.U. z 2017 r, poz. 2490 ze zm.; dalej: rozporządzenie). Marszałek Województwa Dolnośląskiego powziął wątpliwości co do prawidłowości danych zawartych w przedłożonym przez Spółkę wykazie za korzystanie ze środowiska za 2019 r., które dotyczyły należnej opłaty za składowanie odpadów o kodzie 19 05 99 Inne niewymienione odpady (tzw. stabilizat). Dokładniej jego zastrzeżenia wzbudziło zastosowanie przez Spółkę współczynnika obniżającego wysokość jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie tego rodzaju odpadów na składowisku, o którym mowa w § 3 ust 2 rozporządzenia. Zdaniem organu I instancji Spółka nie spełniła warunków wskazanych w § 3 ust. 3 wspomnianego rozporządzenia, dotyczących wykonania badań i poboru prób przez laboratorium, o którym mowa w art. 147a ust. 1 pkt 1 i ust. 1a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2024 r. poz. 54 ze zm.; dalej: p.o.ś,), tym samym nie była uprawniona do zastosowania obniżonej stawki opłaty za składowanie odpadów stabilizatu. W tym stanie rzeczy, Marszałek Województwa Dolnośląskiego uznał, że przedłożony przez Spółkę wykaz nasuwa zastrzeżenia, zatem na podstawie art. 288 ust. 1 pkt 2 p.o.ś. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie wymierzenia w drodze decyzji należnej opłaty, stanowiącej różnicę pomiędzy opłatą należną, a wynikającą z wykazu. Po przeprowadzeniu postępowania Marszałek Województwa Dolnośląskiego, na podstawie art. 273 ust. 1 pkt 4, art. 275, art 281 ust. 1, art. 282, art. 285 ust. 1, art. 288 ust. 1 pkt 2 p.o.ś., rozporządzenia, Obwieszczenia Ministra Środowiska z dnia 3 października 2018 r. w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2019 (M.P. z 2018 r. poz. 1038), art. 21 § 3, art. 53 § 1 i § 4, art. 55 § 1, art. 63 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, dalej: o.p.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r, poz. 572, dalej: k.p.a.), decyzją z dnia z 31 marca 2025 r. (DOS-O-II.7253.75.2024.MW), wymierzył Spółce opłatę - w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy opłatą należną, a wynikającą z wykazu - za składowanie odpadów w 2019 r. na składowisku odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne w R. – w wysokości: 2 890 217,00 zł. W uzasadnieniu organ wskazał, że z treści rozporządzenia jednoznacznie wynika, że aby zastosować współczynnik obniżający wysokość opłaty za składowanie stabilizatu, konieczne jest spełnienie łącznie następujących warunków: 1) próbka odpadu powinna być przebadana w laboratorium, o którym mowa w art. 147a ust. 1 pkt 1 oraz ust. 1a p.o.ś., tj. laboratorium akredytowanym lub własnym laboratorium podmiotu posiadającego certyfikat systemu zarządzania jakością, jeśli zostało ono objęte systemem zarządzania jakością; 2) pobór prób winien zostać dokonany przez przedstawiciela tegoż akredytowanego lub certyfikowanego laboratorium; 3) wyniki badań parametrów stabilizatu muszą mieścić się w wyznaczonych w rozporządzeniu normach, przy czym badania należy wykonywać z określoną częstotliwością, tj. raz na miesiąc, a po spełnieniu wymaganych parametrów w 12 kolejnych próbach - raz na kwartał. Zdaniem organu I instancji, skarżąca spełniła pierwszą z przesłanek. W tym kontekście wskazano, że w proces wykonywania badań stabilizatu zeskładowanego w 2019 r. na składowisku odpadów w R. zaangażowane były dwa laboratoria, tj.: - D., które przyjmowało próby do badań od Spółki i zlecało wykonanie analiz laboratorium posiadającemu akredytację [...]. Następnie, na podstawie wyników uzyskanych przez podwykonawcę sporządzało sprawozdania z powyższych badań, które przekazywało Spółce; - L. w O. ([...]), które badało dostarczone przez D. próbki odpadów, pod kątem spełnienia wymagań określonych w § 3 ust. 2 rozporządzenia. Sprawozdania z tych badań przekazywane były do zleceniodawcy. Opisany schemat postępowania z próbkami odpadów wynikał z faktu, że zakres akredytacji podmiotu D. ([...]) w 2019 r. nie obejmował wykonywania badań parametrów AT4, strat prażenia i zawartości węgla organicznego w odpadach o kodzie 19 05 99. Z tego względu sprawozdania sporządzone przez to laboratorium nie mogą stanowić dowodu potwierdzającego, że badania przeprowadziło akredytowane laboratorium, o którym mowa w art. 147a ust. 1 pkt 1 p.o.ś. Organ I instancji zauważył jednakże, że w toku prowadzonego postępowania Spółka przedłożyła sprawozdania sporządzone przez laboratorium, które faktycznie wykonywało analizy, posiadające akredytację [...], tj. L. w O. Z udostępnionego zakresu akredytacji ww. laboratorium badawczego, obowiązującego w 2019 r. wynika zaś, że wykonywanie oznaczeń ww. parametrów było objęte akredytacją. Zatem, biorąc pod uwagę treść sprawozdań laboratorium akredytowanego [...] organ I instancji uznał, że badania parametrów AT4, LOl i TOC zostały wykonane przez laboratorium akredytowane, o którym mowa w art. 147a ust. 1 pkt 1 p.o.ś. Organ I instancji wskazał, jednak, że Spółka nie spełniła drugiej przesłanki, tj. nie sposób przyjąć, że poboru prób dokonał przedstawiciel akredytowanego laboratorium. Jak również sama Spółka nie posiada własnego laboratorium w rozumieniu art. 147a ust. 1a p.o.ś. Zgodnie z tym przepisem prowadzący instalację oraz użytkownik urządzenia, posiadający certyfikat systemu zarządzania jakością, mogą wykonywać pomiary wielkości emisji lub innych warunków korzystania ze środowiska, do których wykonania są obowiązani, w tym pobieranie próbek, we własnym laboratorium, pod warunkiem że laboratorium to jest również objęte systemem zarządzania jakością lub jest zapewniony automatyczny pobór prób przy użyciu próbobierni objętej nadzorem metrologicznym. Odnosząc się do kolejnego warunku wskazanego w rozporządzeniu, dot. częstotliwości wykonywanych badań, organ I instancji wskazał, że z przedłożonego przez Spółkę wykazu za korzystanie ze środowiska za rok 2019 wynika, że partie odpadów pochodzące od zewnętrznych dostawców badane były raz w miesiącu, natomiast stabilizat wytworzony we własnej instalacji komunalnej Spółki poddano badaniom raz na kwartał. Uprawnienie do zmniejszenia częstości badań do 1 na kwartał przysługuje jednakże dopiero po osiągnięciu wymaganych parametrów stabilizatu w 12 kolejnych próbach. A więc, od stycznia do grudnia 2018 r. Spółka winna wykazać spełnienie parametrów dla stabilizatu pochodzącego z własnej instalacji w każdym miesiącu, aby począwszy od 2019 r. skorzystać z możliwości wykonywania badań kwartalnie. Zdaniem organu I instancji z uwagi na zakwestionowanie wykonanych badań z roku 2018 i wydane w tym zakresie decyzje, Spółka nie była uprawniona do skorzystania w 2019 r. z możliwości przeprowadzania badań stabilizatu pochodzącego z własnej instalacji raz na kwartał. W związku z powyższym, w toku prowadzonego postępowania Spółka przedłożyła miesięczne wyniki badań dla stabilizatu wytworzonego we własnej instalacji za styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, wrzesień i grudzień 2019 r. Nie przedłożyła natomiast miesięcznych sprawozdań z badań dla partii odpadów z sierpnia, października i listopada 2019. W tym stanie rzeczy organ stwierdził, że badania parametrów stabilizatu nie były wykonywane z określoną w rozporządzeniu częstotliwością, tj. raz w miesiącu dla każdej partii przyjętych odpadów. W przedmiotowej sprawie powyższe naruszenie nie ma jednak większego znaczenia dla jej rozstrzygnięcia, ponieważ takowe organ przypisuje podważeniu wiarygodności wszystkich przeprowadzonych badań stabilizatu w 2019 r., z powodu nieakredytowanego poboru prób. W tej sytuacji organ I instancji uznał, iż w sprawie nie wystąpiły przesłanki do skorzystania przez Spółkę z § 3 ust. 2 rozporządzenia i wymierzył opłatę zgodnie z przyjętymi stawkami wskazując w decyzji sposób jej wyliczenia. Odwołanie od tej decyzji złożyła Spółka wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu (dalej: Kolegium) decyzją z dnia 5 czerwca 2025 r. (nr SKO 4212.3.2025), podjętą na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 273 ust. 1 pkt 4, art. 275 i art. 288 ust. 1 pkt 2 p.o.ś, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazało, że Spółka nie spełniła przesłanek do zastosowania stawki preferencyjnej. Uznało, że brak jest dowodów na potwierdzenie aby próbki odpadu były przebadane w laboratorium, o którym mowa w art. 147a ust, 1 pkt 1 oraz ust. 1a p.o.ś., nie można przyjąć, że Spółka posiada własne laboratorium, pobór prób nie został dokonany przez przedstawiciela akredytowanego lub certyfikowanego laboratorium, a badania nie były przeprowadzane z częstotliwością raz na miesiąc. Kolegium wskazało, że wymierzenie Spółce opłaty będącej różnicą pomiędzy opłatą należną a wynikającą z wykazu za składowanie odpadów w 2019 r. nie ma charakteru sankcyjnego, gdyż jest to normalna opłata jaką Spółka powinna ponieść za korzystanie ze środowiska (składowanie odpadów) w danym roku. Natomiast wyjątkowy charakter ma dopiero możliwość zastosowania przez Spółkę współczynnika zmniejszającego jednostkową stawkę opłaty za umieszczenie odpadów na składowisku. Skoro zaś regulacja prawna zawarta w § 3 ust. 2 i 3 rozporządzenia ma charakter wyjątkowy, to w myśl przyjętej zasady "wyjątków nie należy intepretować rozszerzająco". W świetle poczynionych ustaleń Kolegium nie podzieliło stanowiska Spółki, że działania organu I instancji miały charakter formalistyczny, bowiem ignorowały wyniki badań stabilizatu, koncentrując się wyłącznie na procedurze poboru próbek do badań. Zdaniem Kolegium wadliwość przedstawionego przez odwołującą się stanowiska jest oczywista i polega na zbagatelizowaniu okoliczności, że sposób poboru próbek do badań ma zasadnicze znaczenie dla wyników tych badań. Skoro bowiem proces udzielania akredytacji rozciąga się zarówno na procedurę pobierania przez laboratorium próbek, jak i przeprowadzania właściwych badań, to oba te etapy procedury pomiarowej są z tej perspektywy równie istotne. Zatem zakwestionowanie procedury pobierania próbek stabilizatu pociąga za sobą uzasadnione obiekcje co do wyników badań tak pobranych próbek. Konkludując, organ odwoławczy wskazał, że skarżąca nie wykazała spełnienia przesłanek do zapłaty opłaty za korzystanie ze środowiska w 2019 r. z zastosowaniem stawki obniżonej, a organ nie ma obowiązku poszukiwania dowodów, które przeczyłyby faktom, które w sposób prawidłowy ustalono na podstawie już posiadanych dowodów. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożyła C. sp. z o.o. [...] z siedzibą we W. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a nadto zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie: - § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia oraz art. 147a ust. 1 pkt 1 i ust. 1a p.o.ś. przez ich błędną wykładnię i w konsekwencji poprzez nałożenie na skarżącą obowiązku zapłaty opłaty za korzystanie ze środowiska w 2019 r. bez zastosowania stawki obniżonej, tj. wymierzenie opłaty w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy opłatą należną, a wynikającą z wykazu za składowanie odpadów w 2019 r. na składowisku odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne w R. w wysokości 2 890 217,00 zł - w sytuacji, gdy odpady składowane przez Spółkę na składowisku spełniały ustawowe warunki do zastosowania stawki obniżonej, a Skarżąca spełniła i wykazała wszystkie warunki, by z tej stawki skorzystać, w tym w szczególności przedłożyła prawidłowe wyniki badań laboratoryjnych stabilizatu; - art. 7, art 7a § 1, art. 8 § 1, art. 9, art. 77 § 1, art. 80, art. 81 k.p.a. poprzez niepodjęcie niezbędnych czynności w celu ustalenia stanu faktycznego i zebrania materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie przez organ zarówno samodzielnego dokonania ustaleń faktycznych i zebrania dowodów, jak i zaniechanie wezwania skarżącej do przedstawienia dowodów w sytuacji, gdy przedstawione przez nią twierdzenia w ocenie organu II instancji wymagały przedłożenia dalszych dowodów. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie doszło do naruszenia prawa, które uzasadniałoby uchylenie zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Podstawę materialnoprawną wymierzenia opłaty stanowiącej różnicę pomiędzy opłatą należną a wynikającą z wykazu za składowanie odpadów stanowi art. 288 ust. 1 pkt 2 p.o.ś., zgodnie z którym, jeżeli podmiot korzystający ze środowiska – będąc do tego obowiązanym – przedłożył wykaz zawierający informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat, lecz zamieścił w nim informacje lub dane nasuwające zastrzeżenia, marszałek województwa wymierza, w drodze decyzji, na podstawie własnych ustaleń lub wyników kontroli wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska, opłatę w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy opłatą należną a wynikającą z wykazu. Stosownie do § 3 ust. 2 rozporządzenia, dla odpadów o kodzie 19 05 99, będących stabilizatem o wartości AT4 poniżej 10 mg O₂/g suchej masy, stratach prażenia mniejszych niż 35% oraz zawartości węgla organicznego mniejszej niż 20% suchej masy, wysokość jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie odpadów na składowisku stanowi 0,25 stawki podstawowej. Spełnienie przez stabilizat tych parametrów potwierdza się – stosownie do § 3 ust. 3 rozporządzenia – badaniami laboratoryjnymi wykonywanymi raz w miesiącu, a po spełnieniu wymaganych parametrów w 12 kolejnych próbach – raz na kwartał, przez laboratorium, o którym mowa w art. 147a ust. 1 pkt 1 oraz ust. 1a p.o.ś., przy czym próbki do badań pobiera przedstawiciel tego laboratorium. Zgodnie z art. 147a ust. 1 pkt 1 p.o.ś. prowadzący instalację oraz użytkownik urządzenia są obowiązani zapewnić wykonanie pomiarów wielkości emisji lub innych warunków korzystania ze środowiska, w tym pobieranie próbek, przez akredytowane laboratorium w rozumieniu ustawy z dnia 13 kwietnia 2016 r. o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku. Z kolei art. 147a ust. 1a p.o.ś. dopuszcza wykonanie tych pomiarów, w tym pobieranie próbek, we własnym laboratorium prowadzącego instalację, pod warunkiem, że podmiot ten posiada certyfikat systemu zarządzania jakością, a laboratorium to jest również objęte systemem zarządzania jakością bądź zapewniony jest automatyczny pobór prób przy użyciu próbobierni objętej nadzorem metrologicznym. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 października 2024 r., sygn. akt II SA/Wr 564/24, i przyjmuje zawarte w nim rozważania za własne. Wyrok ten dotyczył nie tylko tożsamego zagadnienia prawnego, a mianowicie możliwości zastosowania współczynnika obniżającego stawkę opłaty za składowanie stabilizatu o kodzie 19 05 99 w sytuacji, gdy badania i pobór próbek były rozdzielone pomiędzy laboratorium nieakredytowane (sporządzające sprawozdanie) oraz laboratorium akredytowane (faktycznie wykonujące analizy), a próbki pobierał pracownik samej Spółki, lecz przede wszystkim zapadł na gruncie skargi Spółki. W powołanym wyroku WSA we Wrocławiu trafnie wskazał, że spór koncentruje się na spełnieniu czterech warunków: posiadania przez laboratorium wykonujące badania akredytacji (art. 147a ust. 1 pkt 1 p.o.ś.) bądź statusu "własnego laboratorium" objętego systemem zarządzania jakością (art. 147a ust. 1a p.o.ś.); pobierania próbek przez przedstawiciela uprawnionego laboratorium; potwierdzenia przez badania spełnienia parametrów z § 3 ust. 2 rozporządzenia oraz wykonywania badań w odpowiednich terminach. Co do pojęcia "własnego laboratorium" Sąd podziela tezę, zgodnie z którą trudno uznać laboratorium prowadzące indywidualną działalność gospodarczą, niewłączone w strukturę spółki i stanowiące samodzielny podmiot, za "własne laboratorium" prowadzącego instalację w rozumieniu art. 147a ust. 1a p.o.ś. tylko z tej przyczyny, że Spółka dysponowała swobodnym dostępem do jego zasobów, a część czynności wykonywali jej pracownicy. Jak wyjaśniono w powołanym orzeczeniu, przepis art. 147a ust. 1a p.o.ś. stanowi wyjątek od reguły z art. 147a ust. 1 p.o.ś. i podlega ścisłej, literalnej wykładni (por. wyrok NSA z dnia 5 maja 2015 r., sygn. akt II OSK 1892/13). Słownikowe znaczenie słowa "własny" wskazuje przede wszystkim na cechę wyłącznego posiadania i przynależności rzeczy do określonego podmiotu – "własny" to "należący do kogoś". Relacja współpracy czy kooperacji dwóch samodzielnych podmiotów nie tworzy zaś stosunku przynależności jednego z nich do drugiego, a prawu polskiemu nie jest znana konstrukcja "nieformalnego włączenia w strukturę danego podmiotu". Sąd podziela również drugą z tez przywołanego wyroku, zgodnie z którą nie spełnia warunku "pobrania próbki do badań przez przedstawiciela laboratorium", o którym mowa w § 3 ust. 3 rozporządzenia sytuacja, w której próbki pobiera pracownik spółki nieposiadającej własnego laboratorium w rozumieniu art. 147a ust. 1a p.o.ś., niebędący jednocześnie pracownikiem akredytowanego laboratorium, o którym mowa w art. 147a ust. 1 pkt 1 p.o.ś. Celem regulacji jest bowiem zapewnienie niezależnej i bezstronnej procedury pobierania próbek, gdyż tylko taka procedura warunkuje wiarygodność badań. Pobieranie próbek stanowi – zgodnie z wytycznymi Polskiego Centrum Akredytacji – element procedury pomiarowej równorzędny z samym badaniem i jest objęte oceną w toku akredytacji. Z tego względu nie jest obojętne, kto dokonuje poboru: zgodnie z zakazem wykładni per non est nie wolno pomijać fragmentu "przy czym próbki do badań pobiera przedstawiciel tego laboratorium" jako zbędnego. Jedna i ta sama osoba nie może być – z uwagi na potencjalny konflikt interesów wynikający z obowiązku lojalności pracowniczej – jednocześnie przedstawicielem przedsiębiorcy poddającego stabilizat badaniom oraz przedstawicielem niezależnej jednostki badawczej. Sąd akceptuje także stanowisko, że samo podzlecanie badań przez laboratorium nieakredytowane laboratorium akredytowanemu jest dopuszczalne, jednak zapis w sprawozdaniu, że laboratorium sporządzające sprawozdanie umieściło w nim wyniki innego, akredytowanego laboratorium, nie wystarcza do przyjęcia, iż spełniono warunki z § 3 ust. 2 i 3 rozporządzenia, jeżeli czynności poboru próbek wykonała osoba niebędąca przedstawicielem uprawnionego laboratorium. Niewystarczające są w szczególności oświadczenie akredytowanego laboratorium o braku zastrzeżeń co do dostarczonych próbek, czy zaświadczenie o przeszkoleniu pracownika spółki w zakresie poboru próbek. Wymóg posiadania akredytacji musi być przy tym zachowany zawsze i nie może go zastąpić wykazanie, że pomiary wykonano właściwymi metodykami i przyrządami przez laboratorium akredytacji nieposiadające (por. wyrok NSA z dnia 26 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 2064/13). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, nie może być wątpliwości co do tego, że w procesie wykonywania badań stabilizatu zeskładowanego w 2019 r. na składowisku w R. zaangażowane były dwa laboratoria. D. pobierało próbki do badań od Spółki i zlecało wykonanie analiz laboratorium posiadającemu akredytację, natomiast L. w O. ([...]) badało dostarczone przez powyższy podmiot próbki pod kątem spełnienia wymagań określonych w § 3 ust. 2 rozporządzenia, a sprawozdania z badań przekazywane były zleceniodawcy. Opisany schemat wynikał stąd, że zakres akredytacji laboratorium prowadzonemu przez D. P. w 2020 r. nie obejmował badań parametrów AT4, strat prażenia i zawartości węgla organicznego w odpadach o kodzie 19 05 99. Z tego względu same sprawozdania sporządzone przez to laboratorium nie mogą stanowić dowodu potwierdzającego, że badania przeprowadziło akredytowane laboratorium, o którym mowa w art. 147a ust. 1 pkt 1 p.o.ś. W toku postępowania ustalono jednakże, że podmiotem, który faktycznie przeprowadzał analizy w 2019 r. było L. w O. ([...]). Spółka przedłożyła bowiem sprawozdania sporządzone przez L. w O. ([...]) przez co zasadnie organ I instancji, uznał, że badania AT4, LOI i TOC zostały wykonane przez laboratorium akredytowane, o którym mowa w art. 147a ust. 1 pkt 1 p.o.ś. Odmienna w tym zakresie ocena Kolegium, nie wpłynęła jednak na wydane rozstrzygnięcie, gdyż niezależnie od tego, Sąd podzielił twierdzenia obu orzekających organów, iż w sprawie nie została spełniona druga, samodzielna przesłanka – pobrania próbek przez przedstawiciela uprawnionego laboratorium. Próbki pobierało bowiem laboratorium prowadzone przez D. P., którego zakres akredytacji nie obejmował badań przedmiotowych parametrów, a osoba dokonująca poboru nie była przedstawicielem akredytowanego laboratorium faktycznie wykonującego analizy - tj. L. w O. ([...]). Spółka nie posiada przy tym własnego laboratorium w rozumieniu art. 147a ust. 1a p.o.ś., co wyklucza możliwość uznania poboru za dokonany w ramach "własnego laboratorium" objętego systemem zarządzania jakością. Skoro zatem próbek nie pobrał przedstawiciel laboratorium, o którym mowa w § 3 ust. 3 rozporządzenia, warunek ten – mający charakter samodzielny i konieczny – nie został spełniony, co samo w sobie wyłącza możliwość zastosowania współczynnika obniżającego dla partii odpadów z 2019 r. Fakt, że pobór próbek w 2019 r. został wykonany – jak wskazuje Spółka – przez jej pracownika z wieloletnim stażem, który dysponuje aktualnym zaświadczeniem o przeszkoleniu w zakresie prawidłowego poboru próbek stabilizatu wystawionym przez laboratorium, któremu zlecane było wykonywanie tych badań, pozostaje przy tym irrelewantny skoro prawodawca wymaga aby pobór prób do badań został dokonany przez przedstawiciela akredytowanego laboratorium lub pracownika własnego laboratorium prowadzącego instalację, objętego systemem zarządzania jakością. Tymczasem dokonujący poboru prób nie spełniał w tym zakresie wskazanych wymagań. Nie był bowiem przedstawicielem akredytowanego laboratorium jak również pracownikiem własnego laboratorium prowadzącego instalację, gdyż jak to wskazał, w wyroku z 8 października 2024 r. (sygn. akt II SA/Wr 564/24) tut. Sąd, względem skarżącej nie można twierdzić, iż posiada "własne laboratorium", a stanowisko to pozostaje aktualne również w niniejszej sprawie. Nadto, nie można tracić również z pola widzenia, że przyjęte w tym zakresie przez prawodawcę rozwiązanie, precyzujące kto może dokonać poboru próbek, stanowi również jeden z elementów, który ma zagwarantować rzetelność i wiarygodność przeprowadzonych pomiarów. Bezspornie bowiem pobór próbek, jako pierwszy etap procedury pomiarowej, jest równie istotny jak samo przeprowadzanie właściwych badań, gdyż sposób poboru ma zasadnicze znaczenie dla wiarygodności uzyskanych wyników. Uwzględniając powyższe twierdzenia można jeszcze wskazać, iż Sądowi z urzędu, w związku z zawisłą przed tut. Sądem sprawą o sygn. akt II SA/Wr 779/25, wiadomym jest fakt, iż Spółka od III kwartału 2020 r. zmieniła laboratorium, które wykonywało próby i sposób ich poboru. Od tegoż bowiem kwartału pobieranie prób i wykonywanie analiz stabilizatu zlecano laboratorium A. s.r.o., posiadającego akredytację [...], której zakres obejmował zarówno pobieranie prób, jak i przeprowadzanie badań parametrów AT4, LOI i TOC w odpadach. W tym układzie zarówno wymóg wykonania badań przez akredytowane laboratorium (art. 147a ust. 1 pkt 1 p.o.ś.), jak i wymóg poboru próbek przez przedstawiciela tego laboratorium zostały zachowane, gdyż obie czynności – pobór i badanie – mieściły się w zakresie akredytacji jednego, uprawnionego podmiotu. Dopiero zatem w odniesieniu do stabilizatu zdeponowanego od lipca 2020 r. możliwe było zastosowanie preferencyjnej stawki opłaty. Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego odnoszące się do częstotliwości wykonywanych badań stabilizatu. Zgodnie z § 3 ust. 3 rozporządzenia spełnienie przez stabilizat parametrów, o których mowa w § 3 ust. 2, potwierdza się badaniami laboratoryjnymi wykonywanymi raz w miesiącu, a po spełnieniu przez stabilizat wymaganych parametrów w 12 kolejnych próbach – raz na kwartał. Z konstrukcji tego przepisu wynika, że uprawnienie do zmniejszenia częstotliwości badań do jednego na kwartał przysługuje dopiero po uprzednim osiągnięciu wymaganych parametrów stabilizatu w 12 kolejnych próbach. Możliwość rzadszego, kwartalnego badania ma zatem charakter pochodny i warunkowy – jej powstanie zależy od wcześniejszego, należytego udokumentowania spełnienia parametrów w wymaganej liczbie kolejnych, comiesięcznych prób. W realiach niniejszej sprawy Spółka nie mogła skutecznie powołać się na badania stabilizatu przeprowadzone w 2018 r. jako potwierdzające spełnienie wymaganych parametrów w 12 kolejnych próbach. Wadliwość tych badań stała się bowiem podstawą wydania przez organ pierwszej instancji decyzji z dnia 30 listopada 2022 r. (nr DOS-O-II.7253.21.2022.MW), utrzymanej w mocy decyzją Kolegium z dnia 9 maja 2024 r. (nr SKO 4135/29/22/24), od której skargę tut. Sąd oddalił wyrokiem z dnia 8 października 2024 r., sygn. akt II SA/Wr 564/24. Skoro zatem badania z 2018 r. zostały zakwestionowane ostatecznymi w toku instancji administracyjnej rozstrzygnięciami, nie mogą one stanowić podstawy do uznania, że Spółka wykazała spełnienie parametrów w 12 kolejnych próbach. W konsekwencji Spółka nie była uprawniona do skorzystania w 2019 r. z możliwości przeprowadzania badań stabilizatu pochodzącego z własnej instalacji raz na kwartał, lecz obowiązana była do wykonywania badań comiesięcznych dla każdej partii przyjętych odpadów. Tymczasem Spółka nie przedłożyła miesięcznych sprawozdań z badań dla partii odpadów z sierpnia, października i listopada 2019 r. W tym stanie rzeczy zasadnie organ odwoławczy stwierdził, że badania parametrów stabilizatu za okres 2019 r. nie były wykonywane z określoną w rozporządzeniu częstotliwością, tj. raz w miesiącu dla każdej partii przyjętych odpadów, co stanowi samodzielną przesłankę wyłączającą możliwość zastosowania współczynnika obniżającego dla odpadów z tego okresu. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że w odniesieniu do odpadów zeskładowanych w 2019 r. Spółka nie wykazała spełnienia warunków, o których mowa w § 3 ust. 3 rozporządzenia w zw. z art. 147a ust. 1 pkt 1 i ust. 1a p.o.ś., uprawniających do zastosowania współczynnika obniżającego jednostkową stawkę opłaty. Sąd nie dopatrzył się uchybienia przepisom postępowania, w tym zwłaszcza, wskazanego w skardze, naruszenia art. 7, 7a § 1, 8 § 1, 9, 77 § 1, 80 i 81 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu postępowanie przeprowadzone zostało przez organy administracji publicznej w zgodzie z przepisami k.p.a. Organy zgromadziły materiał dowodowy, niezbędny do rozstrzygnięcia sprawy i dokonały jego wszechstronnej oceny z poszanowaniem reguł określonych w art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Tak zgromadzony i oceniony materiał dowodowy mógł stanowić podstawę do prawidłowego zastosowania przepisów p.o.ś. i podjęcia zaskarżonej decyzji. Sąd nie podzielił zasadności twierdzeń skarżącej jakoby w sprawie wystąpiły wątpliwości, które należałoby rozstrzygnąć na korzyść strony, a nadto w sprawie nie zachodziła potrzeba przedstawienia przez stronę innych dowodów. Tu należy zauważyć, iż w toku prowadzonego postępowania organ I instancji kilkukrotnie wzywał Spółkę do przedłożenia stosownych dokumentów wyznaczając odpowiednie terminy i je następnie także przedłużając. Ostatecznie tak zebrany materiał dowodowy przy aktywnym udziale strony był wystarczający do podjęcia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Z tych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę w całości.

Informacje o sprawie

Data wpływu
17 września 2025
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Malwina Jaworska-Wołyniak /sprawozdawca/ Olga Białek Wojciech Śnieżyński /przewodniczący/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny