Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Wr 589/19

Wyrok WSA we Wrocławiu z 21 lipca 2020 r., II SA/Wr 589/19 – weterynaria i ochrona zwierząt

Wynik

*Uchylono zaskarżoną decyzję

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia
21 lipca 2020
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis (spr.) Sędzia WSA Alicja Palus Protokolant: referent Kinga Bilska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 lipca 2020 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia "[...]" z/s w J.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie czasowego odebrania psa rasy mieszanej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J.G. na rzecz strony skarżącej kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. (Nr [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławczego w J.G., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U z 2018 r., poz. 2096, dalej k.p.s.a.) w zw. z art. 28, art. 29, art. 31 § 1 i 2, umorzyło postepowanie odwoławcze zainicjowane odwołaniem wniesionym przez [...] w J.G. (zwany dalej skarżącym), od decyzji Prezydenta Miasta J. G. z dnia [...] r., oznaczonej nr [...], w sprawie czasowego odbioru K. H. psa rasy mieszanej w trybie art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz.U. z 2019 r., poz. 122) oraz przekazania czasowo odebranego zwierzęcia w trybie art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt pod opiekę Schroniska dla Małych Zwierząt i obciążenia właściciela kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją z dnia [...]r., (nr [...]) Prezydent Miasta J.G. orzekł o odebraniu K. H.psa rasy mieszanej w wieku około 8 lat i przekazaniu go na zasadzie art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz.U. z 2019 r., poz. 122, dalej zwana ustawą o ochronie zwierząt) pod opiekę Schroniska dla Małych Zwierząt przy ul. S. [...] w J.G. do czasu prawomocnego zakończenia postępowania oraz o obciążeniu właściciela kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Uzasadniając decyzję organ I instancji wskazał na dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie z uwzględnieniem wcześniej wydanych w sprawie decyzji oraz podjętych ustaleń faktycznych. Nadto, organ pierwszej I zwrócił uwagę, że wypełniając postanowienia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego uregulował status prawny skarżącego, wydając w dniu [...]r. postanowienie o niedopuszczeniu go do udziału w prowadzonym postępowaniu. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy. Decyzja organu I instancji została przesłana do wiadomości skarżącemu, który wniósł od niej odwołanie wskazując m.in. na zasadzie art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt w zw. z art. 28 k.p.a., że jest strona postępowania administracyjnego, opierając się dodatkowo na orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Wydając zaskarżoną decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. organ odwoławczy w drodze decyzji umarza postępowanie odwoławcze, a przesłanek do podjęcia takiego rozstrzygnięcia należy poszukiwać w treści art. 105 k.p.a., który stanowi, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się przy tym, że postępowanie odwoławcze może być umorzone (art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a.), kiedy strona cofnie odwołanie (art. 137 K.p.a.) lub odwołanie zostało wniesione przez osobę, która nie była uczestnikiem postępowania przed organem pierwszej instancji i nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. Tym samym prowadząc postępowanie, organ ma obowiązek podjęcia czynności mających na celu ustalenie, czy wniesiony środek zaskarżenia został złożony przez jednostkę mającą legitymację do wniesienia tego środka zaskarżenia. Powyższa kwestia związana jest z treścią art. 127 k.p.a. z którego wynika, że prawo do wniesienia odwołania od wydanego przez organ I instancji rozstrzygnięcia przysługuje jedynie stronie, tj. podmiotowi, którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek (art. 28 k.p.a.). W sytuacji, gdy postępowanie dotyczy innej osoby, to organizacja społeczna ma prawa strony tylko wówczas, gdy została dopuszczona do udziału w tym postępowaniu w trybie art. 31 § 2 k.p.a., co też znajduje swoje uzasadnienie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. A contrario jeżeli organizacja nie brała udziału w postępowaniu w I instancji, to nie ma ona również legitymacji do złożenia odwołania. Nie może przy tym budzić wątpliwości, że organizacja społeczna korzysta z prawa strony od chwili wydania postanowienia o dopuszczeniu jej do udziału w postępowaniu na podstawie art. 31 § 2 k.p.a. Kolegium podzieliło poglądy judykatury, że o uznaniu organizacji społecznej za stronę postępowania administracyjnego (jej działaniu na prawach strony) można byłoby mówić wówczas, gdyby ta organizacja zwróciła się do organu o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu na prawach strony w trybie art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a., a organ, po przeanalizowaniu przesłanek zawartych w tym przepisie, wydał stosowne postanowienie. Tymczasem w niniejszej sprawie skarżący nie został dopuszczony do udziału w postępowaniu na prawach strony w trybie art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a., zatem nie miał legitymacji procesowej do skutecznego wszczęcia postępowania odwoławczego i z tego powodu nie mógł skutecznie wnieść odwołania. Kolegium wskazało przy tym, że decyzją z dnia [...]r. uchyliło w całości decyzję Prezydenta Miasta J. G.z dnia [...]r. w przedmiocie odmowy czasowego odebrania psa, wskazując, na konieczność uregulowania w pierwszej kolejności statusu prawnego skarżącego i rozstrzygnięcia o dopuszczeniu bądź odmowie dopuszczenia organizacji do udziału w postępowaniu w trybie art. 31 k.p.a. W toku ponownego rozpoznawania sprawy organ I instancji ustalił, na podstawie treści pisma [...] z dnia 8 października 2018 r., że zwrócił się on z wnioskiem o dopuszczenie do udziału w postępowaniu na prawach strony na zasadzie art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. Rozpoznając ten wniosek, utrzymanym w mocy przez Kolegium postanowieniem z dnia [...]r., Prezydent Miasta J. G., nie dopuścił skarżącego do udziału w przedmiotowym postępowaniu. Niewątpliwie więc organy administracyjne I i II instancji jednoznacznie wypowiedziały się na temat statusu prawnego [...] w toczącym się postępowaniu. W tych okolicznościach, Kolegium uznało, że zaistniała bezprzedmiotowość postępowania odwoławczego, obligująca organ odwoławczy do umorzenia postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Nie godząc się z podjętym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożyło [...]w J. G.wnosząc o jego uchylenie w całości i zobowiązanie organu do rozpoznania sprawy co do meritum oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Kwestionowanej decyzji zarzucono rażące naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 28 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 3 ustawy polegającą na nieuznaniu skarżącego za stronę postępowania administracyjnego prowadzonego w trybie art. 7 ust. 3 ustawy. Skarżący podniósł, że na gruncie stosowania wskazanej instytucji powstała rozbieżność w orzecznictwie w zakresie legitymacji procesowej organizacji społecznej, której statutowym celem jest ochrona zwierząt, dokonującej faktycznej czynności polegającej na odbiorze zwierzęcia w trybie niecierpiącym zwłoki. Z jednej strony spotkać można orzeczenia, w których odmawia się praw strony organizacjom i przyznaje wyłącznie, gdy zostaną dopuszczone do udziału w postępowaniu na prawach strony w trybie art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. Z drugiej natomiast można spotkać pogląd odmienny, który został wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2018 r., sygn. akr II OSK 2684/16, CBOSA, w którego tezie wskazano w sposób jednoznaczny, iż "na podstawie art. 7 ust. 3 u.o.z. organizacja społeczna, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, realizuje własne uprawnienia materialnoprawne, występując w postępowaniu w przedmiocie odebrania zwierzęcia, jako strona legitymująca się interesem prawnym". Dalej skarżąca wskazała, że źródłem linii orzeczniczej, która nie uznaje legitymacji procesowej organizacji społecznej był wyrok WSA w Szczecinie z 6 listopada 2013 r. (sygn. akt II SA/Sz 965/13). Zapadł on jednak w okolicznościach, gdy art. 7 ust. 3 posiadał następującą treść: "W przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu, policjant, a także upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, może odebrać mu zwierzę, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia przez ten organ decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia". W tym brzmieniu, w poprzednio obowiązującym stanie prawnym norma prawna dotycząca czasowego odebrania zwierzęcia w trybie kwalifikowanym miała charakter fakultatywny, a jej zastosowanie znajdowało się w sferze decyzyjności enumeratywnie wymienionego w tym przepisie podmiotu. Za sprawą art. 1 pkt 4 lit. c ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o ochronie zwierząt orz ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. 2011 Nr 230, poz. 1373), ustanowiono nowe brzmienie art. 7 ust. 3, który nałożył na określone podmioty obowiązek przypisanego zachowania. Obligatoryjny charakter zobowiązał ściśle określony podmiot do odebrania zwierzęcia i zawiadomienia o tej czynności właściwy organ wykonawczy gminy, nadając jej charakter bezwzględnego stosowania. Zdaniem skarżącej organizacji w aktualnych ramach prawnych jest ona stroną każdego postępowania administracyjnego prowadzonego w trybie ustawy o ochronie zwierząt zawsze wtedy, gdy odbiera zwierzę właścicielowi wykonując przez to nałożony na nią art. 7 ust. 3 tej ustawy obowiązek. Definicja strony postępowania administracyjnego zawarta jest w art. 28 ustawy k.p.a., który expressis verbis wskazuje, iż stroną taką jest zarówno ten, kto posiada własny interes prawny w przedmiotowym postępowaniu, jak i ten, którego obowiązku dotyczy przedmiotowe postępowanie i wreszcie ten, kto żąda czynności organu ze względu na ten interes lub obowiązek. Z przepisu art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt wynika obowiązek organizacji społecznej odebrania zwierzęcia oraz zawiadomienia o tym zdarzeniu właściwego organu. Na gruncie poprzednio obowiązującej regulacji organizacja społeczna posiadała jedynie takie prawo, nie zaś obowiązek. Tym samym w ocenie skarżącego jest on stroną niniejszego postępowania, albowiem podjął wobec przedmiotowych zwierząt obowiązki wynikające z powołanego przepisu. Zapatrywanie skarżącego jest przy tym nie tylko konsekwencją zaprezentowanej tu wykładni językowej i historycznej art. 28 k.p.a. w kontekście wyznaczonym art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt, ale także następstwem przyjęcia słusznego założenia, iż tylko w takiej sytuacji prawnej zwierzę posiada swojego reprezentanta w administracyjnym toku instancji po to, aby cele ustawy o ochronie zwierząt mogły zostać osiągnięte, zaś w ramach postępowania istnieje podmiot zdolny z formalnego punktu widzenia do złożenia środka zaskarżenia. Jest to tym bardziej oczywiste, że de facto to właśnie organizacja społeczna odbierająca interwencyjnie zwierzę jest tym podmiotem, który sprawuje nad nim faktyczną i prawną opiekę do czasu wydania wyroku przez sąd karny, który kieruje się innymi przesłankami aniżeli organ administracji publicznej. Stąd też to właśnie organizacja społeczna jest dysponentem wiedzy o faktach dotyczących zwierzęcia oraz dowodów na ich poparcie a także finansującym leczenie i opiekę nad zwierzęciem. Odmienne podejście, a zatem zastosowane przez organ II instancji, wyklucza bowiem z zasady możliwość zakwestionowania nietrafnej decyzji organu I stopnia i wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwego orzeczenia. Jest przecież oczywiste, że właściciel zwierzęcia, którego pozbawia się władczo własności poprzez odbiór interwencyjny nie zaskarży decyzji I instancji dla niego korzystnej. Takie założenie natomiast podważa zasady racjonalnego ustawodawcy oraz naczelne i fundamentalne reguły demokratycznego państwa prawa. Ponadto, wydaje się także oczywiste, że organizacja odbierająca zwierzę w trybie interwencyjnym posiada również własny interes prawny w uzyskaniu decyzji sankcjonującej ten odbiór w sposób trwały po to, aby nie narazić się na zarzut działania bezprawnego, co w konsekwencji mogłoby doprowadzić do pociągnięcia jej do odpowiedzialności cywilnej i karnej oraz aby zyskać w przyszłości podstawę do dochodzenia od właściciela psa rekompensaty, o jakiej mowa w art. 7 ust. 4 ustawy o ochronie zwierząt. Jeżeli więc interes prawny wynika z ustawy, to ten przepis stanowi jego źródło, bez względu na to, że stanowi on podstawę uruchomienia odrębnego postępowania egzekucyjnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Postanowieniem z dnia 3 października 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zawiesił niniejsze postępowanie w związku z wystąpieniem Prokuratora Generalnego o podjęcie uchwały mającej na celu wyjaśnienie: "Czy w postępowaniu zmierzającym do wydania decyzji na podstawie art. 7 ust. 3 in fine ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 122 ze zm.) organizacja społeczna, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, a której upoważniony przedstawiciel, działając na podstawie tego przepisu, odebrał zwierzę jego właścicielowi lub opiekunowi i zawiadomił o tym wójta (burmistrza, prezydenta miasta) - posiada status strony w rozumieniu art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.)?". Wobec podjęcia przez NSA uchwały w dniu 24 lutego 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 4 marca 2020 r. podjął zawieszone postępowanie sądowoadministracyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i procesowego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaskarżona decyzja może być uchylona tylko wówczas, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że została ona podjęta z naruszeniem prawa i jako taka podlegała wyeliminowaniu z obrotu prawnego. Kontroli tut. Sądu podlegała decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J.G. z dnia [...]r. (Nr [...]) umarzająca postępowanie odwoławcze zainicjowane odwołaniem wniesionym przez skarżącego od decyzji Prezydenta Miasta J.G.z dnia [...]r., (nr [...]), w sprawie czasowego odbioru K. H.psa rasy mieszanej w trybie art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz.U. z 2019 r., poz. 122) oraz przekazania czasowo odebranego zwierzęcia w trybie art. 7 ust. 1 tej ustawy pod opiekę Schroniska dla Małych Zwierząt i obciążenia właściciela kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 28, art. 29, art. 31 § 1 i 2 i art. 105 k.p.a. W oparciu o ich brzmienie organ odwoławczy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego w przypadku stwierdzenia w toku badania dopuszczalności odwołania, że podmiot wnoszący odwołanie nie ma interesu prawnego w sprawie. W takiej sytuacji mamy do czynienia z bezprzedmiotowością postępowania odwoławczego, w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. z przyczyn podmiotowych. Uwzględniając bowiem, że postępowanie odwoławcze oparte jest na zasadzie skargowości, a zatem organ II instancji nie może wszczynać postępowania z urzędu, organ, do którego wniesiono odwołanie obowiązany jest zweryfikować, czy podanie pochodzi od uprawnionego podmiotu tj. podmiotu, któremu przysługuje status strony postępowania. Obowiązkiem organu jest tu więc zweryfikowanie tej okoliczności w toku postępowania rozpoznawczego, a w przypadku negatywnego wyniku weryfikacji, tj. w razie stwierdzenia braku legitymacji (interesu prawnego) po stronie podmiotu składającego odwołanie - obowiązkiem organu jest umorzenie postępowania odwoławczego. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, w realiach której Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G.uznało, że skarżącemu jako organizacji społecznej nie przysługuje przymiot strony gdyż nie został on dopuszczony do udziału w postępowaniu na prawach strony w trybie art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a., zatem nie miał legitymacji procesowej do skutecznego wszczęcia postępowania odwoławczego i z tego powodu nie mógł skutecznie wnieść odwołania. Ze stanowiskiem prezentowanym przez organ odwoławczy nie sposób się jednak zgodzić w świetle obowiązujących regulacji ustawy o ochronie zwierząt i podjętej przez Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 24 lutego 2020 r. w składzie siedmiu sędziów uchwały (II OPS 2/19), w której treści przyjęto, że "W postępowaniu zmierzającym do wydania decyzji na podstawie art. 7 ust. 3 in fine ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2019 r., poz. 122 ze zm.) organizacja społeczna, której statutowym celem jest ochrona zwierząt, a której upoważniony przedstawiciel odebrał zwierzę i zawiadomił o tym wójta (burmistrza, prezydenta miasta), posiada status strony w rozumieniu art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.)". Za przyznaniem organizacji społecznej statusu strony w takiej sprawie – zdaniem NSA – przemawia ratio legis art. 7 ust. 3. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu w przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, policjant, strażnik gminny lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, odbiera mu zwierzę, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia. Regulacja ta jest zasadniczo odmienna od tej, o której mowa w art. 7 ust. 1. Stanowi on bowiem, że zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 może być czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia i przekazane: 1) schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę domowe lub laboratoryjne, lub 2) gospodarstwu rolnemu wskazanemu przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), jeżeli jest to zwierzę gospodarskie, lub 3) ogrodowi zoologicznemu lub schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę wykorzystywane do celów rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych lub utrzymywane w ogrodach zoologicznych. Różnica polega na tym, że w art. 7 ust. 1 chodzi o uzasadnione podejrzenie znęcania się nad zwierzęciem, wobec czego składający informację (Policja, straż gminna, lekarz weterynarii, przedstawiciel organizacji społecznej) nie ma przymiotu strony postępowania, a samo odebranie zwierzęcia wymaga uprzedniego wydania decyzji administracyjnej. Z kolei w art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt została już dokonana czynność faktyczna w postaci odebrania zwierzęcia, a wydanie decyzji ma tu charakter następczy i jej celem jest usankcjonowanie tego faktu w drodze niniejszego aktu, o ile oczywiście właściwy w sprawie organ uzna, że w momencie odebrania zwierzęcia, wystąpiły ustawowe przesłanki. Tym samym - jak wskazano w treści uchwały – "Norma z art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt pozwala na wyodrębnienie dwóch etapów procedury odebrania zwierzęcia właścicielowi lub opiekunowi przez wskazane w art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt podmioty. W pierwszej kolejności, podmiot ten odbiera zwierzę, jeżeli stwierdzi zaistnienie szczególnych okoliczności, niecierpiących zwłoki. Upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej dokonuje czynności władczej (imperium), skierowanej w sposób bezpośredni do sfery prawnej właściciela lub opiekuna zwierzęcia. Czynność tę należy zakwalifikować do sfery ingerencji administracji, o charakterze policji administracyjnej. Ten etap "procedury" odebrania zwierzęcia pozwala na samoistne przyjęcie, że organizacja społeczna będzie posiadała interes prawny w toczącym się następnie postępowaniu administracyjnym. W takim bowiem wypadku, policjant i strażnik gminny działają jako funkcjonariusze publiczni, natomiast takiego statusu nie posiada przedstawiciel organizacji społecznej. Wszystkie te podmioty działają z upoważnienia ustawy i w celu ochrony interesu nadrzędnego (w tym wypadku ochrony zwierząt), natomiast nałożenie tego rodzaju obowiązków na przedstawiciela organizacji społecznej świadczy o indywidualnym, konkretnym, aktualnym i sprawdzalnym obiektywnie interesie prawnym tej organizacji w postępowaniu administracyjnym, które zostanie następnie wszczęte (...) Po interwencyjnym odebraniu zwierząt dochodzi do wszczęcia postępowania administracyjnego, zmierzającego do wydania przez właściwego wójta (burmistrza, prezydenta miasta) decyzji administracyjnej. Celem tego postępowania jest zbadanie, czy w momencie odebrania zwierzęcia zachodziły przesłanki, które pozwalały na dokonanie tej czynności". W postępowaniu tym strony mogą więc przedstawiać argumenty oraz dowody na ich poparcie, w celu wykazania istnienia lub nieistnienia ustawowych przesłanek, a zatem właściciel lub opiekun zwierzęcia ma prawo wykazywać, że przesłanki te nie zaistniały. Tym samym – zdaniem NSA - również organizacja społeczna, której upoważniony przedstawiciel dokonał czynności powinna mieć prawo dowodzenia, że zagrożenie życia lub zdrowia zwierzęcia istniało w chwili jego odebrania. Trudno bowiem sobie wyobrazić sytuację, w której za prawidłowe można uznać postępowanie dowodowe w postępowaniu toczącym się w trybie art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt, jeżeli ustalenia organu opierałyby się tylko na wyjaśnieniach właściciela zwierząt. Stąd przyjąć trzeba, że treść art. 7 ust. 3 pozwala "na rekonstrukcję normy o charakterze prawnomaterialnym, która przyznaje organizacji społecznej interes prawny w postępowaniu toczącym się na skutek interwencyjnego odebrania zwierzęcia. Norma ta niewątpliwie kształtuje przesłanki odbioru zwierzęcia oraz podstawę wydania decyzji w tym przedmiocie przez właściwy organ, a ponadto nakłada na organizację społeczną określone obowiązki. Przepis ten zawiera bowiem normę zobowiązującą przedstawiciela organizacji społecznej (a także policjanta lub strażnika gminnego) do działania policyjnego, polegającego na odebraniu zwierzęcia właścicielowi lub opiekunowi, co nie czyni tych podmiotów adresatami następczo wydawanej decyzji, ale w przypadku organizacji społecznej przesądza o jej interesie prawnym w rozumieniu art. 28 k.p.a.". Nadto, w ocenie składu siedmiu sędziów NSA argumentem przemawiającym "za uznaniem organizacji społecznej jako strony postępowania administracyjnego w przedmiocie czasowego odebrania zwierzęcia w trybie interwencyjnym jest to, że organizacja społeczna mogła ponieść koszty związane z czynnością odebrania zwierzęcia (np. koszty transportu), jego utrzymaniem oraz leczeniem, jeśli było konieczne. Odmowa zatwierdzenia tej czynności przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), a więc wydanie decyzji negatywnej, wyłącza możliwość odzyskania poniesionych wydatków. Zgodnie z art. 7 ust. 4 ustawy o ochronie zwierząt "W przypadkach, o których mowa w ust. 1 i 3, kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierzęcia obciąża się jego dotychczasowego właściciela lub opiekuna". Decyzja o odebraniu zwierzęcia podjęta na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt dotyka zatem bezpośrednio własnego konkretnego, aktualnego obiektywnie sprawdzalnego interesu prawnego i obowiązku organizacji społecznej, ponieważ jej treść przesądza o obciążeniu kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierzęcia, albo jego dotychczasowego właściciela lub opiekuna (w razie podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia – art. 7 ust. 4 ustawy o ochronie zwierząt), albo organizacji społecznej, w razie prawomocnego odmówienia wydania decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia. (...) Oczywiście nie można założyć, że w każdym przypadku organizacja społeczna poniesie koszty odebrania zwierzęcia, które będą potem przedmiotem rozstrzygnięcia na podstawie art. 7 ust. 4 ustawy o ochronie zwierząt, jednak tego rodzaju potencjalna możliwość powinna stanowić argument uzasadniający udział tej organizacji w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt". Skoro zatem w realiach rozpoznawanej sprawy mamy do czynienia z odbiorem przez stronę skarżącą psa właścicielce w trybie art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt to w myśl przywołanych regulacji oraz stanowiska zawartego w uchwale siedmiu sędziów II OPS 2/19 stronie tej przysługuje status strony i tym samym uchyleniu podlegała decyzja Kolegium umarzająca postępowanie odwoławcze jako zainicjowane odwołaniem wniesionym – zdaniem organu - przez organizację nieposiadającą do tego legitymacji. W tych okolicznościach i kierując się dyspozycją z art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. Sąd orzekł jak w pkt. I sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie zaś zawarte w pkt. II znajduje swoje uzasadnienie w brzmieniu art. 200 p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 3 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.

Informacje o sprawie

Data wpływu
4 września 2019
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Alicja Palus Halina Filipowicz-Kremis /sprawozdawca/ Władysław Kulon /przewodniczący/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny