II SA/Wr 427/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II wniosku adwokata A.B. o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu w sprawie ze skargi C.D. na uchwałę Rady Gminy E. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla rejonu działek nr 69/2, 47/7 i 47/8 obręb F. postanawia 1. przyznać adwokatowi A.B. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 221,40 zł (słownie: dwieście dwadzieścia jeden 40/100), w tym podatek od towarów i usług w kwocie 41,40 zł (słownie: czterdzieści jeden 40/100), tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu; 2. odmówić przyznania adwokatowi A.B. kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu ponad kwotę przyznaną w pkt 1. sentencji postanowienia.

Postanowieniem z dnia 3 października 2016 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu przyznał skarżącej C. D. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata. Pismem z dnia 14 listopada 2016 r. Okręgowa Rada Adwokacka we Wrocławiu wyznaczyła adwokata A.B. jako pełnomocnika procesowego z urzędu dla skarżącej. Wyznaczony z urzędu adwokat sporządził i wniósł skargę kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 sierpnia 2016 r. odrzucającego skargę na wyżej wskazaną uchwałę. W treści tej skargi kasacyjnej oraz w piśmie procesowym z dnia 19 kwietnia 2017 r. pełnomocnik zawarł wniosek o zasądzenie na jego rzecz kwoty 332,10 zł (w tym 62,10 zł podatku VAT) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej i oświadczenie, że koszty te nie zostały opłacone ani w całości ani w części. Jako podstawę swoje żądania adwokat wskazała § 21 ust. 1 pkt 2) lit. b w zw. z § 21 ust. 1 pkt 2) lit. c w zw. z § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1714) (dalej: Rozporządzenie). W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do brzmienia art. 250 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stosownie do § 2 pkt 1) i 2 ) Rozporządzenia, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz niezbędne i udokumentowane wydatki adwokata ustanowionego z urzędu. Z kolei w § 21 Rozporządzenia ustalone zostały stawki opłat za konkretne czynności procesowe w pierwszej i drugiej instancji postępowania przed sądem administracyjnym. Przepis ten przewiduje odpowiednie stawki za występowanie w postępowaniu w drugiej instancji w postępowaniu przed sądami administracyjnymi za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej - 50% opłaty określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji sprawy nie prowadził ten sam adwokat - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł (lit. b pkt 2) ust. 1 § 21 Rozporządzenia). Sprawę ze skargi na uchwałę rady gminy należy zaliczyć do kategorii spraw wskazanych w § 21 ust. 1 pkt 1) lit. c Rozporządzenia, dla których stawka opłaty maksymalnej za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji wynosi 240 zł. Z przywołanego przepisu § 21 ust. 1 pkt 2) lit. b Rozporządzenia wynika, że w ramach tej samej jednostki redakcyjnej przewidziane zostały dwie hipotezy, do których zastosowanie mają różne zasady określania wysokości opłaty należnej adwokatowi działającemu w postępowaniu przed sądem administracyjnym drugiej instancji z urzędu. Pierwsza z nich to sytuacja, w której adwokat (autor skargi kasacyjnej) nie prowadził sprawy przed sądem administracyjnym pierwszej instancji, stanowi podstawę do żądania wynagrodzenia w wysokości 75% opłaty maksymalnej. Druga hipoteza wynikająca z analizowanego przepisu prawa obejmuje wszystkie sytuacje oprócz rozważanej w ramach pierwszej hipotezy, w ramach których pełnomocnik sporządził i wniósł skargę kasacyjną uzasadnia żądanie przez niego wynagrodzenia w wysokości 50% opłaty maksymalnej. Z uwagi na fakt, że w sprawie adwokat, który sporządził i wniósł skargę kasacyjną nie występował w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jego wynagrodzenie należało określić według zasady przyjętej dla pierwszej z rozważanych wyżej hipotez, tj. w wysokości 75% opłaty maksymalnej określonej w Rozporządzeniu – w kwocie 180 zł. Stosownie do § 4 ust. 3 Rozporządzenia w sprawach, których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu opłatę, o której mowa w ust. 1, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. Ponieważ stawka podatku od towarów i usług wynosi 23% (art. 5 ust. 1 pkt 1) w zw. z art. 8 ust. 1, art. 41 ust. 1 i art. 146a pkt 1) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity w Dz. U. 2016 r. poz. 710 ze zm.) podatek, o który podwyższeniu podlega wynagrodzenie adwokata, wynosi w sprawie 41,40 zł (23% kwoty 180 zł). Reasumując, referendarz sądowy postanowił przyznać ustanowionemu z urzędu adwokatowi koszty za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej w kwocie 180 zł, powiększone o podatek od towarów i usług obliczony według wyżej wskazanej stawki podatkowej w kwocie 41,40 zł, w łącznej kwocie 221,40 zł (słownie: dwieście dwadzieścia jeden 40/100). Orzeczenie w tym przedmiocie znalazło wyraz odpowiednio w pkt 1. sentencji postanowienia. Wobec żądania adwokata działającego z urzędu przyznania rzecz kwoty 332,10zł ( w tym 62,10 zł podatku VAT) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej zaznaczyć trzeba, że wedle powołanego jako podstawa tego żądania art. 4 ust. 2 Rozporządzenia ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej 150% opłat określonych w rozdziałach 2-4, następuje z uwzględnieniem nakładu pracy adwokata, w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie oraz stopnia zawiłości sprawy, w szczególności trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. Ponieważ profesjonalny pełnomocnik nie uzasadnił swojego żądania w zakresie przesłanek podwyższenia opłaty określonych w § 4 ust. 2 Rozporządzenia konieczne jest wskazanie, że nakład pracy pełnomocnika wykonanej przy sporządzeniu skargi kasacyjnej został uwzględniony przy orzekaniu o przyznaniu wynagrodzenia za dokonanie tej czynności procesowej. Pamiętać należy, że kompletność argumentacji skargi kasacyjnej, bez względu na obszerność problemów prawnych poruszonych w skardze kasacyjnej, istotność oraz złożoność przedstawionej w niej argumentacji, wymagana jest od profesjonalnego pełnomocnika procesowego wykonującego zawód zaufania publicznego w każdej sprawie. Dlatego referendarz sądowy nie znalazł w sprawie powodów, aby przyjąć, że niezbędny w sprawie nakład pracy pełnomocnika, charakter sprawy i wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia uzasadniały przyznanie wyznaczonemu z urzędu adwokatowi wynagrodzenia w kwocie wyższej niż wskazana w pkt 1. sentencji postanowienia. O odmowie zasądzenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej ponad kwotę wynikającą z punktu 1. sentencji postanowienia referendarz sądowy orzekł w pkt 2. sentencji postanowienia. Postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu znajduje oparcie w wyżej wskazanych przepisach prawa, § 22 i 24 Rozporządzenia oraz w art.258 § 1 i § 2 pkt 8) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.