II SA/Wr 404/18

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi A. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.

Skarżący A. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W jego motywach wskazał, że jest emerytem i prowadzi gospodarstwo domowe z małoletnim synem, jest właścicielem dwóch domów o powierzchni 35 m² i 37 m² i wartości 20.000 zł oraz działki rolnej o powierzchni 7,45 ha. Jego aktualny dochód to emerytura w kwocie 1.960 zł, natomiast wydatki to alimenty na syna w kwocie 900 zł, opłata za mieszkanie w kwocie 420,26 zł, opłata za prąd w kwocie 100 zł, koszt zakupu leków w kwocie 120-150 zł, podatek rolny w kwocie 30 zł oraz rata spłaty kredytu w kwocie 360 zł. Z dokumentów przedłożonych do akt sprawy wynika, ponad wcześniej podane dane, że w roku 2017 uzyskał dochód w kwocie 45.979,86 zł, jest osobą chorą, prowadzona jest w stosunku do niego egzekucja sądowa oraz, że w związku z toczącym się postępowaniem administracyjnym nie może sprzedać nieruchomości rolnej. W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 ustawy procesowej). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1) ustawy procesowej). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że ich ponoszenie przez stronę postępowania sądowoadministracyjnego jest zasadą, natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest instytucją stosowaną w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem. Istotą prawa pomocy w zakresie przyznania z urzędu adwokata jest natomiast nieodpłatne korzystanie strony z usług profesjonalnego pełnomocnika, wskutek przejęcia przez Skarb Państwa ciężaru kosztów związanych z tą reprezentacją. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona ze względu na swój stan majątkowy nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy, zasady doświadczenia życiowego jak i stan faktyczny sprawy, referendarz sądowy stwierdził, że w przypadku A. B. zaistniała ustawowa przesłanka do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, określona w art. 246 § 1 pkt 1) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z akt sprawy wynika bowiem, że w swojej sytuacji materialnej i życiowej nie jest w stanie skarżący ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Świadczy o tym wynikająca ze złożonych przez skarżącego oświadczeń i dokumentów jego sytuacja materialna, na którą składa się wysokość aktualnego miesięcznego dochodu i opłacanie alimentów na syna oraz brak majątku podlegającego obecnie spieniężeniu, oraz wydatki jednoosobowego gospodarstwa domowego wnioskodawcy, związane również z jego wiekiem i stanem zdrowia. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1) w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy postanowił jak w sentencji.