II SA/Wr 399/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis (spr.) Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. i M.W. o wyłączenie referendarza sądowego M.K. od orzekania w sprawie ze skargi D.W., M.W., M.W. i J.W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego postanawia oddalić wniosek o wyłączenie referendarza sądowego.

W dniu 7 listopada 2016 r. D. i M.W. złożyli urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W związku z powyższym pismem z dnia 1 grudnia 2016 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu M.K. wezwał skarżących do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie określonych dokumentów – w terminie 7 dni pod rygorem jego rozpoznania w oparciu o dane wynikające z akt sprawy. Wezwanie powyższe skarżący otrzymali w dniu 21 grudnia 2016 r.. Zakreślony siedmiodniowy termin do uzupełnienia wniosku upłynął zatem w dniu 28 grudnia 2016 r.. W piśmie z dnia 26 grudnia 2016 r. (nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 27 grudnia 2016 r.) skarżący wnieśli o wyłączenie od orzekania w niniejszej sprawie referendarza M.K., bowiem jest niesprawiedliwy i do każdej sprawy nęka stronę skarżącą dodatkowymi wyjaśnieniami. W dniu 24 stycznia 2017 r. referendarz sądowy złożył do akt sprawy pisemne oświadczył, że nie zachodzą wobec niego okoliczności wymienione w art. 18 w związku z art. 24 § 1 P.p.s.a. ani inne tego rodzaju, które mogłyby wywołać wątpliwości co do jego bezstronności (art. 19 w związku z art. 24 § 1 P.p.s.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 18 § 1 w związku z art. 24 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwana dalej "P.p.s.a.", referendarz sądowy jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Zgodnie zaś z art. 19 w związku z art. 24 § 1 P.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia (art. 20 § 1 w związku z art. 24 § 1 P.p.s.a.). W rozpatrywanej sprawy skarżący zgłaszając wniosek o wyłączenie referendarza sądowego, zakwestionowali w istocie fakt wezwania ich do udokumentowania swojej sytuacji materialnej, mającej uzasadnić przyznanie im prawa pomocy. Ocenili czynność referendarza jako niesprawiedliwe nękanie. W ocenie Sądu taka ocena nie może stanowić przyczyny wyłączenia wskazanego przez skarżących referendarza. Tym samym należało stwierdzić, że skarżący nie uprawdopodobnili przyczyn jego wyłączenia, choć to na stronie wnioskującej spoczywa taki obowiązek. Wnioskodawca powinien więc wskazać okoliczności w postaci konkretnych faktów, które mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności referendarza. Do takich – w ocenie Sądu – nie można zaliczyć faktu wykonywania czynności referendarskich. Nadto należy zauważyć, że sam referendarz sądowy oświadczył, że nie zachodzą żadne z przesłanek opisanych w art. 18 i art. 19 P.p.s.a. i oświadczeniu temu nie można odmówić wiarygodności w świetle gołosłownej argumentacji przedstawionej przez skarżących. Przyczynami wyłączenia referendarza z orzekania w konkretnej sprawie są okoliczności określone w art. 18 § 1 w związku z art. 24 § 1 P.p.s.a. oraz, jeżeli między sędzią a jedną ze stron lub jej przedstawicielem zachodzi stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego (art. 19 w związku z art. 24 § 1 P.p.s.a.). W rozpatrywanej sprawie żadna z tych okoliczności jednak nie wystąpiła. Biorąc powyższe pod uwagę należało na podstawie art. 22 § 1 i § 2 w związku z art. 24 § 1 P.p.s.a. orzec jak w sentencji.