II SA/Wr 393/17

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 11 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II wniosku A.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi C. B. i A. B. na postanowienie E. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia przyznać A. B. prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.

A. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu tego żądania podał, że wraz z żoną, z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, są emerytami, borykającymi się wieloma schorzeniami, swoje gospodarstwo domowe prowadzone w domu o powierzchni 109,75 m² i wartości 389.000 zł utrzymują ze swoich świadczeń emerytalnych w łącznej kwocie 3.967,12 zł. Wśród stałych wydatków swojego gospodarstwa domowego, zamykających się w kwocie 2.525,06zł, wskazał wydatki na leki, środki zaopatrzenia medycznego oraz leczenie w kwocie 789 zł, koszty stałe utrzymania domu – w kwocie 746,89 zł, ubezpieczenie i podatek od nieruchomości – 87,17 zł, usuwanie bieżących usterek w domu i samochodzie – 250 zł. Skarżący przesłał dokumenty, z których, ponad wcześniej wskazane dane, wynika, że w roku 2016 wraz z żoną uzyskał dochód w kwocie łącznie 51.057,98 zł. W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2017 r. poz. 1369), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 ustawy procesowej). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1) ustawy procesowej). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że ich ponoszenie przez stronę postępowania sądowoadministracyjnego jest zasadą, natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest instytucją stosowaną w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Istotą prawa pomocy w zakresie przyznania z urzędu adwokata jest natomiast nieodpłatne korzystanie strony z usług profesjonalnego pełnomocnika, wskutek przejęcia przez Sąd ciężaru kosztów związanych z tą reprezentacją. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona ze względu na swój stan majątkowy nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy jak i stan faktyczny sprawy, referendarz sądowy stwierdził, że w przypadku A. B. zaistniała ustawowa przesłanka do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, określona w art. 246 § 1 pkt 1) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O tym, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego, z jednej strony świadczy kwota pieniężna, która pozostaje do dyspozycji skarżącego i jego żony na swoje utrzymanie po opłaceniu kosztów stałych, tj. około 1.400 zł, oraz brak majątku podlegającego spieniężeniu i, z drugiej strony, wysokość i charakter wydatków ponoszonych z uwagi na sytuację życiową A. B. i jego żony, w tym ich wiek i stan zdrowia. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1) w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy postanowił jak w sentencji.