II SA/Wr 282/17

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego wykonanego bez wymaganego pozwolenia na budowę postanawia przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata.

W sprawie postanowieniem referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu z dnia 26 czerwca 2017 r. przyznano A. B. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wyrokiem z dnia 19 grudnia 2017 r. Sąd oddalił skargę A.B. na wyżej oznaczoną decyzję. W dniu 22 maca 2018 r. A. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu tego żądania podał, że ze swojego miesięcznego dochodu, uzyskiwanego z umowy o prace oraz dodatkowej pracy na zlecenie w łącznej kwocie 4.800 zł opłaca alimenty na trzech synów w łącznej kwocie 1.500 zł, spłaca kredyt ratą w kwocie 875 zł, opłaca koszty utrzymania mieszkania w kwocie 800 zł, stałego leczenia w kwocie 300 zł oraz dojazdów do miejsca pracy oddalonego od miejsca zamieszkania o 30 km w kwocie 600 zł. W treści dokumentów przesłanych na wezwanie potwierdzenie znajdują podane przez stronę informacje istotne z punktu widzenia rozpoznawanego wniosku. W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 tej samej ustawy). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że ich ponoszenie przez stronę postępowania sądowoadministracyjnego jest zasadą, natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest instytucją stosowaną w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Z regulacji prawnych dotyczących zastępstwa procesowego wykonywanego na zasadach prawa pomocy można wysnuć wniosek, że istotą prawa pomocy w zakresie przyznania z urzędu adwokata jest nieodpłatne korzystanie strony z profesjonalnego pełnomocnika, wskutek przejęcia przez budżet Państwa ciężaru kosztów związanych z tą reprezentacją. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona skarżąca - ze względu na swój stan majątkowy - nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy, jak i stan faktycz-ny sprawy, referendarz sądowy doszedł do przekonania, że w przypadku strony skarżą-cej zaistniała ustawowa przesłanka do przyznania jej prawa pomocy w zakresie obej-mującym ustanowienie adwokata, określona w art. 246 § 1 pkt 2) Prawa o postępowa-niu przed sądami administracyjnymi. Skarżący wykazał bowiem, że nie jest w stanie ponieść kosztów opłacenia usług profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i swoich dzieci. Świadczy o tym kwota jego dochodu, brak majątku, który podlegałby spieniężeniu, oraz ponoszone wydatki tytułem alimentów na trzech synów oraz kosztów własnego, koniecznego utrzymania skarżącego. Istotne znaczenie w sprawie ma fakt, iż stan majątkowy i rodzinny skarżącego nie uległ zmianie w porównaniu ze stanem ustalonym w postanowieniu z dnia 26 czerwca 2017 r., uzasadniającym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2) w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy postanowił jak w sentencji.