II SA/Wr 278/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Palus po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. i M. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. w przedmiocie niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 października 2009 r., sygn. akt II SA/Wr 178/04 postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Postanowieniem z dnia 2 lipca 2012 r., utrzymanym w mocy postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 września 2012 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił skarżącym D. i M. W. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W dniu 18 października 2012 r. skarżący złożyli wniosek o przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a postanowieniem z dnia 23 stycznia 2014 r. tut. Sąd odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Postanowieniem z dnia 14 marca 2013 r. (sygn. akt I OZ 173/13) Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił zażalenie D. i M. W. na powyższe postanowienie wywodząc, że nie wykazali oni, że nie są w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego. W piśmie z dnia 12 kwietnia 2013 r. wnioskodawcy ponownie wystąpili o zwolnienie ich z kosztów sądowych. W odpowiedzi na wezwanie do należytego uzasadnienia wniosku i wykazania, że od poprzedniego orzeczenia Sądu w przedmiocie prawa pomocy zmieniła się na niekorzyść ich sytuacja materialna, skarżący w złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy zażądali zwolnienia ich z kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Ponadto, poinformowali, że uzyskiwany przez nich łącznie dochód wynosi 2.400 zł, a wśród posiadanych składników majątkowych wymienili udziały we własności działek gruntu o łącznej pow. 2.500 m2. W dniu 2 maja 2013 r. w kasie tut. Sądu wnioskodawczyni uiściła wpis sądowy od skargi. Postanowieniem z dnia 28 maja 2013 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu przyznał skarżącym prawo pomocy w części dotyczącej ustanowienia adwokata i odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem D.W. i M. W. złożyli skutecznie sprzeciw, w wyniku czego postanowienie referendarza utraciło moc. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Mając na uwadze powyższe regulacje Sąd ponownie rozpoznał na podstawie zebranego materiału dowodowego wniosek strony o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z postanowieniami art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Odnosząc się do wniosku D. i M. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym po pierwsze wskazać należy, że jest to trzeci już wniosek skarżących o przyznanie prawa pomocy, w tym drugi o przyznanie tego prawa w zakresie całkowitym. Oznacza to, że niniejszy wniosek należy oceniać nie tylko w kontekście wyżej wskazanych regulacji, ale również z uwzględnieniem brzmienia art. 165 p.p.s.a., zgodnie z którym postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. W przypadku postanowienia wydanego w zakresie prawa pomocy zmiana okoliczności sprawy musi być oceniana w kontekście przesłanek, które legły u podstaw postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, którego zmiany domaga się strona. W stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, tym samym wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie. Wnioskodawcy nie wykazali bowiem, że od chwili wydania poprzednich prawomocnych orzeczeń w tym zakresie uległa zmianie (na niekorzyść) sytuacja finansowa i majątkowa wnioskodawców. Sąd przede wszystkim zwrócił uwagę, że w uzasadnieniu złożonego wniosku skarżący nie wskazali udokumentowanych okoliczności motywujących niemożność poniesienia kosztów postępowania. Nie przedłożyli także stosownych dokumentów na skutek wezwania w tym przedmiocie czy też na etapie złożenia sprzeciwu, chociaż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek nie tylko rzetelnego i wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego, ale także poparcia powoływanych okoliczności środkami dowodowymi. Tymczasem aktualny wniosek jest zasadniczo dosłownym powtórzeniem poprzedniego i co istotne nadal zawiera braki uniemożliwiające właściwą ocenę sytuacji majątkowej i finansowej skarżących. Wnioskodawcy ponownie bowiem zaniechali wyjaśnienia istotnych okoliczności, kształtujących ich sytuację materialną, a dokładniej nie przedłożyli aktualnych zaświadczeń o wysokości uzyskiwanego dochodu; nie złożyli dokumentów potwierdzających fakt swojego zadłużenia (kredyt) i jego wysokość oraz dowodów potwierdzających ponoszenie kosztów sądowych w deklarowanych wysokościach. Ponadto, wnioskodawcy nie określili i nie udokumentowali niezbędnych wydatków związanych z utrzymaniem siebie i rodziny. Tymczasem to na podmiocie ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Musi dowieść, że jej sytuacja majątkowa nie pozwala uczynić zadość wymogom opłaty kosztów postępowania, co oczywiście nieodzownie wiąże się z obowiązkiem należytego uzasadnienia i uprawdopodobnienia okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Mając zatem powyższe na względzie, stosownie do postanowień art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji postanowienia.