II SA/Wr 159/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Adam Habuda Sędzia WSA Władysław Kulon po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia 5 stycznia 2022 r. Nr SKO/UW-490/7/2021 w przedmiocie stwierdzenia złożenia wniosku z uchybieniem terminu oddala skargę w całości.

Pismem z 29 stycznia 2022 r. M. M. (dalej: "strona skarżąca", "skarżąca") reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy (dalej: "SKO") z dnia 5 stycznia 2022 r. (nr SKO/UW-490/7/2021) w przedmiocie stwierdzenia złożenia wniosku z uchybieniem terminu. Jak wynika ze skargi oraz akt administracyjnych skargę wniesiono w następujących okolicznościach. Pismem z dnia 18 października 2021 r. (nr GN.ROW.6843.4.44.2021.XXIV) działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Legnicy Zastępca Prezydenta wypowiedział skarżącej wysokość obowiązującej dotychczas opłaty rocznej, wynoszącej 1.350,00 zł z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej stanowiącej własność Gminy Legnica, położonej w L., przy ul. [...], oznaczonej w operacie ewidencji gruntów i budynków w obrębie [...] jako działka nr [...] o powierzchni 0,0500 ha, oferując jednocześnie przyjęcie nowej wysokości tej opłaty w kwocie 2.197,95 zł, z utrzymaniem dotychczasowej stawki procentowej wynoszącej 3% wartości gruntu. W wypowiedzeniu tym organ zawarł pouczenie, iż użytkownik wieczysty może w terminie 30 dni od dnia otrzymania wypowiedzenia złożyć do SKO wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona, albo jest uzasadniona w innej wysokości. SKO wyjaśniło, że skarżąca odebrała wypowiedzenie dotychczasowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność Gminy Legnica, położonego w L., przy ul. [...], obręb [...], w ewidencji gruntów oznaczonego jako działka nr [...] o pow. 0,0500 ha, w dniu 26 października 2021 r. Stąd też, trzydziestodniowy termin do złożenia wniosku o ustalenie, że zaproponowana przez Prezydenta Miasta Legnicy nowa wysokość opłaty jest nieuzasadniona, upływał w dniu 25 listopada 2021 r. Pełnomocnik użytkownika wieczystego we wniosku z dnia 24 listopada 2021 r. zakwestionował zaproponowaną przez organ aktualizację opłaty, wnosząc o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona, ewentualnie jest uzasadniona w wysokości nie wyższej niż 1.520 zł. Jednocześnie, wraz z przedmiotowym wnioskiem pełnomocnik złożył również wniosek z dnia 2 grudnia 2021 r. o przywrócenie terminu do jego złożenia. Wnioski te zostały nadane przez pełnomocnika skarżącej w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy – Prawo pocztowe w dniu 2 grudnia 2021 r. SKO postanowieniem z 5 stycznia 2022 r. (nr SKO/UW-490/7/2021) podjętym na podstawie art. 134 k.p.a. w zw. z art. 78 ust. 2 oraz art. 79 ust. 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r., poz. 1990 ze zm., dalej jako: u.g.n.) stwierdziło złożenie wniosku o ustalenie, że dokonana aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona, ewentualnie jest uzasadniona w wysokości nie wyższej niż 1520 zł, z uchybieniem terminu. W uzasadnieniu SKO podkreśliło, że termin określony w art. 78 ust. 2 u.g.n. ma charakter terminu zawitego. Dotyczy on dokonania określonej czynności procesowej, podejmowanej w postępowaniu mającym na celu poddanie weryfikacji wypowiedzenia wysokości dotychczasowej opłaty rocznej. Końcowo SKO wskazało, że przekroczenie przez użytkownika wieczystego określonego ustawą terminu skutkuje bezskutecznością czynności procesowej strony i wykluczało rozpoznanie wniosku. W skardze na powyższe postanowienie SKO, zarzucono: 1) inne naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art 134 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie i wydanie postanowienia w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia wniosku, które to miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem zaskarżone postanowienie nie powinno zostać wydane z uwagi na jego wniesienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu; 2) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 58 § 1 k.p.a. poprzez bezpodstawne uznanie, że skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy skarżącej, które to miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem organ uznał niezasadnie, że do uchybienia terminu doszło wyłącznie z winy i nie przywrócił skarżącej terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu skargi podano argumentację na poparcie żądań i zarzutów skargi. Wskazano nadto, że argumenty dotyczące zasadności odmowy przywrócenia terminu zostały przedstawione w skardze na postanowienie SKO z dnia 5 stycznia 2022 r. (nr SKO/UW-490/6/2021) w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że dokonana aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona, ewentualnie jest uzasadniona w wysokości nie wyższej niż 1520 zł. W konsekwencji wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie od SKO na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Przy czym w myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2022 r. poz. 329, ze zm., dalej jako – "p.p.s.a."), rozstrzygając w granicach danej sprawy sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną jednakże powyższe regulacje nie pozwalają sądowi na stosowanie przy orzekaniu zasad współżycia społecznego lub zasad słuszności. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania lub prawa materialnego, odpowiednio mogących mieć lub mających wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 p.p.s.a.). Dokonując zatem, w myśl powyższych wskazań, oceny zaskarżonego postanowienia co do jego zgodności z prawem, Sąd doszedł do przekonania, że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontroli Sądu w niniejszej sprawie podlega postanowienie SKO z 5 stycznia 2022 r. (nr SKO/UW-490/7/2021) stwierdzające uchybienie terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że dokonana aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona, ewentualnie jest uzasadniona w wysokości nie wyższej niż 1520 zł z uchybieniem terminu. W tym miejscu wymaga wskazania, że kwestia dotycząca odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że dokonana aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona, ewentualnie jest uzasadniona w wysokości nie wyższej niż 1520 zł jest przedmiotem odrębnego postępowania prowadzonego w tut. Sądzie zainicjowanego skargą strony skarżącej i zarejestrowaną pod sygn. akt II SA/Wr 158/22. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania skargi należy stwierdzić, że Sąd nie podzielił zaprezentowanego przez stronę skarżącą stanowiska zakładającego, że w okolicznościach sprawy postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do złożenia wniosku nie powinno zostać wydane z uwagi na jego wniesienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Sąd zgadza się bowiem z poglądem prezentowanym w orzecznictwie, zgodnie z którym odmowa przywrócenia terminu do wniesienia odwołania nie zwalnia organu z obowiązku wydania następnie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu (por. wyrok NSA z 24 stycznia 2006 r., II OSK 50/05, publ. CBOSA, postanowienie NSA z 5 marca 2013 r., II OZ 141/13, publ. CBOSA, wyrok NSA z 24 kwietnia 2013 r., II GSK 151/12, publ. CBOSA). Zdaniem Sądu rozpoznającego sprawę niniejszą stwierdzenie uchybienia terminu wymaga jednoznacznego rozstrzygnięcia w formie postanowienia, o czym stanowi art. 134 k.p.a. Wydanie postanowienia na podstawie art. 58 i art. 59 k.p.a. w przedmiocie przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności załatwia tylko sprawę wniosku o przywrócenie terminu. W postanowieniu tym organ odwoławczy nie wypowiada się natomiast co do czynności, jaką jest, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy złożenie wniosku. Wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do złożenia wniosku nie jest więc dopuszczalne wyłącznie w przypadku uprzedniego przywrócenia terminu do dokonania danej czynności, gdyż w takim przypadku ustają okoliczności obligujące organ do wydania postanowienia, zgodnie z art. 134 k.p.a. Jak wynika natomiast z akt sprawy pismo z dnia 18 października 2021 r. (nr GN.ROW.6843.4.44.2021.XXIV), którym wypowiedziano skarżącej wysokość obowiązującej dotychczas opłaty rocznej, wynoszącej 1.350,00 zł z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej stanowiącej własność Gminy Legnica, położonej w L., przy ul. [...], oznaczonej w operacie ewidencji gruntów i budynków w obrębie [...] jako działka nr [...] o powierzchni 0,0500 ha, oferując jednocześnie przyjęcie nowej wysokości tej opłaty w kwocie 2.197,95 zł, z utrzymaniem dotychczasowej stawki procentowej wynoszącej 3% wartości gruntu, zostało doręczone skarżącej w dniu 26 października 2021 r. W wypowiedzeniu tym zawarto także prawidłowe pouczenie o prawie do złożenia w terminie 30 dni od dnia otrzymania wypowiedzenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona, albo jest uzasadniona w innej wysokości Stosownie bowiem do art. 78 ust. 2 u.g.n. użytkownik wieczysty może, w terminie 30 dni od dnia otrzymania wypowiedzenia, złożyć do samorządowego kolegium odwoławczego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości, zwanego dalej "kolegium", wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości. Wniosek składa się za pośrednictwem właściwego organu. Wobec odebrania przez skarżącą wypowiedzenia dotychczasowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego w dniu 26 października 2021 r. trzydziestodniowy termin do złożenia wniosku o ustalenie, że zaproponowana przez Prezydenta Miasta Legnicy nowa wysokość opłaty jest nieuzasadniona, upływał w dniu 25 listopada 2021 r. Tym samym nadanie przez pełnomocnika strony skarżącej w dniu 2 grudnia 2021 r. wniosku z dnia 24 listopada 2021 r. o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona, ewentualnie jest uzasadniona w wysokości nie wyższej niż 1.520 zł oraz wniosku z dnia 2 grudnia 2021 r. o przywrócenie terminu do jego złożenia nastąpiło już po upływie ustawowego terminu przewiedzianego dla tej czynności. W rezultacie SKO zasadnie w tych okolicznościach sprawy stwierdziło, na podstawie art. 134 k.p.a. w zw. z art. 78 ust. 2 i art. 79 ust. 7 u.g.n., że wniosek o ustalenie, że dokonana aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona, ewentualnie jest uzasadniona w wysokości nie wyższej niż 1520 zł, został wniesiony z uchybieniem terminu. Na marginesie Sąd wskazuje, że odrębną kwestią pozostaje ocena legalności postanowienia SKO z dnia 5 stycznia 2022 r. (nr SKO/UW-490/6/2021), którym odmówiono skarżącej przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że dokonana aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona, ewentualnie jest uzasadniona w wysokości nie wyższej niż 1520 zł. Jak już wcześniej wskazano podnoszona w skardze kwestia dotycząca powyższego postanowienia SKO została z uwagi na jego równoległe zaskarżenie odrębną skargą zarejestrowana w tut. Sądzie pod sygn. akt II SA/Wr 158/22 i poddana kontroli Sądu w ramach wydanego w tej sprawie wyroku z dnia 10 stycznia 2023 r. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.