II SA/Wr 155/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II wniosku [...] sp. z o.o. z/s w [...] o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. z/s w [...] na zarządzenie pokontrolne [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w przedmiocie zakazu zbierania i magazynowania odpadów na kwaterze składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne postanawia: odmówić przywrócenia terminu.

Pismem z dnia [...] lutego 2021 r., [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej jako: "strona skarżąca", "skarżący") złożył skargę na zarządzenie pokontrolne [...] Wojewódzkiego Inspektor Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2020 r. (nr [...]), w przedmiocie zakazu zbierania i magazynowania odpadów na kwaterze składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne. Powyższe zarządzenie pokontrolne zostało doręczone stronie skarżącej w dniu [...] grudnia 2020 r. i zawierało pouczenie o sposobie zaskarżenia, w tym o terminie i sposobie wniesienia skargi do Sądu za pośrednictwem [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu wskazano, że korespondencja zawierająca zarządzenie pokontrolne została przez listonosza umieszczona w skrzynce odbiorczej spółki wraz z inną korespondencją. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru listonosz zawarł informację o odmowie złożenia podpisu. Przesyłka potraktowana została nie tak, jak zwyczajowo traktuje się w spółce przesyłki urzędowe lub sądowe. Oryginał wskazanego dokumentu nie został w konsekwencji przedłożony osobom decyzyjnym, jednak sporządzono skan przesłanego pisma, który został przesłany na komputer kierownika [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...]– J. B. Zdaniem skarżącego niedokonanie czynności polegającej na terminowym wniesieniu skargi nastąpiło bez winy spółki. Skarżący wskazał ponadto na ilość korespondencji otrzymywanej przez spółkę oraz na niewłaściwe zachowanie listonosza, które stało się przyczyną zbagatelizowania wagi korespondencji otrzymanej przez skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 86 i 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm. – dalej jako: "p.p.s.a.") uchybiony termin należy przywrócić na wniosek strony, jeżeli zostaną kumulatywnie spełnione następujące przesłanki: 1) strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu, 2) wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, 3) jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin, 4) we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, 5) powstaną ujemne dla strony skutki w zakresie postępowania sądowego. W przedmiotowej sprawie – w ocenie Sądu – skarżąca nie uprawdopodobniła jednak okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Brak zaś spełnienia jednej z wyżej wymienionych przesłanek, wyklucza możliwość pozytywnego rozpoznania wniosku. Przez uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy podmiotu, który uchybił terminowi należy rozumieć wskazanie okoliczności, których wystąpienie było niezależne od jego woli i uniemożliwiło mu dopełnienie czynności procesowej w terminie, inaczej mówiąc – wskazanie przeszkody, której strona nie była w stanie przezwyciężyć nawet przy dochowaniu najwyższej staranności w zakresie prowadzenia swoich spraw, przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że przeszkoda powodująca uchybienie terminu musi mieć charakter nagły. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy zalicza się w szczególności przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (por. wyrok NSA z 19 września 2006 r., II OSK 1087/07 - CBOSA). Zarówno w doktrynie jak i w judykaturze konsekwentnie przyjmuje się rygorystyczne kryteria ocen postawy osób, która dokonały czynności procesowej po terminie. Wiążą się one z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Zatem w przypadku, gdy strona uchybiając terminowi dopuściła się zaniedbania, dokonana przez nią czynność pozostanie bezskuteczna, ponieważ przywrócenie terminu nie jest w tej sytuacji dopuszczalne. O braku winy można mówić wyłącznie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, której strona nie mogła przezwyciężyć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienia NSA z dnia 22 lipca 2020 r. sygn. II FZ 2869/19; postanowienie NSA z dnia 09 lipca 2020 r. sygn. II GZ 157/20, postanowienie NSA z dnia 09 listopada 2016 r. sygn. I OZ 1211/16). Co istotne, dla przyjęcia winy wystarczy nawet lekka postać niedbalstwa w trosce o swoje sprawy, co z kolei stoi na przeszkodzie przywróceniu terminu do jej dokonania. Sąd podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zgodnie, z którym "tam gdzie zawinił tzw. czynnik ludzki, nie można mówić o okoliczności obiektywnej - nie mamy tu do czynienia z siłą wyższą czy szczególnie ciężkim przypadkiem losowym" (por. postanowienie NSA z dnia 09 lipca 2020 r. sygn. II GZ 157/20). W okolicznościach sprawy uchybienie terminowi do wniesienia skargi spowodowane było czynnikiem ludzkim. Jak wskazano w uzasadnieniu wniosku przesyłka zawierająca zarządzenie pokontrolne potraktowana została nie tak, jak zwyczajowo traktuje się w spółce przesyłki urzędowe lub sądowe, co z kolei miało być konsekwencją działania listonosza w postaci umieszczenia w skrzynce odbiorczej spółki przesyłki zawierającej wskazane zarządzenie pokontrolne wraz z inną korespondencją. Przytoczone we wniosku okoliczności stoją jednak ze sobą w sprzeczności, ponieważ jak wskazał sam skarżący po otrzymaniu korespondencji sporządzony został skan przesłanego zarządzenia pokontrolnego, który następnie został przesłany na komputer kierownika [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] – J. B. Tym samym twierdzenie jakoby uchybienie terminowi do wniesienia skargi do tut. Sądu wyniknęło z czynników niezależnych od strony, którym organy spółki nie mogły przeciwdziałać nie zostało uprawdopodobnione. Błąd tego rodzaju, skutkujący niedotrzymaniem ustawowego terminu, należy uznać za brak należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw. Również mnogość otrzymywanej przez stronę korespondencji nie stanowi okoliczności uzasadniającej przywrócenie terminu. Obowiązkiem spółki jest bowiem takie zorganizowanie pracy, aby czynności procesowe były dokonywane prawidłowo i w terminie. Podsumowując, wskazane przez stronę okoliczności nie uzasadniają przywrócenia terminu do wniesienia skargi, ponieważ nie świadczą o prowadzeniu sprawy przez stronę z należytą starannością, co w konsekwencji wyłącza możliwość przywrócenia terminu. Z powyższych względów, na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 2 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.