II SA/Wa 944/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, , Protokolant referent Magdalena Morawiec, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi Szpitala [...] Sp. z o.o. z siedzibą w M. na decyzję Szefa Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji z dnia [...] kwietnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia od obowiązku pełnienia czynnej służby wojskowej oddala skargę

Szef Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji (zwany dalej także: organ odwoławczy) decyzją z dnia [...] kwietnia 2025 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 zw. z art. 17 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572), zwana dalej: K.p.a., art. 541 ust. 1, ust. 5 pkt 2, ust. 9 i ust. 12 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2024 r. poz. 248 ze zm.), zwana dalej: ustawą o obronie Ojczyzny oraz § 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2022 r. w sprawie wyłączenia od obowiązku pełnienia czynnej służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny (Dz. U. z 2022 r. poz. 2559), zwane dalej: rozporządzeniem w sprawie wyłączenia od obowiązku pełnienia czynnej służby wojskowej, po rozpoznaniu odwołania Szpitala [...] sp. z o.o. z siedzibą w M. (zwany dalej także: skarżący, szpital), od decyzji Szefa Wojskowego Centrum Rekrutacji w [...] (zwany dalej także: organ pierwszej instancji) z dnia [...] lutego 2025 r. Nr [...] o odmowie wyłączenia na wniosek od obowiązku pełnienia czynnej służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji w czasie wojny pracownika Szpitala [...] sp. z o.o. w M. D.S., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym sprawy. Wnioskiem z dnia [...] lutego 2025 r. Szpital [...] sp. z o.o. z siedzibą w M. zwrócił się do Szefa Wojskowego Centrum Rekrutacji w [...] o wyłączenie pracownika - ratownika medycznego D.S. od obowiązku pełnienia czynnej służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji w czasie wojny. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 października 2023 r. w sprawie przygotowania i wykorzystania podmiotów leczniczych na potrzeby obronne państwa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2482), Szpital [...] sp. z o.o. w M., na którego Wojewoda [...] nałożył obowiązek realizacji zadań na rzecz obronności państwa został zobligowany do podjęcia licznych rozwiązań organizacyjno-prawnych, w tym wyłączenia od obowiązku pełnienia czynnej służby wojskowej zasobów kadrowych z zespołów ratownictwa medycznego niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania podmiotu leczniczego przy zachowaniu jego ciągłości działania. W związku z nałożonymi na szpital decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2024 r. nowymi zadaniami, brak wyłączenia wskazanych we wniosku osób spowoduje zaprzestanie lub poważne zakłócenia w funkcjonowaniu szpitala, także w realizacji świadczeń zdrowotnych przez komórki organizacyjne szpitala, w tym zapewnienia realizacji wyznaczonych zadań na rzecz obronności państwa niezbędnych dla zapewnienia jego bezpieczeństwa. Szef Wojskowego Centrum Rekrutacji w [...] decyzją z dnia [...] lutego 2025 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 104 § 1 i § 2 K.p.a., art. 541 ust. 9 i ust. 12 ustawy o obronie Ojczyzny oraz § 8 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie wyłączenia od obowiązku pełnienia czynnej służby wojskowej, odmówił wyłączenia na wniosek szpitala z obowiązku pełnienia czynnej służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny pracownika D.S.. W uzasadnieniu decyzji, przywołując treść przepisów art. 541 ust. 9 i ust. 12 ustawy o obronie Ojczyzny oraz § 8 pkt 2 i § 10 rozporządzenia w sprawie wyłączenia od obowiązku pełnienia czynnej służby wojskowej organ pierwszej instancji wskazał, że w obecnej chwili istnieje potrzeba uzupełnienia Sił Zbrojnych w specjalnościach wojskowych posiadanych przez wnioskowanego pracownika, a w ewidencji wojskowej nie występują wystarczające zasoby osób, którym z racji posiadanego wieku, stopnia i kwalifikacji można nadać przydział mobilizacyjny. W odwołaniu złożonym wobec opisanej decyzji skarżący wniósł o jej uchylenie w całości i wyłączenie z obowiązku pełnienia służby wojskowej ratownika medycznego D.S.. Zaskarżonej decyzji szpital zarzucił naruszenie: 1. art. 6, art. 7 K.p.a. i art. 541 ust. 5 pkt 2 ustawy o obronie Ojczyzny poprzez uniemożliwienie wyłączenia z obowiązku pełnienia służby wojskowej wskazanego ratownika medycznego, mimo iż powołanie ww. osoby groziłoby zaprzestaniem lub poważnym zakłóceniem działalności gospodarczej szpitala niezbędnej dla zapewnienia obrony lub bezpieczeństwa państwa, który w tym zakresie wykonuje decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2024 r.; 2. art. 8 § 1 K.p.a., gdyż z jednej strony szpital został zobowiązany przez Wojewodę decyzją administracyjną do utworzenia zespołu ratownictwa medycznego na potrzeby obronne państwa, a z drugiej organ pierwszej instancji uniemożliwia realizację tego obowiązku, co podważa zaufanie do państwa, a także tworzy niespójne i niepewne środowisko prawne dla szpitala; 3. art. 9 i art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 541 ust. 12 ustawy o obronie Ojczyzny poprzez wydanie decyzji mimo nieprzeprowadzenia żadnego postępowania dowodowego ani nie podjęcia żadnych ustaleń faktycznych w zakresie - czy istnieje potrzeba uzupełnienia Sił Zbrojnych stanem osobowym, a w ewidencji wojskowej nie występują zasoby osób, którym z racji posiadanego wieku, stopnia wojskowego, wykształcenia, kwalifikacji, stanu zdrowia lub miejsca zamieszkania można nadać przydział mobilizacyjny lub pracowniczy przydział mobilizacyjny, nadto nie poczyniono ustaleń, ilu ratowników medycznych Siły Zbrojne potrzebują, natomiast skarżący złożył 9 wniosków i wszystkie zostały oddalone. W wyniku rozpoznania przedmiotowego odwołania, Szef Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji decyzją z dnia [...] kwietnia 2025 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję o odmowie wyłączenia na wniosek od obowiązku pełnienia czynnej służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji w czasie wojny pracownika szpitala D.S.. W uzasadnieniu podjętej decyzji organ odwoławczy podał, że zgodnie z art. 541 ust. 1 - 3 ustawy o obronie Ojczyzny, nie powołuje się do służby wojskowej pełnionej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny osób, które zostały wyłączone z obowiązku jej pełnienia. Wyłączenia dokonuje szef wojskowego centrum rekrutacji, a w przypadku żołnierzy pełniących czynną służbę wojskową dowódca jednostki wojskowej. Wyłączenia dokonuje się również w czasie pokoju. Wyłączenie następuje na wniosek i dotyczy osób, których powołanie do pełnienia czynnej służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny groziłoby zaprzestaniem lub poważnym zakłóceniem pracy urzędu państwowego lub samorządowego albo działalności gospodarczej przedsiębiorcy niezbędnej dla zapewnienia obrony lub bezpieczeństwa państwa (art. 541 ust. 5 pkt 2). Zgodnie z regulacją art. 541 ust. 7 - ust. 11 ustawy o obronie Ojczyzny, podstawę wyłączenia na wniosek stanowi pisemny udokumentowany wniosek kierowników urzędów państwowych lub samorządowych albo przedsiębiorców w stosunku do osób, o których mowa w ust. 5 pkt 2. Informacja o wyłączeniu podlega zamieszczeniu w ewidencji wojskowej. Odmowa dokonania wyłączenia na wniosek lub jej uchylenie w czasie pokoju stanowi decyzję administracyjną, od której służy wnioskodawcy odwołanie do Szefa Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji. Osoby wyłączone z obowiązku jej pełnienia powiadamiają szefa wojskowego centrum rekrutacji o okolicznościach mających wpływ na to wyłączenie w terminie 30 dni od dnia ich powstania, przedstawiając do wglądu stosowne dokumenty. W przypadku ustania przyczyn wyłączenia wygasa ono z mocy prawa. Odmowa dokonania wyłączenia może nastąpić, jeżeli istnieje potrzeba uzupełnienia Sił Zbrojnych stanem osobowym, a w ewidencji wojskowej nie występują zasoby osób, którym z racji posiadanego wieku, stopnia wojskowego, wykształcenia, kwalifikacji, stanu zdrowia lub miejsca zamieszkania można nadać przydział mobilizacyjny lub pracowniczy przydział mobilizacyjny (art. 541 ust. 12). Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z § 6 ust. 1 pkt 7 tego rozporządzenia, wyłączenie na wniosek może być prowadzone w stosunku do osób zatrudnionych w podmiotach wykonujących działalność leczniczą, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 2-4 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2022 r. poz. 633, 655, 974, 1079 i 2280) oraz będących dysponentami jednostek systemu Państwowe Ratownictwo Medyczne, o którym mowa w art. 1 ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1720 i 1733). W myśl § 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ww. rozporządzenia, wyłączenie lub odmowa wyłączenia osoby wskazanej we wniosku, o którym mowa w § 7 ust. 1, następuje na podstawie decyzji szefa wojskowego centrum rekrutacji, w oparciu o dane zawarte w ewidencji wojskowej. Szef wojskowego centrum rekrutacji w przypadku odmowy wyłączenia - przesyła pracodawcy osoby wskazanej we wniosku decyzję o odmowie wyłączenia. Odmowa wyłączenia na wniosek odpowiednio żołnierza pasywnej rezerwy albo żołnierza aktywnej rezerwy, albo żołnierza w czynnej służbie wojskowej może nastąpić na podstawie decyzji szefa wojskowego centrum rekrutacji lub dowódcy jednostki wojskowej, jeżeli zwolnienie tego żołnierza z obowiązku pełnienia czynnej służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny spowodowałoby niemożliwe do uzupełnienia braki w stanie osobowym Sił Zbrojnych, obniżyłoby zdolność bojową jednostki wojskowej albo jeżeli Siły Zbrojne poniosły nakłady na uzyskanie przez tego żołnierza kwalifikacji specjalistycznych przydatnych w Siłach Zbrojnych lub nie zostały spełnione przesłanki wskazane w § 6 ust. 1 (§ 10 rozporządzenia). Zdaniem Szefa Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji analiza zaskarżonej decyzji w zakresie istnienia potrzeby uzupełnienia Sił Zbrojnych oraz posiadania przez D.S. odpowiedniego wyszkolenia, a także kwalifikacji przemawiających za odmową wyłączenia na wniosek od obowiązku pełnienia czynnej służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny wskazuje, że organ pierwszej instancji w sposób rzetelny przeanalizował ewidencję wojskową (prowadzoną w systemie niejawnym) pod kątem występowania w niej osób o wymaganych kwalifikacjach, którym z racji posiadanego wieku, stopnia wojskowego, wykształcenia, kwalifikacji, stanu zdrowia lub miejsca zamieszkania, można nadać przydział mobilizacyjny lub pracowniczy przydział mobilizacyjny. Wskazał, że dokonana w toku postępowania odwoławczego ocena zasobów osobowych zgromadzonych w tej ewidencji sprowadza się do wniosków tożsamych z przedstawionymi przez organ pierwszej instancji w wydanym rozstrzygnięciu. W ewidencji wojskowej nie ma osób posiadających określone w przepisie cechy, którym będzie można nadać przydział mobilizacyjny. W rezultacie, wyłączenie D.S. od obowiązku pełnienia czynnej służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny spowodowałoby niemożliwe do uzupełnienia braki w stanie osobowym Sił Zbrojnych. Wskazanej sytuacji nie zmienia nałożenie na szpital przez Wojewodę [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2024 r., obowiązku realizacji zadań na rzecz obronności państwa w zakresie z niej wynikającym, skoro nie ziściły się przesłanki warunkujące wyłączenie przez uprawniony organ pracowników od obowiązku pełnienia czynnej służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny. W konsekwencji Szef Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji stwierdził, że organ pierwszej instancji w sposób prawidłowy zastosował art. 541 ust. 9 i ust. 12 ustawy o obronie Ojczyzny oraz § 8 ust. 1 i 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie wyłączenia od obowiązku pełnienia czynnej służby wojskowej i odmówił wyłączenia na wniosek od obowiązku pełnienia czynnej służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny pracownika szpitala D.S., które to wyłączenie spowodowałoby niemożliwe do uzupełnienia braki w stanie osobowym Sił Zbrojnych. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Szefa Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji z dnia [...] kwietnia 2025 r. skarżący Szpital [...] sp. z o.o. z siedzibą w M. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Wniósł nadto o połączenie niniejszej sprawy z pozostałymi sprawami dotyczącymi skarg skarżącego od decyzji Szefa Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji, wydanych dnia [...] kwietnia 2025 r. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie: 1. art. 107 § 3 w zw. z art. 140 K.p.a. poprzez brak rozważenia i ustosunkowania się do zarzutów odwołania, gdyż organ odwoławczy, rozpoznając sprawę, nie odniósł się do żadnego z zarzutów - opisał je co prawda i przywołał w decyzji, lecz nie odniósł się do nich w żaden sposób; 2. art. 6, art. 7 w zw. z art. 140 K.p.a. i art. 541 ust. 5 pkt 2 ustawy o obronie Ojczyzny poprzez uniemożliwienie wnioskodawcy wyłączenie z obowiązku pełnienia służby wojskowej wskazanego we wniosku ratownika medycznego, mimo iż powołanie ww. osoby groziłoby zaprzestaniem lub poważnym zakłóceniem działalności gospodarczej przedsiębiorcy niezbędnej dla zapewnienia obrony lub bezpieczeństwa państwa - tj. działalności prowadzonej przez szpital, który w tym zakresie wykonuje decyzję Wojewody [...] z [...] grudnia 2024 r.; 3. art. 8 § 1 w zw. z art. 140 K.p.a., gdyż z jednej strony szpital został zobowiązany przez Wojewodę decyzją administracyjną do utworzenia zespołu ratownictwa medycznego na potrzeby obronne państwa, a z drugiej Wojskowe Centrum Rekrutacji uniemożliwia realizację tego obowiązku, co podważa zaufanie do państwa, a także tworzy niespójne i niepewne środowisko prawne dla szpitala; 4. art. 9 i art. 77 § 1 w zw. z art. 140 K.p.a. w zw. z art. 541 ust. 12 ustawy o obronie Ojczyzny poprzez wydanie decyzji mimo nieprzeprowadzenia żadnego postępowania dowodowego ani nie podjęcia żadnych ustaleń faktycznych w zakresie czy istnieje potrzeba uzupełnienia Sił Zbrojnych stanem osobowym, a w ewidencji wojskowej nie występują zasoby osób, którym z racji posiadanego wieku, stopnia wojskowego, wykształcenia, kwalifikacji, stanu zdrowia lub miejsca zamieszkania można nadać przydział mobilizacyjny lub pracowniczy przydział mobilizacyjny, nadto nie poczyniono ustaleń, ilu ratowników medycznych Siły Zbrojne potrzebują, natomiast skarżący złożył 9 wniosków i wszystkie zostały oddalone. W uzasadnieniu złożonej skargi skarżący stwierdził, że wskazane w niniejszym i pozostałych postępowaniach osoby do wyłączenia posiadają stosowne kwalifikacje i zajmują kluczowe stanowiska ratowników medycznych wpisanych w struktury Państwowego Ratownictwa Medycznego. Zostali oni uwzględnieni w "Planie udzielania świadczeń zdrowotnych przez zespoły ratownictwa medycznego na potrzeby obronne państwa w Szpitalu [...] sp. z o.o.", czyli dokumencie jaki został opracowany i zatwierdzony w związku z nałożoną na szpital decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2024 r. znak [...]. Okoliczność ta była przedłożona organowi rozpoznającemu sprawę. Wskazano też, że ww. osoby są niezbędne dla szpitala i dla realizacji przez szpital zadań, nałożonych przez Wojewodę i wynikających z opisanego wyżej Planu. W warunkach zewnętrznego zagrożenia bezpieczeństwa państwa będą bowiem realizować ważne zadania na rzecz obronności państwa. Zatem powołanie ich podczas mobilizacji i w czasie wojny do czynnej służby wojskowej groziłoby zaprzestaniem lub poważnymi zakłóceniami w funkcjonowaniu podmiotu leczniczego, a tym samym realizacji świadczeń zdrowotnych. Ponadto osoby te w ramach swych zadań mają też realizować czynności z zakresu ratownictwa również dla żołnierzy. Skarżący podkreślił, że zaskarżona decyzja nie zawiera praktycznie żadnego uzasadnienia ani prawnego, ani faktycznego. Uzasadnienie prawne sprowadza się jedynie do zacytowania przepisu ustawy, zaś uzasadnienia faktycznego zasadniczo nie ma. Brak jest więc jakichkolwiek ustaleń, na których rzekomo opierał się organ administracji, wydając zaskarżoną decyzję. Szpital ma uzasadnione obawy, czy ów akt w ogóle spełnia wymagania stawiane decyzji, wysłowione w art. 107 § 1 pkt 6 K.p.a. Wskazał, że łącznie wniósł o wyłączenie 9 ratowników medycznych i we wszystkich tych przypadkach otrzymał decyzję odmowną. Trudno uwierzyć, by wojsko potrzebowało dokładnie 9 ratowników - tylu, iloma dysponuje szpital. Tak wydana decyzja w sprawie niniejszej oraz w pozostałych ośmiu stoi w sprzeczności z decyzją Wojewody [...] z [...] grudnia 2024 r., którą skarżący również jest zobowiązany realizować. Organy władzy publicznej winny współpracować ze sobą, a ich decyzje nie powinny prowadzić do sprzeczności, czego wymaga art. 8 K.p.a. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie w całości jako bezzasadnej, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi organ odwoławczy wskazał, że [...] D.S. przeznaczony został, na podstawie decyzji właściwego organu, do wykonania świadczeń osobistych, w tym planowanych do wykonania w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny, o których mowa w art. 621 i nast. ustawy o obronie Ojczyzny na rzecz Jednostki Wojskowej Nr [...] w [...]. Niezależnie od powyższego, z uwagi na posiadane kwalifikacje ratownika medycznego planowany jest, po wcześniejszym uchyleniu decyzji o przeznaczeniu do wykonywania świadczeń osobistych, do nadania przydziału mobilizacyjnego, o którym mowa w art. 2 pkt 29 ustawy, na stanowisko ratownika w [...] w [...]. Żołnierz ten posiada jedną z deficytowych i kluczowych zarazem z punktu widzenia potrzeb Sił Zbrojnych specjalności wojskowych (korpus osobowy medyczny, grupa osobowa ratownictwa medycznego) oraz niezbędne kwalifikacje, które w świetle danych zwartych w ewidencji wojskowej nie są w obecnej chwili możliwe do odpowiedniego osobowego zastąpienia jego osoby na tym przydziale. Wskazał, że odmowa wyłączenia na wniosek jest możliwa, gdy wyłączany z tego obowiązku żołnierz wymaga na skutek potrzeby uzupełnienia Sił Zbrojnych zastąpienia, a brak jest osób które mogłyby tego żołnierza zastąpić. Taki właśnie przypadek wystąpił w sprawie, gdyż w chwili obecnej brak w ewidencji wojskowej osób, które mogłyby, ze względu na posiadane przez ww. żołnierza rezerwy cechy, tj. specjalność i kwalifikacje, zastąpić go na nadanym mu przydziale mobilizacyjnym. Przedstawiona sytuacja w istocie wyklucza wnioskowane przez szpital wyłączenie [...] D.S. od obowiązku pełnienia służby, nawet gdyby brak tego wyłączenia groziłby zaprzestaniem lub poważnym zakłóceniem pracy (działalności) szpitala niezbędnej dla zapewnienia obrony lub bezpieczeństwa państwa. Organ odwoławczy podkreślił, że instytucja odmowy dokonania wyłączenia z art. 541 ust. 12 ustawy o obronie Ojczyzny oraz realizujący ją § 10 i odpowiednio § 8 rozporządzenia w sprawie wyłączenia od obowiązku pełnienia czynnej służby wojskowej, ma pierwszeństwo względem instytucji wyłączenia na wniosek określonej w art. 541 ust. 5 pkt 2 ustawy o obronie Ojczyzny i realizującego ją art. 541 ust. 7 oraz § 7 i odpowiednio § 8 ust. 1 ww. rozporządzenia. Spełnienie warunków przewidzianych w art. 541 ust. 5 pkt 2 ustawy o obronie Ojczyzny nie stanowi bezwzględniej podstawy do wyłączenia z obowiązku pełnienia służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny, gdyż zgodnie z art. 541 ust. 12 ustawy o obronie Ojczyzny, odmowa dokonania tego wyłączenia - mimo spełnienia dla niego ustawowych warunków - może nastąpić, jeżeli istnieje potrzeba uzupełnienia Sił Zbrojnych stanem osobowym, a w ewidencji wojskowej nie występują zasoby osób, którym z racji posiadanego wieku, stopnia wojskowego, wykształcenia, kwalifikacji, stanu zdrowia lub miejsca zamieszkania można nadać przydział mobilizacyjny lub pracowniczy przydział mobilizacyjny, z którą to sytuacją mieliśmy do czynienia w sprawie. Zestawienie treści obu wyżej wymienionych przepisów ustawy o obronie Ojczyzny wskazuje, że wyłączenie na wniosek od obowiązku pełnienia czynnej służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny nie ma charakteru obowiązkowego w sytuacji, gdy z jednej strony spełnione są warunki wynikające z art. 541 ust. 5 pkt 2 ustawy o obronie Ojczyzny, z drugiej zaś brak jest w ewidencji wojskowej osób, którym można by nadać przydział mobilizacyjny lub pracowniczy przydział mobilizacyjny w celu uzupełnienia Sił Zbrojnych w zastępstwie osoby, której dotyczy wniosek o wyłączenie. Sytuacji tej nie zmienia akcentowane przez skarżącego nałożenie na szpital przez Wojewodę [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2024 r., obowiązku realizacji zadań na rzecz obronności państwa w zakresie z niej wynikającym, skoro nie ziściły się przesłanki warunkujące wyłączenie przez uprawniony organ żołnierza rezerwy od obowiązku pełnienia czynnej służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny. Podał, że rozpoznając niniejszą sprawę w trybie odwoławczym, przyjął za nadrzędny interes bezpieczeństwa i obronności, o którym mowa w art. 2 pkt 9 ustawy o obronie Ojczyzny, definiowany potrzebami Sił Zbrojnych, o których mowa w jej art. 2 pkt 22, na szczeblu jednostki wojskowej, o której mowa w art. 2 pkt 12, stosownie do nadanego żołnierzowi rezerwy przydziałowi mobilizacyjnemu i zajmowanego przez niego według tego przydziału w tej jednostce stanowiska służbowego. Wyjaśnił również, że orzekające w postępowaniu administracyjnym organy należycie wywiązały się z obowiązku weryfikacji, czy istnieje potrzeba uzupełnienia Sił Zbrojnych stanem osobowym, a także, czy w ewidencji wojskowej występują zasoby osób, którym z racji posiadanego wieku, stopnia wojskowego, wykształcenia, kwalifikacji, stanu zdrowia lub miejsca zamieszkania można nadać przydział mobilizacyjny lub pracowniczy przydział mobilizacyjny w miejsce osoby, której dotyczył wniosek skarżącego. Odpowiednia adnotacja w tym zakresie wskazująca na brak w ewidencji wojskowej osób posiadających określone w art. 541 ust. 12 ustawy o obronie Ojczyzny cechy, którym będzie można nadać przydział mobilizacyjny, oraz że wyłączenie wskazanego żołnierza rezerwy spowodowałoby niemożliwe do uzupełnienia braki w stanie osobowym Sił Zbrojnych, znalazła się w uzasadnieniach wydanych przez oba organy rozstrzygnięć. Zaznaczył, że specyfika niniejszej sprawy mieszczącej się w zakresie pojęciowym "służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny", uregulowanej m. in. w dziale XVII ustawy o obronie Ojczyzny, obejmuje informacje niejawne, takie jak: nadany przydział mobilizacyjny, czy zasoby osobowe ewidencji wojskowej, uzupełnianie potrzeb mobilizacyjnych jednostek wojskowych. Okoliczność prowadzenia przez organy niejawnej ewidencji wojskowej, której analiza stanowiła podstawę wydanych rozstrzygnięć, została zaakcentowana w treści zaskarżonej decyzji. Z uwagi zatem na niejawność tych informacji w uzasadnieniu decyzji nie zamieszczono konkretnych danych liczbowych odnoszących się do posiadanych przez organ zasobów w korpusie osobowym medycznym, w tym potrzeb uzupełnieniowych jednostek wojskowych. Wskazał, iż ilość potrzeb mobilizacyjnych w zakresie uzupełnienia personelem medycznym zgłaszanych przez jednostki wojskowe z terenu województwa lubuskiego zdecydowanie przewyższa posiadane przez organ zasoby ewidencyjne na administrowanym terenie województwa lubuskiego (pozostającym we właściwości Ośrodka Zamiejscowego w [...]), na którym funkcjonują podporządkowane organowi 3 Wojskowe Centra Rekrutacji: w [...], [...] i [...]. Z tej też przyczyny organy obu instancji nie zgodziły się na wyłączenie od obowiązku służby wojskowej żadnego z 9 ratowników medycznych objętych wnioskiem szpitala. Wyjaśnił dalej, że dokonana w toku postępowania odwoławczego, jak i na skutek wniesionej skargi analiza ewidencji wojskowej z administrowanego obszaru całego województwa [...], a nie tylko obszaru właściwości organu pierwszej instancji, pod kątem występowania określonych pod względem specjalności, kwalifikacji i innych wymaganych cech osób, którym można by nadać przydział mobilizacyjny potwierdziła, że obecnie brak jest żołnierzy rezerwy posiadających właściwą medyczną specjalność wojskową, którym można by nadać przydział mobilizacyjny w zamian za tego żołnierza. Istotne jest także, że specjalność wojskowa, którą posiada [...] D.S., jest zaliczana do korpusu osobowego medycznego, grupy osobowej ratownictwa medycznego i jest klasyfikowana jako deficytowa. W związku z powyższym, jak również uwzględniając powiększające się deficyty w poszczególnych specjalnościach wojskowych, wyłączenie jego osoby z obowiązku pełnienia służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny mogłoby skutkować nieskompletowaniem jednostek wojskowych, zgodnie ze składanymi przez te jednostki zapotrzebowaniami. Stwierdził także, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji jakkolwiek nie posiada wyodrębnionego odniesienia się do poszczególnych zarzutów, to jednak zawiera, opierającą się na właściwych przepisach prawnych, argumentację na poparcie przyjętego przez organ stanowiska. Uznał, iż zaskarżona decyzja, jako odpowiadająca obowiązującemu porządkowi prawnemu, powinna pozostać w obrocie prawnym. Ponadto specyfika zaskarżonego rozstrzygnięcia, a także specyfika sprawy, w której to rozstrzygniecie zapadło, ogranicza się właśnie do takiego uzasadnienia, w istocie odwołującego się do elementów określonych w art. 541 ust. 12 ustawy o obronie Ojczyzny. Decyzja w tym przedmiocie ma charakter uznaniowy, a skoro tak, to skorzystanie z danej organowi możliwości wyboru rozstrzygnięcia, popartej rzetelną analizą okoliczności istotnych dla wyniku sprawy, nie może stanowić jego wady. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935), zwanej dalej P.p.s.a.). Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie podlegała uwzględnieniu. W ocenie Sądu, postępowanie przeprowadzone zostało przez organ zgodnie z wymogami K.p.a. Organ nie naruszył przepisów postępowania, w tym m.in. art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 K.p.a., w stopniu, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ nie naruszył również przepisu prawa materialnego, tj. art. 541 ust. 5 pkt 2 i art. 541 ust. 12 ustawy o obronie Ojczyzny. Zarzuty skargi nie są zasadne. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja Szefa CWCR z dnia [...] kwietnia 2025 r., utrzymująca w mocy decyzję Szefa WCR w [...] z dnia [...] lutego 2025 r. o odmowie wyłączenia D.S. z obowiązku pełnienia służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny, nie naruszają prawa. Instytucję wyłączenia z obowiązku pełnienia służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny określa art. 541 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny, który w ust. 1 stanowi, że nie powołuje się do służby wojskowej pełnionej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny osób, które zostały wyłączone z obowiązku jej pełnienia. Wyłączenia dokonuje szef wojskowego centrum rekrutacji, a w przypadku żołnierzy pełniących czynną służbę wojskową dowódca jednostki wojskowej (ust. 2). Wyłączenia dokonuje się również w czasie pokoju (ust. 3). Zgodnie z art. 541 ust. 5 ww. ustawy wyłączenie następuje z urzędu (pkt 1) bądź na wniosek (pkt 2). Wyłączenie z urzędu dotyczy osób, które: a) wykonują mandat posła albo senatora, b) wykonują mandat radnego, c) zajmują kierownicze stanowiska państwowe określone w art. 2 ustawy z dnia 31 lipca 1981 r. o wynagrodzeniu osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe (Dz. U. z 2023 r. poz. 624) lub stanowiska organów administracji publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, d) ze względu na posiadane kwalifikacje lub zajmowane stanowiska są niezbędne dla zapewnienia obrony lub bezpieczeństwa państwa. Natomiast wyłączenie na wniosek dotyczy osób, których powołanie do służby wojskowej, o której mowa w ust. 1, groziłoby zaprzestaniem lub poważnym zakłóceniem pracy urzędu państwowego lub samorządowego albo działalności gospodarczej przedsiębiorcy niezbędnej dla zapewnienia obrony lub bezpieczeństwa państwa. Zgodnie z art. 541 ust. 6 ww. ustawy podstawę wyłączenia z urzędu stanowi pisemne zawiadomienie (imienny wykaz osób) przekazane przez Kancelarię Sejmu RP, Kancelarię Senatu RP oraz kierowników urzędów jednostek samorządu terytorialnego w stosunku do osób, o których mowa w ust. 5 pkt 1 lit. a i b, lub kierowników urzędów państwowych lub urzędów jednostek samorządu terytorialnego oraz przedsiębiorców, pracodawców lub innych podmiotów uprawnionych do zatrudnienia lub nawiązania stosunku służbowego w stosunku do osób, o których mowa w ust. 5 pkt 1 lit. c i d. Stosownie natomiast do art. 541 ust. 7 ustawy podstawę wyłączenia na wniosek stanowi pisemny, udokumentowany wniosek kierowników urzędów państwowych lub samorządowych albo przedsiębiorców w stosunku do osób, o których mowa w ust. 5 pkt 2. Informacja o wyłączeniu podlega zamieszczeniu w ewidencji wojskowej, zaś odmowa dokonania wyłączenia na wniosek lub jej uchylenie w czasie pokoju stanowi decyzję administracyjną, od której służy wnioskodawcy odwołanie do Szefa Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji (art. 541 ust. 8 i 9 ustawy). Stosownie do art. 541 ust. 12 ustawy, odmowa dokonania wyłączenia może nastąpić, jeżeli istnieje potrzeba uzupełnienia Sił Zbrojnych stanem osobowym, a w ewidencji wojskowej nie występują zasoby osób, którym z racji posiadanego wieku, stopnia wojskowego, wykształcenia, kwalifikacji, stanu zdrowia lub miejsca zamieszkania można nadać przydział mobilizacyjny lub pracowniczy przydział mobilizacyjny. Tryb wyłączenia od obowiązku pełnienia czynnej służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny, w tym szczegółowy wykaz kwalifikacji lub stanowisk, których posiadanie lub zajmowanie powoduje wyłączenie z urzędu, wzory zawiadomień i wniosku w sprawie wyłączenia, określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2022 r. w sprawie wyłączenia od obowiązku pełnienia czynnej służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny, wydane na podstawie delegacji zawartej w art. 541 ust. 13 ww. ustawy. Na gruncie powołanych wyżej regulacji nie budzi wątpliwości, że ustawa o obronie Ojczyzny przewiduje dwa odrębne tryby wyłączenia z obowiązku pełnienia czynnej służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny, tj. wyłączenie z urzędu i na wniosek. W przedmiotowej sprawie postępowanie zostało wszczęte na wniosek, który jest jednym z dwóch ustawowych trybów wyłączenia z obowiązku pełnienia służby wojskowej. Wniosek oparto na art. 541 ust. 5 pkt 2 w związku z ust. 7 ww. ustawy. W świetle tych przepisów to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania (udokumentowania) okoliczności, z których wynikałoby, że powołanie danej osoby do służby wojskowej groziłoby zaprzestaniem lub poważnym zakłóceniem pracy urzędu państwowego lub samorządowego albo działalności gospodarczej przedsiębiorcy, która jest niezbędna dla zapewnienia obrony lub bezpieczeństwa państwa. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że Wojewoda [...] nałożył na Szpital decyzją z dnia [...] grudnia 2024 r. obowiązek realizacji zadań na rzecz obronności państwa i Szpital został zobligowany do podjęcia rozwiązań organizacyjno-prawnych, w tym wyłączenia od obowiązku pełnienia czynnej służby wojskowej z zasobów kadrowych zespołów ratownictwa medycznego niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania podmiotu leczniczego przy zachowaniu jego ciągłości działania. Zdaniem wnioskodawcy brak wyłączenia spowoduje zaprzestanie lub poważne zakłócenia w funkcjonowaniu Szpitala, w realizacji świadczeń zdrowotnych, w tym realizacji wyznaczonych zadań w zakresie obronności państwa niezbędnych dla zapewnienia jego bezpieczeństwa. Jak wskazuje § 6 rozporządzenia RM z dnia 17 listopada 2022 r., wyłączenie na wniosek może być prowadzone w stosunku do osób zatrudnionych (m.in.) w: (pkt 1) urzędach państwowych lub samorządowych, (pkt 7) podmiotach wykonujących działalność leczniczą, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 2-4 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2024 r., poz. 499 ze zm.) oraz będących dysponentami jednostek systemu PRM, o którym mowa w art. 1 ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (Dz. U. z 2025 r., poz. 91). Wprawdzie procedura wnioskowa implikuje udokumentowanie, że powołanie danej osoby do służby wojskowej groziłoby zaprzestaniem lub poważnym zakłóceniem pracy urzędu państwowego lub samorządowego albo działalności gospodarczej przedsiębiorcy, to należy zauważyć, iż - niezależnie od sposobu udokumentowania wniosku - odrębną, fakultatywną przesłankę negatywną wyłączenia przewiduje art. 541 ust. 12 ustawy o obronie Ojczyzny. Zgodnie z tym przepisem, jak wskazano już wyżej, odmowa dokonania wyłączenia może nastąpić, jeżeli istnieje potrzeba uzupełnienia Sił Zbrojnych stanem osobowym, a w ewidencji wojskowej nie występują zasoby osób, którym z racji posiadanego wieku, stopnia wojskowego, wykształcenia, kwalifikacji, stanu zdrowia lub miejsca zamieszkania można nadać przydział mobilizacyjny lub pracowniczy przydział mobilizacyjny. Z przepisem tym koreluje treść § 10 rozporządzenia RM z dnia 17 listopada 2022 r., w myśl którego odmowa wyłączenia na wniosek odpowiednio żołnierza pasywnej rezerwy albo żołnierza aktywnej rezerwy, albo żołnierza w czynnej służbie wojskowej może nastąpić na podstawie decyzji szefa WCR lub dowódcy jednostki wojskowej, jeżeli zwolnienie tego żołnierza z obowiązku pełnienia czynnej służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny spowodowałoby niemożliwe do uzupełnienia braki w stanie osobowym Sił Zbrojnych, obniżyłoby zdolność bojową jednostki wojskowej albo jeżeli Siły Zbrojne poniosły nakłady na uzyskanie przez tego żołnierza kwalifikacji specjalistycznych przydatnych w Siłach Zbrojnych lub nie zostały spełnione przesłanki wskazane w § 6 ust. 1. W ocenie Sądu, powołując się na przesłanki zawarte w art. 541 ust. 12 ustawy o obronie Ojczyzny oraz § 10 rozporządzenia RM z dnia 17 listopada 2022 r., organy obu instancji zasadnie wskazały na pierwszeństwo przesłanki negatywnej określonej w art. 541 ust. 12 ustawy o obronie Ojczyzny względem, przewidzianego w art. 541 ust. 5 pkt 2 tej ustawy, wymogu udokumentowania wniosku, który to wymóg warunkuje zaistnienie przesłanki pozytywnej. Zestawienie treści obu wyżej wymienionych przepisów ustawy o obronie Ojczyzny prowadzi bowiem do konkluzji, że wyłączenie na wniosek od obowiązku pełnienia czynnej służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny nie ma charakteru obowiązkowego w sytuacji, gdy z jednej strony spełnione są warunki wynikające z art. 541 ust. 5 pkt 2 ustawy o obronie Ojczyzny, z drugiej zaś brak jest w ewidencji wojskowej osób, którym można by nadać przydział mobilizacyjny lub pracowniczy przydział mobilizacyjny w celu uzupełnienia Sił Zbrojnych w zastępstwie osoby, której dotyczy wniosek o wyłączenie. Odmawiając wyłączenia D.S. z obowiązku pełnienia służby wojskowej organ I instancji wskazał, że w obecnej chwili istnieje potrzeba uzupełnienia Sił Zbrojnych w specjalnościach wojskowych posiadanych przez w/w osobę, a w ewidencji wojskowej nie występują wystarczające zasoby osób, którym z racji posiadanego wieku, stopnia i kwalifikacji można nadać przydział mobilizacyjny. Stanowisko to podtrzymał organ II instancji dodając, że analiza w zakresie istnienia potrzeby uzupełnienia Sił Zbrojnych oraz posiadania przez D.S. odpowiedniego wyszkolenia, a także kwalifikacji przemawiających za odmową wyłączenia na wniosek od obowiązku pełnienia czynnej służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny wskazuje, że organ I instancji w sposób rzetelny przeanalizował ewidencję wojskową (prowadzoną w systemie niejawnym) pod kątem występowania w niej osób o wymaganych kwalifikacjach, którym z racji posiadanego wieku, stopnia wojskowego, wykształcenia, kwalifikacji, stanu zdrowia lub miejsca zamieszkania, można nadać przydział mobilizacyjny lub pracowniczy przydział mobilizacyjny. Wskazał, że dokonana przez organ odwoławczy analiza zasobów osobowych zgromadzonych w tej ewidencji sprowadza się do wniosków tożsamych z przedstawionymi przez organ I instancji w wydanym rozstrzygnięciu. Podniósł, że w ewidencji wojskowej nie ma osób posiadających określone w przepisie cechy, którym będzie można nadać przydział mobilizacyjny. W rezultacie, wyłączenie wskazanej osoby od obowiązku pełnienia czynnej służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny spowodowałoby niemożliwe do uzupełnienia braki w stanie osobowym Sił Zbrojnych. W świetle powyższego, o ile trzeba zgodzić się ze skarżącym, że uzasadnienie decyzji organu I instancji jest lakoniczne, to braki w tym zakresie sanował organ odwoławczy przedstawiając w zaskarżonej decyzji szerszą i wystarczającą na gruncie tej sprawy argumentację na poparcie przyjętego stanowiska. Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że jego stanowiska nie zmienia nałożenie na stronę przez Wojewodę [...], decyzją z dnia [...] grudnia 2024 r., obowiązku realizacji zadań na rzecz obronności państwa w zakresie z niej wynikającym. Organ ustalił wszystkie okoliczności niezbędne do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. Wyjaśnił z jakich względów odmówił wyłączenia z obowiązku pełnienia służby wojskowej dając pierwszeństwo potrzebom Sił Zbrojnych w sytuacji braku możliwości zastąpienia ze względu na kwalifikacje D.S.. Skoro w ewidencji wojskowej nie ma osób posiadających określone w przepisie cechy, którym będzie można nadać przydział mobilizacyjny, a D.S. (ratownik medyczny) posiada jedną z deficytowych i kluczowych z punktu widzenia potrzeb Sił Zbrojnych specjalności wojskowych, to organ miał podstawy, aby stwierdzić, że wyłączenie D.S. od obowiązku pełnienia czynnej służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny spowodowałoby niemożliwe do uzupełnienia braki w stanie osobowym Sił Zbrojnych. Prawidłowo organ uznał nadrzędność bezpieczeństwa i obronności Państwa (art. 2 pkt 9 ustawy) oraz potrzeb Sił Zbrojnych (art. 2 pkt 22 ustawy) na szczeblu jednostki wojskowej. W świetle powyższego nieuzasadnione są zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ przepisów art. 541 ust. 5 pkt 2 oraz art. 541 ust. 12 ustawy o obronie Ojczyzny. Wbrew też zarzutom skargi Szef CWCR w uzasadnieniu swojej decyzji odniósł się do zarzutów odwołania wyjaśniając, że nałożenie na Szpital przez Wojewodę [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2024 r., obowiązku realizacji zadań na rzecz obronności państwa w zakresie z niej wynikającym, nie mogło doprowadzić do uwzględnienia wniosku Szpitala skoro nie ziściły się przesłanki warunkujące wyłączenie przez uprawniony organ pracowników od obowiązku pełnienia czynnej służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny. Nieuzasadnione są również pozostałe zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 7, art. 9, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 140 K.p.a. Jak już wskazano wyżej, lakoniczne uzasadnienie decyzji organu I instancji zostało naprawione na etapie postepowania odwoławczego. Organ odwoławczy przedstawił istotne dla sprawy ustalenia faktyczne, a następnie dokonał prawidłowej subsumcji przepisów prawa do ustalonego stanu faktycznego. Jednocześnie Szef CWCR przedstawił szerszą argumentację na poparcie swojego stanowiska, w szczególności wyjaśnił z jakich względów odmówił wyłączenia D.S. z obowiązku pełnienia służby wojskowej dając pierwszeństwo potrzebom Sił Zbrojnych w sytuacji braku możliwości zastąpienia ww. żołnierza ze względu na jego specjalność i kwalifikacje. Szef CWCR w odpowiedzi na skargę dodatkowo zwrócił uwagę, że specyfika niniejszej sprawy mieszczącej się w zakresie pojęciowym "służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny", uregulowanej m. in. w dziale XVII ustawy o obronie Ojczyzny, obejmuje informacje niejawne, takie jak: nadany przydział mobilizacyjny, czy zasoby osobowe ewidencji wojskowej, uzupełnianie potrzeb mobilizacyjnych jednostek wojskowych. Z uwagi zatem na niejawność tych informacji w uzasadnieniu decyzji nie zamieszczono konkretnych danych liczbowych odnoszących się do posiadanych przez organ zasobów w korpusie osobowym medycznym, w tym potrzeb uzupełnieniowych jednostek wojskowych. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w wyroku.