Sygnatura
II SA/Wa 946/25
Wyrok WSA w Warszawie z 3 grudnia 2025 r., II SA/Wa 946/25
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
- Data orzeczenia
- 3 grudnia 2025
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, , Protokolant referent Magdalena Morawiec, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi Szpitala [...] Sp. z o.o. z siedzibą w M. na decyzję Szefa Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji z dnia [...] kwietnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia od obowiązku pełnienia czynnej służby wojskowej oddala skargę
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Szef Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji (zwany dalej także: Szefem CWCR, organem odwoławczym) decyzją z dnia [...] kwietnia 2025 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 zw. z art. 17 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572), zwana dalej: K.p.a., art. 541 ust. 1, ust. 5 pkt 2, ust. 9 i ust. 12 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2024 r. poz. 248 ze zm.), zwana dalej: ustawą o obronie Ojczyzny oraz § 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2022 r. w sprawie wyłączenia od obowiązku pełnienia czynnej służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny (Dz. U. z 2022 r. poz. 2559), zwane dalej: rozporządzeniem RM z dnia 17 listopada 2022 r., po rozpoznaniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję Szefa Wojskowego Centrum Rekrutacji w [...] (zwany dalej także: organem I instancji) z dnia [...] lutego 2025 r. nr [...] o odmowie wyłączenia na wniosek od obowiązku pełnienia czynnej służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji w czasie wojny pracownika Szpitala [...] w [...] P. H.. Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wnioskiem z dnia [...] lutego 2025 r. Szpital [...] z siedzibą w [...] (zwany dalej Szpitalem, skarżącym) zwrócił się do Szefa Wojskowego Centrum Rekrutacji w [...] o wyłączenie, m. in. ratownika medycznego P. H., od obowiązku pełnienia czynnej służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji w czasie wojny. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 października 2023 r. w sprawie przygotowania i wykorzystania podmiotów leczniczych na potrzeby obronne państwa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2482), Szpital [...], na który Wojewoda [...] nałożył obowiązek realizacji zadań na rzecz obronności państwa, został zobligowany do podjęcia licznych rozwiązań organizacyjno-prawnych, w tym wyłączenia od obowiązku pełnienia czynnej służby wojskowej zasobów kadrowych z zespołów ratownictwa medycznego niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania podmiotu leczniczego przy zachowaniu jego ciągłości działania. W związku z nałożonymi na Szpital, decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2024 r., nowymi zadaniami brak wyłączenia wskazanych we wniosku osób spowoduje zaprzestanie lub poważne zakłócenia w funkcjonowaniu Szpitala, także w realizacji świadczeń zdrowotnych przez komórki organizacyjne Szpitala, w tym zapewnienia realizacji wyznaczonych zadań na rzecz obronności państwa niezbędnych dla zapewnienia jego bezpieczeństwa. Szef Wojskowego Centrum Rekrutacji w [...] decyzją z dnia [...] lutego 2025 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 104 § 1 i § 2 K.p.a., art. 541 ust. 9 i ust. 12 ustawy o obronie Ojczyzny oraz § 8 ust. 2 pkt 2 w zw. z § 10 rozporządzenia RM z dnia 17 listopada 2022 r., odmówił wyłączenia na wniosek z obowiązku pełnienia czynnej służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny pracownika P. H.. W uzasadnieniu decyzji, przywołując treść przepisów art. 541 ust. 9 i ust. 12 ustawy o obronie Ojczyzny oraz § 8 pkt 2 i § 10 rozporządzenia RM z dnia 17 listopada 2022 r. organ I instancji stwierdził, że w obecnej chwili istnieje potrzeba uzupełnienia Sił Zbrojnych w specjalnościach wojskowych posiadanych przez wnioskowanego pracownika, a w ewidencji wojskowej nie występują wystarczające zasoby osób, którym z racji posiadanego wieku, stopnia i kwalifikacji można nadać przydział mobilizacyjny. W odwołaniu od powyższej decyzji Szpital [...] wniósł o jej uchylenie w całości i wyłączenie z obowiązku pełnienia służby wojskowej ratownika medycznego P. H.. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: 1. art. 6 i art. 7 K.p.a. oraz art. 541 ust. 5 pkt 2 ustawy o obronie Ojczyzny, poprzez uniemożliwienie wyłączenia z obowiązku pełnienia służby wojskowej wskazanego we wniosku ratownika medycznego, mimo iż powołanie ww. osoby groziłoby zaprzestaniem lub poważnym zakłóceniem działalności gospodarczej Szpitala niezbędnej dla zapewnienia obrony lub bezpieczeństwa państwa, który w tym zakresie wykonuje decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2024r.; 2. art. 8 § 1 K.p.a., gdyż z jednej strony Szpital został zobowiązany przez Wojewodę decyzją administracyjną do utworzenia zespołu ratownictwa medycznego na potrzeby obronne państwa, a z drugiej organ I instancji uniemożliwia realizację tego obowiązku, co podważa zaufanie do państwa, a także tworzy niespójne i niepewne środowisko prawne dla Szpitala; 3. art. 9 i art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 541 ust. 12 ustawy o obronie Ojczyzny poprzez wydanie decyzji mimo nieprzeprowadzenia żadnego postępowania dowodowego, ani nie podjęcia żadnych ustaleń faktycznych w zakresie - czy istnieje potrzeba uzupełnienia Sił Zbrojnych stanem osobowym, a w ewidencji wojskowej nie występują zasoby osób, którym z racji posiadanego wieku, stopnia wojskowego, wykształcenia, kwalifikacji, stanu zdrowia lub miejsca zamieszkania można nadać przydział mobilizacyjny lub pracowniczy przydział mobilizacyjny, nadto nie poczyniono ustaleń, ilu ratowników medycznych Siły Zbrojne potrzebują, natomiast skarżący złożył 9 wniosków i wszystkie zostały oddalone. Szef Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji, w wyniku rozpoznania powyższego odwołania, decyzją z dnia [...] kwietnia 2025 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytoczył treść przepisów art. 541 ust. 1 - 3 oraz ust. 7-11 ustawy o obronie Ojczyzny, a także treść przepisów § 6, § 8 oraz § 10 rozporządzenia RM z dnia 17 listopada 2022 r. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji w sposób rzetelny przeanalizował ewidencję wojskową (prowadzoną w systemie niejawnym) pod kątem występowania w niej osób o wymaganych kwalifikacjach, którym z racji posiadanego wieku, stopnia wojskowego, wykształcenia, kwalifikacji, stanu zdrowia lub miejsca zamieszkania, można nadać przydział mobilizacyjny lub pracowniczy przydział mobilizacyjny. Dokonana w toku postępowania odwoławczego analiza zasobów osobowych zgromadzonych w tej ewidencji sprowadza się do wniosków tożsamych z przedstawionymi przez organ I instancji w wydanym rozstrzygnięciu. W ewidencji wojskowej nie ma osób posiadających określone w przepisie cechy, którym będzie można nadać przydział mobilizacyjny. W rezultacie, wyłączenie P. H. od obowiązku pełnienia czynnej służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny spowodowałoby niemożliwe do uzupełnienia braki w stanie osobowym Sił Zbrojnych. Wskazanej sytuacji nie zmienia nałożenie na Szpital przez Wojewodę [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2024 r., obowiązku realizacji zadań na rzecz obronności państwa w zakresie z niej wynikającym, skoro nie ziściły się przesłanki warunkujące wyłączenie przez uprawniony organ pracowników od obowiązku pełnienia czynnej służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny. W konsekwencji Szef CWCR stwierdził, że organ I instancji w sposób prawidłowy zastosował art. 541 ust. 9 i ust. 12 ustawy o obronie Ojczyzny oraz § 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 rozporządzenia RM z dnia 17 listopada 2022 r., odmawiając wyłączenia na wniosek od obowiązku pełnienia czynnej służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny pracownika Szpitala P. H., które to wyłączenie spowodowałoby niemożliwe do uzupełnienia braki w stanie osobowym Sił Zbrojnych. W skardze na decyzję Szefa CWCR z dnia [...] kwietnia 2025 r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący Szpital [...] wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. Wniósł nadto o połączenie niniejszej sprawy z pozostałymi sprawami dotyczącymi skarg od decyzji Szefa CWCR adresowanych do Szpitala, wydanych dnia [...] kwietnia 2025 r. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: 1. art. 107 § 3 w zw. z art. 140 K.p.a. poprzez brak rozważenia i ustosunkowania się do zarzutów odwołania, gdyż organ odwoławczy, rozpoznając sprawę, nie odniósł się do żadnego z zarzutów - opisał je co prawda i przywołał w decyzji, lecz nie odniósł się do nich w żaden sposób; 2. art. 6, art. 7 w zw. z art. 140 K.p.a. i art. 541 ust. 5 pkt 2 ustawy o obronie Ojczyzny poprzez uniemożliwienie wnioskodawcy wyłączenie z obowiązku pełnienia służby wojskowej wskazanego we wniosku ratownika medycznego, mimo iż powołanie ww. osoby groziłoby zaprzestaniem lub poważnym zakłóceniem działalności gospodarczej przedsiębiorcy niezbędnej dla zapewnienia obrony lub bezpieczeństwa państwa - tj. działalności prowadzonej przez Szpital, który w tym zakresie wykonuje decyzję Wojewody [...] z [...] grudnia 2024 r.; 3. art. 8 § 1 w zw. z art. 140 K.p.a., gdyż z jednej strony Szpital został zobowiązany przez Wojewodę [...] decyzją administracyjną do utworzenia zespołu ratownictwa medycznego na potrzeby obronne państwa, a z drugiej Wojskowe Centrum Rekrutacji uniemożliwia realizację tego obowiązku, co podważa zaufanie do państwa, a także tworzy niespójne i niepewne środowisko prawne dla Szpitala; 4. art. 9 i art. 77 § 1 w zw. z art. 140 K.p.a. w zw. z art. 541 ust. 12 ustawy o obronie Ojczyzny poprzez wydanie decyzji mimo nieprzeprowadzenia żadnego postępowania dowodowego ani nie podjęcia żadnych ustaleń faktycznych w zakresie - czy istnieje potrzeba uzupełnienia Sił Zbrojnych stanem osobowym, a w ewidencji wojskowej nie występują zasoby osób, którym z racji posiadanego wieku, stopnia wojskowego, wykształcenia, kwalifikacji, stanu zdrowia lub miejsca zamieszkania można nadać przydział mobilizacyjny lub pracowniczy przydział mobilizacyjny, nadto nie poczyniono ustaleń, ilu ratowników medycznych Siły Zbrojne potrzebują, natomiast skarżący złożył 9 wniosków i wszystkie zostały oddalone. W uzasadnieniu skargi Szpital podniósł, że wskazane w niniejszym i pozostałych postępowaniach osoby do wyłączenia posiadają stosowne kwalifikacje i zajmują kluczowe stanowiska ratowników medycznych wpisanych w struktury Państwowego Ratownictwa Medycznego. Zostali oni uwzględnieni w "Planie udzielania świadczeń zdrowotnych przez zespoły ratownictwa medycznego na potrzeby obronne państwa w Szpitalu [...], czyli dokumencie jaki został opracowany i zatwierdzony w związku z nałożoną na Szpital decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2024 r. znak [...]. Okoliczność ta była przedłożona organowi rozpoznającemu sprawę. Wskazano też, że ww. osoby są niezbędne dla Szpitala i dla realizacji przez Szpital zadań, nałożonych przez Wojewodę i wynikających z opisanego wyżej Planu. W warunkach zewnętrznego zagrożenia bezpieczeństwa państwa będą bowiem realizować ważne zadania na rzecz obronności państwa. Zatem powołanie ich podczas mobilizacji i w czasie wojny do czynnej służby wojskowej groziłoby zaprzestaniem lub poważnymi zakłóceniami w funkcjonowaniu Szpitala, a tym samym realizacji świadczeń zdrowotnych. Ponadto, osoby te w ramach swych zadań mają też realizować czynności z zakresu ratownictwa również dla żołnierzy. Skarżący zarzucił, że zaskarżona decyzja nie zawiera praktycznie żadnego uzasadnienia ani prawnego, ani faktycznego. Uzasadnienie prawne sprowadza się jedynie do zacytowania przepisu ustawy o obronie Ojczyny, zaś uzasadnienia faktycznego zasadniczo nie ma. Brak jest więc jakichkolwiek ustaleń, na których rzekomo opierał się organ administracji, wydając zaskarżoną decyzję. Uzasadniona jest więc obawa, czy ów akt w ogóle spełnia wymagania stawiane decyzji, wymienione w art. 107 § 1 pkt 6 K.p.a. Skarżący zaznaczył jednocześnie, że łącznie wniósł o wyłączenie 9 ratowników medycznych i we wszystkich tych przypadkach otrzymał decyzję odmowną. Trudno jednak uwierzyć, by wojsko potrzebowało dokładnie 9 ratowników - tylu, iloma dysponuje Szpital. Tak wydana decyzja w sprawie niniejszej oraz w pozostałych ośmiu stoi w sprzeczności z decyzją Wojewody [...] z [...] grudnia 2024 r., którą skarżący również jest zobowiązany realizować. Organy władzy publicznej winny jednak współpracować ze sobą, a ich decyzje nie powinny prowadzić do sprzeczności, czego wymaga art. 8 K.p.a. Szef CWCR w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie w całości jako bezzasadnej, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi organ podniósł, że [...] P. H. objęty został przydziałem mobilizacyjnym, o którym mowa w art. 2 pkt 29 ustawy o obronie Ojczyzny, na stanowisko ratownika medycznego w [...] Grupie Zabezpieczenia Medycznego w [...]. Żołnierz ten posiada jedną z deficytowych i kluczowych zarazem z punktu widzenia potrzeb Sił Zbrojnych specjalności wojskowych (korpus osobowy medyczny, grupa osobowa ratownictwa medycznego) oraz niezbędne kwalifikacje, które w świetle danych zwartych w ewidencji wojskowej nie są w obecnej chwili możliwe do odpowiedniego osobowego zastąpienia jego osoby na tym przydziale. W świetl natomiast art. 541 ust. 12 ustawy o obronie Ojczyzny odmowa wyłączenia na wniosek jest możliwa, gdy wyłączany z tego obowiązku żołnierz wymaga na skutek potrzeby uzupełnienia Sił Zbrojnych zastąpienia, a brak jest osób które mogłyby tego żołnierza zastąpić. Taki właśnie przypadek wystąpił w niniejszej sprawie, gdyż w chwili obecnej brak w ewidencji wojskowej osób, które mogłyby, ze względu na posiadane przez ww. żołnierza rezerwy cechy, tj. specjalność i kwalifikacje, zastąpić go na nadanym mu przydziale mobilizacyjnym. Przedstawiona sytuacja w istocie wyklucza wnioskowane przez Szpital wyłączenie [...] P. H. od obowiązku pełnienia służby, nawet gdyby brak tego wyłączenia groziłby zaprzestaniem lub poważnym zakłóceniem pracy (działalności) Szpitala niezbędnej dla zapewnienia obrony lub bezpieczeństwa państwa. Organ zaznaczył jednocześnie, że instytucja odmowy dokonania wyłączenia z art. 541 ust. 12 ustawy o obronie Ojczyzny oraz realizujący ją § 10 i odpowiednio § 8 rozporządzenia RM z dnia 17 listopada 2022 r., ma pierwszeństwo względem instytucji wyłączenia na wniosek określonej w art. 541 ust. 5 pkt 2 ustawy o obronie Ojczyzny i realizującego ją art. 541 ust. 7 oraz § 7 i odpowiednio § 8 ust. 1 ww. rozporządzenia. Spełnienie warunków przewidzianych w art. 541 ust. 5 pkt 2 ustawy o obronie Ojczyzny nie stanowi bezwzględniej podstawy do wyłączenia z obowiązku pełnienia służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny, gdyż zgodnie z art. 541 ust. 12 ustawy o obronie Ojczyzny, odmowa dokonania tego wyłączenia - mimo spełnienia dla niego ustawowych warunków - może nastąpić, jeżeli istnieje potrzeba uzupełnienia Sił Zbrojnych stanem osobowym, a w ewidencji wojskowej nie występują zasoby osób, którym z racji posiadanego wieku, stopnia wojskowego, wykształcenia, kwalifikacji, stanu zdrowia lub miejsca zamieszkania można nadać przydział mobilizacyjny lub pracowniczy przydział mobilizacyjny, z którą to sytuacją mieliśmy do czynienia w niniejszej sprawie. Zestawienie treści obu wyżej wymienionych przepisów ustawy o obronie Ojczyzny prowadzi do konkluzji, że wyłączenie na wniosek od obowiązku pełnienia czynnej służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny nie ma charakteru obowiązkowego w sytuacji, gdy z jednej strony spełnione są warunki wynikające z art. 541 ust. 5 pkt 2 ustawy o obronie Ojczyzny, z drugiej zaś brak jest w ewidencji wojskowej osób, którym można by nadać przydział mobilizacyjny lub pracowniczy przydział mobilizacyjny w celu uzupełnienia Sił Zbrojnych w zastępstwie osoby, której dotyczy wniosek o wyłączenie. Sytuacji tej nie zmienia akcentowane przez skarżącego nałożenie na Szpital przez Wojewodę [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2024 r., obowiązku realizacji zadań na rzecz obronności państwa w zakresie z niej wynikającym, skoro nie ziściły się przesłanki warunkujące wyłączenie przez uprawniony organ żołnierza rezerwy od obowiązku pełnienia czynnej służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 8 K.p.a. organ wyjaśnił, że rozpoznając niniejszą sprawę w trybie odwoławczym, przyjął za nadrzędny interes bezpieczeństwa i obronności, o którym mowa w art. 2 pkt 9 ustawy o obronie Ojczyzny, definiowany potrzebami Sił Zbrojnych, o których mowa w jej art. 2 pkt 22, na szczeblu jednostki wojskowej, o której mowa w art. 2 pkt 12, stosownie do nadanego żołnierzowi rezerwy przydziałowi mobilizacyjnemu i zajmowanego przez niego według tego przydziału w tej jednostce stanowiska służbowego. Szef CWCR zaznaczył jednocześnie, że orzekające w postępowaniu administracyjnym organy należycie wywiązały się z obowiązku weryfikacji, czy istnieje potrzeba uzupełnienia Sił Zbrojnych stanem osobowym, a także, czy w ewidencji wojskowej występują zasoby osób, którym z racji posiadanego wieku, stopnia wojskowego, wykształcenia, kwalifikacji, stanu zdrowia lub miejsca zamieszkania można nadać przydział mobilizacyjny lub pracowniczy przydział mobilizacyjny w miejsce osoby, której dotyczył wniosek skarżącego. Odpowiednia adnotacja w tym zakresie wskazująca na brak w ewidencji wojskowej osób posiadających określone w art. 541 ust. 12 ustawy o obronie Ojczyzny cechy, którym będzie można nadać przydział mobilizacyjny, oraz że wyłączenie wskazanego żołnierza rezerwy spowodowałoby niemożliwe do uzupełnienia braki w stanie osobowym Sił Zbrojnych, znalazła się w uzasadnieniach wydanych przez oba organy rozstrzygnięć. Organ zaznaczył przy tym, że specyfika niniejszej sprawy mieszczącej się w zakresie pojęciowym "służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny", uregulowanej m. in. w dziale XVII ustawy o obronie Ojczyzny, obejmuje informacje niejawne, takie jak: nadany przydział mobilizacyjny, czy zasoby osobowe ewidencji wojskowej, uzupełnianie potrzeb mobilizacyjnych jednostek wojskowych. Okoliczność prowadzenia przez organy niejawnej ewidencji wojskowej, której analiza stanowiła podstawę wydanych rozstrzygnięć, została zaakcentowana w treści zaskarżonej decyzji. Z uwagi zatem na niejawność tych informacji w uzasadnieniu decyzji nie zamieszczono konkretnych danych liczbowych odnoszących się do posiadanych przez organ zasobów w korpusie osobowym medycznym, w tym potrzeb uzupełnieniowych jednostek wojskowych. Ilość potrzeb mobilizacyjnych w zakresie uzupełnienia personelem medycznym zgłaszanych przez jednostki wojskowe z terenu województwa [...] zdecydowanie przewyższa natomiast posiadane przez organ zasoby ewidencyjne na administrowanym terenie województwa [...] (pozostającym we właściwości Ośrodka Zamiejscowego w [...]), na którym funkcjonują podporządkowane organowi [...] Wojskowe Centra Rekrutacji: w [...], [...] i [...]. Z tej też przyczyny organy obu instancji nie zgodziły się na wyłączenie od obowiązku służby wojskowej żadnego z 9 ratowników medycznych objętych wnioskiem Szpitala. Organ wyjaśnił dalej, że dokonana w toku postępowania odwoławczego, jak i na skutek wniesionej skargi analiza ewidencji wojskowej z administrowanego obszaru całego województwa [...], a nie tylko obszaru właściwości organu I instancji, pod kątem występowania określonych pod względem specjalności, kwalifikacji i innych wymaganych cech osób, którym można by nadać przydział mobilizacyjny potwierdziła, że obecnie brak jest żołnierzy rezerwy posiadających właściwą medyczną specjalność wojskową, którym można by nadać przydział mobilizacyjny w zamian za tego żołnierza. Istotne jest także, że specjalność wojskowa, którą posiada [...] P. H., jest zaliczana do korpusu osobowego medycznego, grupy osobowej ratownictwa medycznego i jest klasyfikowana jako deficytowa. W związku z powyższym, jak również uwzględniając powiększające się deficyty w poszczególnych specjalnościach wojskowych, wyłączenie jego osoby z obowiązku pełnienia służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny mogłoby skutkować nieskompletowaniem jednostek wojskowych, zgodnie ze składanymi przez te jednostki zapotrzebowaniami. Organ podniósł jednocześnie, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji jakkolwiek nie posiada wyodrębnionego odniesienia się do poszczególnych zarzutów, to jednak zawiera, opierającą się na właściwych przepisach prawnych, argumentację na poparcie przyjętego przez organ stanowiska. Ponadto specyfika zaskarżonego rozstrzygnięcia, a także specyfika sprawy, w której to rozstrzygniecie zapadło, ogranicza się właśnie do takiego uzasadnienia, w istocie odwołującego się do elementów określonych w art. 541 ust. 12 ustawy o obronie Ojczyzny. Decyzja w tym przedmiocie ma charakter uznaniowy, a skoro tak, to skorzystanie z danej organowi możliwości wyboru rozstrzygnięcia, popartej rzetelną analizą okoliczności istotnych dla wyniku sprawy, nie może stanowić jego wady. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie natomiast do treści art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Szefa CWCR z dnia [...] kwietnia 2025 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji z dnia [...] lutego 2025 r. nie naruszają przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Instytucja wyłączenia z obowiązku pełnienia służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny została unormowana w art. 541 ustawy o obronie Ojczyzny. Zgodnie z tym przepisem, który znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie, nie powołuje się do służby wojskowej pełnionej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny osób, które zostały wyłączone z obowiązku jej pełnienia (ust. 1). Wyłączenia dokonuje szef Wojskowego Centrum Rekrutacji, a w przypadku żołnierzy pełniących czynną służbę wojskową dowódca jednostki wojskowej (ust. 2). Wyłączenie następuje (m.in.) na wniosek i dotyczy osób, których powołanie do służby wojskowej, o której mowa w ust. 1, groziłoby zaprzestaniem lub poważnym zakłóceniem pracy urzędu państwowego lub samorządowego albo działalności gospodarczej przedsiębiorcy niezbędnej dla zapewnienia obrony lub bezpieczeństwa państwa (ust. 5 pkt 2). Podstawę wyłączenia na wniosek stanowi pisemny, udokumentowany wniosek kierowników urzędów państwowych lub samorządowych albo przedsiębiorców w stosunku do osób, o których mowa w ust. 5 pkt 2 (ust. 7). Informacja o wyłączeniu podlega zamieszczeniu w ewidencji wojskowej (ust. 8). Odmowa dokonania wyłączenia na wniosek lub jej uchylenie w czasie pokoju stanowi decyzję administracyjną, od której służy wnioskodawcy odwołanie do Szefa Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji (ust. 9). Odmowa dokonania wyłączenia może nastąpić, jeżeli istnieje potrzeba uzupełnienia Sił Zbrojnych stanem osobowym, a w ewidencji wojskowej nie występują zasoby osób, którym z racji posiadanego wieku, stopnia wojskowego, wykształcenia, kwalifikacji, stanu zdrowia lub miejsca zamieszkania można nadać przydział mobilizacyjny lub pracowniczy przydział mobilizacyjny (ust. 12). Tryb wyłączenia od obowiązku pełnienia czynnej służby wojskowej, szczegółowy wykaz kwalifikacji lub stanowisk, których posiadanie lub zajmowanie powoduje wyłączenie z urzędu, wzory zawiadomień i wniosków w sprawie wyłączenia, przy uwzględnieniu konieczności uzupełnienia stanu osobowego Sił Zbrojnych na wypadek ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny oraz nakłady poniesione przez Siły Zbrojne na wyszkolenie żołnierzy rezerwy określa rozporządzenie RM z dnia 17 listopada 2022 r. wydane na podstawie delegacji ustawowej (ust. 13). W przedmiotowej sprawie postępowanie zostało wszczęte na wniosek, który jest jednym z dwóch ustawowych trybów wyłączenia z obowiązku pełnienia służby wojskowej. Jak wskazuje § 6 rozporządzenia RM z dnia 17 listopada 2022 r., wyłączenie na wniosek może być prowadzone w stosunku do osób zatrudnionych (m.in.) w: (pkt 1) urzędach państwowych lub samorządowych, (pkt 7) podmiotach wykonujących działalność leczniczą, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 2-4 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2024 r., poz. 499 ze zm.) oraz będących dysponentami jednostek systemu PRM, o którym mowa w art. 1 ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (Dz. U. z 2025 r., poz. 91). Wprawdzie procedura wnioskowa implikuje udokumentowanie, że powołanie danej osoby do służby wojskowej groziłoby zaprzestaniem lub poważnym zakłóceniem pracy urzędu państwowego lub samorządowego albo działalności gospodarczej przedsiębiorcy, to należy zauważyć, iż - niezależnie od sposobu udokumentowania wniosku - odrębną, fakultatywną przesłankę negatywną wyłączenia przewiduje art. 541 ust. 12 ustawy o obronie Ojczyzny. Z przepisem tym koreluje treść § 10 rozporządzenia RM z dnia 17 listopada 2022 r., w myśl którego odmowa wyłączenia na wniosek odpowiednio żołnierza pasywnej rezerwy albo żołnierza aktywnej rezerwy, albo żołnierza w czynnej służbie wojskowej może nastąpić na podstawie decyzji szefa WCR lub dowódcy jednostki wojskowej, jeżeli zwolnienie tego żołnierza z obowiązku pełnienia czynnej służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny spowodowałoby niemożliwe do uzupełnienia braki w stanie osobowym Sił Zbrojnych, obniżyłoby zdolność bojową jednostki wojskowej albo jeżeli Siły Zbrojne poniosły nakłady na uzyskanie przez tego żołnierza kwalifikacji specjalistycznych przydatnych w Siłach Zbrojnych lub nie zostały spełnione przesłanki wskazane w § 6 ust. 1. W ocenie Sądu, powołując się na przesłanki zawarte w art. 541 ust. 12 ustawy o obronie Ojczyzny oraz § 10 rozporządzenia RM z dnia 17 listopada 2022 r., organy obu instancji zasadnie wskazały na pierwszeństwo przesłanki negatywnej określonej w art. 541 ust. 12 ustawy o obronie Ojczyzny względem, przewidzianego w art. 541 ust. 5 pkt 2 tej ustawy, wymogu udokumentowania wniosku, który to wymóg warunkuje zaistnienie przesłanki pozytywnej. Zestawienie treści obu wyżej wymienionych przepisów ustawy o obronie Ojczyzny prowadzi bowiem do konkluzji, że wyłączenie na wniosek od obowiązku pełnienia czynnej służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny nie ma charakteru obowiązkowego w sytuacji, gdy z jednej strony spełnione są warunki wynikające z art. 541 ust. 5 pkt 2 ustawy o obronie Ojczyzny, z drugiej zaś brak jest w ewidencji wojskowej osób, którym można by nadać przydział mobilizacyjny lub pracowniczy przydział mobilizacyjny w celu uzupełnienia Sił Zbrojnych w zastępstwie osoby, której dotyczy wniosek o wyłączenie. I o ile trzeba zgodzić się ze skarżącym, że uzasadnienie decyzji organu I instancji jest lakoniczne, to sanował je organ odwoławczy w swojej decyzji przedstawiając szerszą argumentację na poparcie przyjętego stanowiska. Organ odwoławczy wyjaśnił, że przeprowadzona zarówno przez organ I instancji, jak i ponownie na etapie postępowania odwoławczego, analiza ewidencji wojskowej (prowadzonej w systemie niejawnym) pod kątem występowania w niej osób o wymaganych kwalifikacjach, którym z racji posiadanego wieku, stopnia wojskowego, wykształcenia, kwalifikacji, stanu zdrowia lub miejsca zamieszkania, można nadać przydział mobilizacyjny lub pracowniczy przydział mobilizacyjny doprowadziła do jednoznacznego wniosku, że w ewidencji wojskowej nie ma osób posiadających określone w przepisie cechy, którym będzie można nadać przydział mobilizacyjny. W rezultacie, wyłączenie P. H. od obowiązku pełnienia czynnej służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny spowodowałoby niemożliwe do uzupełnienia braki w stanie osobowym Sił Zbrojnych. Żołnierz ten posiada bowiem jedną z deficytowych i kluczowych zarazem z punktu widzenia potrzeb Sił Zbrojnych specjalności wojskowych (korpus osobowy medyczny, grupa osobowa ratownictwa medycznego) oraz niezbędne kwalifikacje, które w świetle danych zwartych w ewidencji wojskowej nie są w obecnej chwili możliwe do odpowiedniego osobowego zastąpienia jego osoby na tym przydziale. W tym stanie rzeczy uprawnione jest stanowisko organu, iż istniały podstawy do wydania decyzji o odmowie wyłączenia P. H. od obowiązku pełnienia służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny w oparciu o przepis art. 541 ust. 12 ustawy o obronie Ojczyzny. Prawidłowo przy tym organ uznał nadrzędność bezpieczeństwa i obronności Państwa (art. 2 pkt 9 ustawy) oraz potrzeb Sił Zbrojnych (art. 2 pkt 22 ustawy) na szczeblu jednostki wojskowej stosownie do nadanego ww. żołnierzowi rezerwy przydziału mobilizacyjnego w tej jednostce. W świetle powyższego nieuzasadnione są zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ przepisów art. 541 ust. 5 pkt 2 oraz art. 541 ust. 12 ustawy o obronie Ojczyzny. Wbrew też zarzutom skargi Szef CWCR w uzasadnieniu swojej decyzji odniósł się do zarzutów odwołania wyjaśniając, że nałożenie na Szpital przez Wojewodę [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2024 r., obowiązku realizacji zadań na rzecz obronności państwa w zakresie z niej wynikającym, nie mogło doprowadzić do uwzględnienia wniosku Szpitala skoro nie ziściły się przesłanki warunkujące wyłączenie przez uprawniony organ pracowników od obowiązku pełnienia czynnej służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny. Nieuzasadnione są również pozostałe zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 7, art. 9, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 140 K.p.a. Jak już wskazano wyżej, lakoniczne uzasadnienie decyzji organu I instancji zostało naprawione na etapie postepowania odwoławczego. Organ odwoławczy przedstawił istotne dla sprawy ustalenia faktyczne, a następnie dokonał prawidłowej subsumcji przepisów prawa do ustalonego stanu faktycznego. Jednocześnie Szef CWCR przedstawił szerszą argumentację na poparcie swojego stanowiska, w szczególności wyjaśnił z jakich względów odmówił wyłączenia P. H. z obowiązku pełnienia służby wojskowej dając pierwszeństwo potrzebom Sił Zbrojnych w sytuacji braku możliwości zastąpienia ww. żołnierza ze względu na jego specjalność i kwalifikacje. Szef CWCR w odpowiedzi na skargę dodatkowo zwrócił uwagę, że specyfika niniejszej sprawy mieszczącej się w zakresie pojęciowym "służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny", uregulowanej m. in. w dziale XVII ustawy o obronie Ojczyzny, obejmuje informacje niejawne, takie jak: nadany przydział mobilizacyjny, czy zasoby osobowe ewidencji wojskowej, uzupełnianie potrzeb mobilizacyjnych jednostek wojskowych. Z uwagi zatem na niejawność tych informacji w uzasadnieniu decyzji nie zamieszczono konkretnych danych liczbowych odnoszących się do posiadanych przez organ zasobów w korpusie osobowym medycznym, w tym potrzeb uzupełnieniowych jednostek wojskowych. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 3 czerwca 2025
- Symbol z opisem
- 6249 Inne o symbolu podstawowym 624
- Skarżony organ
- Inne
- Sędziowie
- Dorota Kozub-Marciniak. Ewa Marcinkowska /przewodniczący sprawozdawca/ Iwona Maciejuk
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SA/Wa 941/25 · 3 grudnia 2025
Wyrok WSA w Warszawie z 3 grudnia 2025 r., II SA/Wa 941/25
Sygnatura: II SA/Wa 949/25 · 3 grudnia 2025
Wyrok WSA w Warszawie z 3 grudnia 2025 r., II SA/Wa 949/25
Sygnatura: II SA/Wa 948/25 · 3 grudnia 2025
Wyrok WSA w Warszawie z 3 grudnia 2025 r., II SA/Wa 948/25
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny