II SA/Wa 852/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2018 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku G. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi G. L. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium doktoranckiego postanawia: odmówić przyznania G. L. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego.

G. L. wraz ze skargą na decyzję Rektora Uniwersytetu [...], złożył wniosek o zwolnienie go od kosztów sądowych oraz o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W oświadczeniu zawartym w formularzu PPF wskazał, że pozostaje sam w gospodarstwie domowym, nie posiada majątku ani oszczędności, a utrzymuje się ze stypendium Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w wysokości 2.200 zł miesięcznie oraz ze stypendium z dotacji podmiotowej uczelni w wysokości 800 zł miesięcznie, co średnio miesięcznie wynosi 3.000 zł. Do stałych kosztów utrzymania zaliczył: opłaty za mieszkanie w wysokości 415 zł, wyżywienie - 1.090 zł, leki - 285 zł, środki czystości i artykuły kancelaryjne - 140 zł, podręczniki - 250 zł, koszty związane z uczestnictwem w międzynarodowych konferencjach naukowych oraz zaangażowaniem naukowym i polonijnym - łącznie 190 zł, zakup ubrań - 180 zł, "koszty duchowo-kulturalne"- 125 zł, co średnio miesięcznie wynosi 2.980 zł. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Prawo to może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1 i 2). W myśl zaś art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do art. 199 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Dlatego też pomoc państwa, wyrażona w przepisach o prawie pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, skierowana jest do osób, które z uwagi na bardzo ciężką sytuację materialną, często nie mają zaspokojonych nawet podstawowych potrzeb życiowych. Prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2010 r., sygn. akt I OZ 819/10, LEX nr 742076). Jak wynika ze złożonego wniosku skarżący jest obywatelem [...], posiada Kartę Polaka, ma 72 lata, jest osobą samotną, obecnie kontynuuje studia doktoranckie, na które zostało mu przyznane stypendium doktoranckie w wysokości 2.200 zł miesięcznie. Otrzymuje również stypendium z dotacji podmiotowej w wysokości 800 zł. Miesięcznie dysponuje więc kwotą 3.000 zł. Uzyskiwane środki przeznacza nie tylko na podstawowe utrzymanie (mieszkanie, jedzenie, ubranie, leki) oraz koszty związane z działalnością naukową, ale również na inne usprawiedliwione wydatki, np. związane z działalnością polonijną. W ocenie referendarza sądowego, mając powyższe okoliczności na uwadze, a w szczególności fakt uzyskiwania przez skarżącego stałych miesięcznych dochodów, należy uznać, że skarżący w przedmiotowej sprawie nie wykazał, iż pozostaje w ubóstwie i nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.