II SA/Wa 823/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Andrzej Góraj (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2014 r. sprawy ze skargi S.R. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania statusu weterana poszkodowanego oddala skargę

Rozpoznając wniosek S. R. o przyznanie statusu weterana poszkodowanego, w związku z uszczerbkiem na zdrowiu doznanym podczas pełnienia służby poza granicami kraju, Minister Obrony Narodowej decyzją z [...] marca 2014 r. utrzymał w mocy własną decyzję z [...] grudnia 2013 r. odmawiającą uwzględnienia wniosku. W uzasadnieniu organ przywołał art. 4 pkt 15 ustawy o weteranach działań poza granicami państwa, wywodząc z niego twierdzenie, że przyznanie omawianego statusu weterana jest możliwe tylko dla tych osób, które w związku z wykonywaniem działań stricte bojowych, w sytuacji związanej bezpośrednio z pobytem poza granicami państwa, doznały uszczerbku na zdrowiu. Organ ustalił zaś, że wypadki jakim uległa strona nie były związane z działaniami bojowymi. Żołnierz został bowiem nieumyślnie potrącony przez samochód, a także przy przygotowywaniu pojazdu do patrolu, został uderzony w dłoń włazem wejściowym. Od powyższej decyzji skargę do tutejszego Sądu wywiodła strona, wnosząc o jej uchylenie i zarzucając, że narusza interes strony w zakresie trybu oceny dowodów, a także, że narusza dyspozycję art. 107 § 3 K.p.a. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że skarżona decyzja przemilcza dyspozycję art. 4 pkt 15 lit. c omawianej ustawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż nie narusza ona prawa. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny żądania strony, zawartego we wniosku wszczynającym postępowanie, przez pryzmat wykładni przepisu art. 4 pkt 15 ustawy z 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa (Dz. U. z 2011 r. Nr 205, poz. 1203). Sposób rozumienia wyżej powołanego przepisu wielokrotnie wyjaśniały sądy administracyjne w wydawanych wyrokach, m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 12 sierpnia 2014 r., wydanym w sprawie o sygn. akt I OSK 1135/13, gdzie wskazano, że: "Do przyznania żołnierzowi statusu weterana poszkodowanego na podstawie art. 4 pkt 15 lit. c ustawy o weteranach (...), konieczne jest łączne spełnienie następujących przesłanek: a) wypadek musi mieć charakter nagły, b) wypadek musi zostać wywołany przyczyną zewnętrzną, c) wypadek musi spowodować uszczerbek na zdrowiu, d) wypadek musi zaistnieć podczas lub w bezpośrednim związku z działaniami związanymi z wykonywaniem innych zadań przez żołnierza, niż opisane w art. 4 pkt 15 lit. a i lit. b. Zawarte w ustawie określenie odnoszące się do bezpośredniego związku wypadku z wykonywanymi zadaniami należy rozumieć w ten sposób, że wypadek jest następstwem wykonywania przez żołnierza zadań, dla których powołano i wysłano Polski Kontyngent Wojskowy. Specyfika tych zadań, różna od normalnych, zwykłych obowiązków służbowych żołnierzy, która niesie ze sobą realne zagrożenie dla życia i zdrowia żołnierzy stanowi nieodłączny element w procesie ustalania wypadku. Żołnierze Kontyngentu realizowali misję o charakterze stabilizacyjnym i doradczo-szkoleniowym dla utrzymania bezpieczeństwa i stabilizacji w rejonie. Misja ta realizowana była w warunkach, które pod względem kulturowym, cywilizacyjnym i klimatycznym całkowicie odbiegają od realiów europejskich. Nie oznacza to jednak, że każdy wypadek, jakiemu uległ żołnierz Polskiego Kontyngentu Wojskowego (PKW), pozostaje w związku z zadaniami, które Kontyngent realizował. Zadania realizowane przez żołnierzy PKW miały charakter szczególny i tę cechę należy traktować jako kryterium kwalifikacji określonego zdarzenia jako wypadku w rozumieniu art. 4 pkt 15 lit. c ustawy. Nie chodzi tu bowiem o każdy wypadek doznany przez żołnierza wykonującego zadania poza krajem, związany z wykonywaniem obowiązków służbowych albo poleceń przełożonych, ale o wypadek pozostający w ścisłym związku z zadaniami realizowanymi w ramach zadań mandatowych realizowanych przez PKW. Trzeba mieć na uwadze, że ustawodawca definiując wypadek w art. 4 pkt 15 lit. a i lit. c ustawy opisane w nim działania poza granicami państwa, skutkujące wypadkiem, określa w zasadzie jako działania charakterystyczne dla czasu wojny (uderzenie na przeciwnika, odparcie jego uderzeń, zamach). W tym też kontekście należy wykładać przepis art. 4 pkt 15 lit. c ustawy. Oznacza to, że wypadkiem o jakim mowa w tym przepisie będzie tylko takie zdarzenie, które bezpośrednio związane jest z realizacją konkretnych zadań operacyjnych, stabilizacyjnych, czy doradczych. Innymi słowy, w sytuacji gdy wypadek nastąpił w ramach wykonywania zadań służbowych charakterystycznych dla zawodu żołnierza, bez względu na miejsce pełnionej służby i bez związku ze szczególnym charakterem zadań mandatowych wykonywanych przez jego jednostkę, to sam fakt, że wypadek miał miejsce poza granicami kraju nie kwalifikuje go, jako wypadku w rozumieniu art. 4 pkt 15 lit. c ustawy z 19 sierpnia 2011 r. o weteranach (...). (...) Zatem, nie do przyjęcia jest takie rozumienie art. 4 pkt 15 lit. c ustawy, zgodnie z którym jakiekolwiek zdarzenie skutkujące uszczerbkiem na zdrowiu doznane przez żołnierza w czasie pobytu poza państwem miałoby uzasadniać przyznanie tak wielu świadczeń, które mają charakter wyjątkowy. Gdyby zamiarem ustawodawcy było jednakowe traktowanie wszystkich żołnierzy pełniących służbę poza granicami kraju, którzy doznali uszczerbku na zdrowiu bez względu na przyczyny wypadku, wówczas niepotrzebne byłoby odrębne definiowanie wypadku w art. 4 pkt 15 ustawy. Wystarczyłoby posłużenie się określeniem, zgodnie z którym wypadkiem jest każde wywołane przyczyną zewnętrzną, nagle zdarzenie, powodujące uszczerbek na zdrowiu żołnierza pełniącego służbę w ramach misji, czy kontyngentu poza granicami państwa." Tutejszy Sąd w pełni zgadza się z wyżej powołanym orzeczeniem i rozważania w nim zawarte traktuje jak własne. Przechodząc do realiów niniejszej sprawy wskazać należało, że skarżona decyzja jawiła się jako prawidłowa. Uszczerbek na zdrowiu, doznany przez skarżącego, nie był bowiem wywołany sytuacjami, o jakich mowa w przepisie art. 4 pkt 15 ustawy z 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa (Dz. U. z 2011 r. Nr 205, poz. 1203). Do takich wniosków prowadzi analiza akt administracyjnych sprawy, w szczególności protokołów powypadkowych i postanowienia Prokuratora Prokuratury Garnizonowej o podjęciu zawieszonego postępowania. Z powyższych dokumentów nie wynika bowiem, aby do wypadków doszło w związku z realizacją zadań operacyjnych, stabilizacyjnych, czy doradczych w ramach działań bojowych w sensie obronnym lub atakującym. Wypadki jakim uległ skarżący organ zasadnie więc zakwalifikował do kategorii nieszczęśliwych wypadków, do których zastosowanie znajduje ustawa o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową. Tutejszy Sąd nie podzielił też zarzutów skargi naruszenia art. 107 § 3 K.p.a. Wbrew twierdzeniom strony, uzasadnienie skarżonej decyzji zostało sporządzone w sposób poprawny i zawiera wszelkie elementy konieczne dla zrozumienia trybu działania i sposobu rozumowania organu. Na marginesie podnieść również należy, że brak odniesienia się przez organ do treści art. 4 pkt 15 lit. c omawianej ustawy, pozostawał bez wpływu na rozstrzygnięcie. Jak bowiem wynika z treści wyżej przywołanego (i w pełni akceptowanego przez tutejszy Sąd), uzasadnienia w sprawie o sygn. akt I OSK 1135/13, sformułowania "inne działania" nie sposób interpretować jako dotyczącego innych sytuacji niż związanych z działaniami bojowymi. W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze, oraz uznając iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, jak również, że przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).