II SA/Wa 775/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Sędziowie WSA Adam Lipiński, Janusz Walawski (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi A.P. na decyzję Rektora [...] z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z opłat za usługi edukacyjne oddala skargę

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w dniu 22 listopada 2017 r. wydał wyrok w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 472, którym uchylił decyzję Rektora [...] z dnia 28 października 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia A. P. (zwanej dalej skarżącą) z opłat za usługi edukacyjne w całości. Sąd w uzasadnieniu wyroku stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z przekroczeniem granic uznania administracyjnego. Sąd podkreślił bowiem, że Rektor [...] nie dość, że wydał decyzję w której uzasadnienie jest ogólnikowe i lakoniczne oraz w zasadzie powielające stanowisko organu pierwszej instancji, co już samo w sobie nie pozwala na uznanie prawidłowości takiego rozstrzygnięcia, to nadto nie odniósł się do argumentacji skarżącej zawartej w odwołaniu od decyzji Dziekana Wydziału [...], a co wydaje się być nieobojętne w rozpoznawanej sprawie, zwłaszcza w aspekcie wskazanego przez skarżącą pogorszenia jej sytuacji materialnej, co może polegać na prawdzie. Rektor [...], na podstawie art. 99 ust. 3 oraz art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2016 r. poz. 1842 z późn. zm.), § 11 ust. 1 i 2 oraz § 12 ust. 2 uchwały nr [...] Senatu [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. w sprawie zasad pobierania opłat za usługi edukacyjne z uwzględnieniem zmian wprowadzonych uchwałą nr [...] Senatu [...] z dnia [...] września 2015 r. (Monitor [...] z 2015 r. poz. [...]), § 6 Regulaminu opłat na Wydziale [...] z dnia [...] października 2008 r. ze zmianami wprowadzonymi uchwałami Rady Wydziału [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. i z dnia [...] stycznia 2012 r. oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23) -0 zwanej dalej k.p.a., w dniu [...] marca 2017 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję Prodziekana [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. (bez numeru) o odmowie zwolnienia A. P. z opłat za usługi edukacyjne w całości. Organ w uzasadnieniu decyzji przedstawił ustalony w sprawie stan faktyczny i przytoczył treść przepisów na podstawie których dokonał jego oceny. Zdaniem organu z zebranych dokumentów nie wynika, by w ogóle w przypadku skarżącej doszło do pogorszenia sytuacji materialnej wskutek zdarzenia losowego. Z dokumentów tych wynika jedynie, że jej sytuacja materialna jest trwale trudna i powstała na długo przed rozpoczęciem studiów na Wydziale [...]. W chwili złożenia wniosku o zwolnienie z opłat w 2016 r. sytuacja materialna studentki nie uległa pogorszeniu. Jednocześnie Rektor podał, że wniosek ten został złożony po terminie określonym w § 6 ust. 9 pkt 2b Regulaminu opłat na Wydziale [...] i został on negatywnie zaopiniowany przez Komisję Stypendialną. W związku z powyższym Rektor stwierdził, że w przypadku skarżącej nie została spełniona przesłanka istotnego pogorszenia się sytuacji materialnej, gdyż w momencie podejmowania studiów znajdowała się ona w trudnej sytuacji finansowej i była świadoma, tego, iż posiadane przez nią środki będą niewystarczające na opłacenie czesnego. A. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Rektora [...] z dnia [...] marca 2017 r. zarzucają, że do jej wydania doszło w warunkach naruszenia art. 2, art.. 45 i art. 67 Konstytucji RP i zasady zabezpieczenia społecznego oraz przepisów unijnych m. in. Europejskiej Karty Socjalnej z 1961 r., znowelizowanej w 1988 r. i uzupełnionej w 1991 r. oraz błędu co do prawa i co do faktów, co spowodowało jej dyskryminację ze względu na niepełnosprawność. Zdaniem skarżącej spełnia ona przesłankę "istotnego pogorszenia sytuacji studenta". W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniach zaskarżonej i utrzymanej nią w mocy decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...) Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uwzględniając skargę, sąd administracyjny uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania rozstrzygnięcia z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w k.p.a. lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm., zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a.). Stosownie do dyspozycji zawartej art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Zgodnie z art. 99 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2016 r. poz. 1842, z późn. zm.), Senat uczelni publicznej określa zasady pobierania opłat wiążące rektora przy zawieraniu umowy, o której mowa w art. 160a ust. 1, oraz tryb i warunki zwalniania - w całości lub części - z tych opłat studentów lub doktorantów, w szczególności tych, którzy osiągają wybitne wyniki w nauce lub uczestniczyli w międzynarodowych programach stypendialnych, a także tych, którzy znaleźli się w trudnej sytuacji materialnej. Natomiast zgodnie z § 11 ust. 2 uchwały nr [...] Senatu [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. w sprawie zasad pobierania opłat za usługi edukacyjne, podstawą do zwolnienia lub rozłożenia opłaty na raty może być w szczególności, istotne pogorszenie sytuacji materialnej studenta w trakcie studiów. Z akt sprawy, jak również z odwołania skarżącej wynika iż pogorszenie jej sytuacji materialnej w trakcie studiów upatruje ona w pogorszeniu stanu jej zdrowia, co spowodował zmniejszenie jej dochodu trzykrotnie. Skarżąca w roku 2015 osiągnęła dochód w wysokości 17.970,00 zł, a w roku 2016 wysokości 5.981,00 zł. W roku 2014 r. skarżąca pobierała zasiłek chorobowy, a następnie świadczenie rehabilitacyjne. Decyzją z dnia [...] września 2016 r. skarżącej przyznano zasiłek dla bezrobotnych. Skarżąca umowę o odpłatności za świadczenie usługi edukacyjne (...) zawarła [...] września 2015 r. Wysokość opłaty za rok studiów wynosił 7000 zł. Z powyższego wynika, że skarżąca, zawierając przedmiotową umowę, powinna mieć świadomość, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Zdaniem Sądu organ prawidłowo przyjął, że nie została spełniona przesłanka trudnej sytuacji materialnej, o której mowa w art. 99 ust. 3 w przedmiotowej ustawy, a uszczegółowiona w § 11 ust. 2 uchwały nr [...] Senatu [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. w sprawie pobierania opłat za usługi edukacyjne, poprzez określenie "istotne pogorszenie sytuacji materialnej studenta w trakcie studiów". Podkreślić należy, że skarżąca w trudnej sytuacji materialnej znajdowała się już w dniu zawierania przedmiotowej umowy i oceny tej nie może zmienić fakt związany z wysokością dochodu w roku 2016 r. W ocenie Sądu, organ wydając zaskarżoną decyzję wykonał wytyczne zawarte w wyroku Sądu z dnia 22 listopada 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 472/17. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze w ocenie Sądu są one niezasadne. Wydając zaskarżona decyzję Rektor nie naruszył wskazanych w skardze przepisów Konstytucji. Jednocześnie nie sposób odnieść się do zarzutu związanego z naruszeniem przepisów prawa Unii Europejskiej, gdyż skarżąca nie wskazała jakie konkretnie przepisy zostały naruszone. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.