II SA/Wa 504/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej (spr.), Sędziowie WSA Danuta Kania, Janusz Walawski, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2014 r. sprawy ze skargi M. S. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej 1. uchyla zaskarżone orzeczenie, 2. stwierdza, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu w całości.

Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w B. - działając na podstawie art. 5 ust. 1, 6 i 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.) § 16, 21 ust. 1 i 2, § 24 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 15, poz. 80 ze zm.) oraz § 5 i 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r., poz. 1013) - wydała w dniu [...] sierpnia 2013 r. projekt orzeczenia oznaczony numerem [...] w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Wedle treści projektu M.S. uznany został za trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej oraz zaliczony do trzeciej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia. Komisja stwierdziła, że schorzeniem powodującym niezdolność do służby jest - stosownie do § 62 pkt 2 załącznika nr 1 wskazanego rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. –[...] leczona operacyjnie ([...]) z częstymi zaostrzeniami. Natomiast schorzeniami współistniejącymi jest przebyty uraz [...], bez następstw, przebyte [...] bez istotnych następstw, [...] oraz [...]. Sporządzony projekt został przekazany wraz z pozostałą dokumentacją do Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W., która na posiedzeniu w dniu [...] września 2013 r. zatwierdziła projekt orzeczenia RWKL w B. z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...]. Organ wyższego stopnia umieścił stosowną wzmiankę o zatwierdzeniu projektu na jego odwrocie. Od orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. nr [...] M.S. złożył odwołanie. Wniósł w nim o zmianę przedmiotowego orzeczenia poprzez przyznanie kategorii Z – zdolny do zawodowej służby wojskowej, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Wezwał także organ do dołączenia do akt postępowania orzeczeń TWKL w P.: nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...] z dnia [...] października 2009 r., nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. oraz zaświadczenia lekarskiego o braku przeciwskazań do pracy na stanowisku dowódcy plutonu i przeprowadzenie dowodu z tych dokumentów na okoliczność tego, że jest zdolny do zawodowej służby wojskowej i nie cierpi na schorzenie powodujące niezdolność do służby wojskowej. Zażądał także dołączenia do akt postępowania sprawozdania z badań laboratoryjnych oraz przeprowadzenia dowodu z tego dokumentu na okoliczność tego, że ma on poziom [...] na właściwym poziomie i nie cierpi na [...]. Orzeczeniem z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W. utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie. Zdaniem CWKL istniejąca dokumentacja orzecznicza uzasadnia w pełni rozpoznanie ujęte w punkcie pierwszym skarżonego orzeczenia oraz określoną na jej podstawie kategorię zdrowia. Natomiast odnosząc się do kwestionowanych schorzeń współistniejących, tj. rozpoznania [...] (obecność [...]) to dostarczone przez orzekanego badania wskazują nadal na słuszność ustaleń RWKL. Natomiast ustalone na podstawie konsultacji stomatologicznej z dnia [...] lipca 2013 r. braki [...], nie zostały przez orzekanego podważone żadnym innym badaniem. M. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podważając powyższe orzeczenie w części dotyczącej rozstrzygnięcia o zdolności do zawodowej służby wojskowej. Skarżący wniósł o uchylenie orzeczenia Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] stycznia 2014 r., a także poprzedzającego go orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. Decyzji II instancji skarżący zarzucił naruszenie: - art. 7, art. 76 § 1, art. 77 § 1, art. 79 § 1 i 2 w zw. z art. 10 § 1, art. 80 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego oraz jego dowolną ocenę, odmówienie mocy dowodowej zaświadczeniu lekarskiemu stwierdzającemu brak przeciwskazań do wykonywania pracy na stanowisku dowódcy plutonu, zaniechanie zawiadomienia o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodów, naruszenie prawa do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, - § 30 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, poprzez jego niezastosowanie w stanie faktycznym sprawy i niewykonanie przez organ II instancji ponownych badań lekarskich. Skarżący zarzucił również błąd w ustaleniach faktycznych poprzez uznanie, że cierpi on na schorzenie powodujące niezdolność do służby wojskowej – wielopoziomową [...] leczoną operacyjnie ([...]) z częstymi zaostrzeniami oraz schorzenia współistniejące: [...] i braki [...], podczas gdy prawidłowo zebrany i oceniony materiał dowodowy wskazuje, że strona nie cierpi na powyższe schorzenia. W odpowiedzi na skargę Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W., wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując wnioski zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Przeprowadzając kontrolę zaskarżonej decyzji należy stwierdzić, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ w postępowaniu przed Centralną Wojskową Komisją Lekarską w W. doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W pierwszej kolejności należy wskazać, że skoro, zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia zawodowej służby wojskowej ustala wojskowa komisja lekarska, która wydaje w tej sprawie orzeczenie, a orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej jest decyzją, to w postępowaniu mającym za przedmiot ustalenie takiej zdolności orzekające organy mają obowiązek stosować wszystkie ogólne zasady postępowania administracyjnego. Postępowanie administracyjne winno być zatem prowadzone w zgodzie z wyrażoną w art. 7 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, zasadą prawdy obiektywnej oraz z unormowaną w art. 9 kpa zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwowych. Realizacji tych dwóch zasad służy m.in. instytucja wyłączenia pracownika (przepisy art. 24 – 27 kpa). Z akt administracyjnych wynika natomiast, iż Centralna Wojskowa Komisja Lekarska dopuściła się naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 kpa, a w konsekwencji całe postępowanie odwoławcze dotknięte zostało kwalifikowaną wadą. Stosownie bowiem do art. 24 § 1 pkt 5 kpa, pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Natomiast w myśl art. 26 § 1 kpa, w przypadku wyłączenia pracownika jego bezpośredni przełożony wyznacza innego pracownika do prowadzenia sprawy, przy czym, jak stanowi z kolei przepis art. 24 § 4 kpa, wyłączony pracownik powinien podejmować tylko czynności niecierpiące zwłoki ze względu na interes społeczny lub ważny interes stron. Wolą ustawodawcy, wyrażoną w przepisie art. 27 § 1 kpa, w przypadkach określonych w art. 24 § 1 kpa, wyłączeniu podlega również członek organu kolegialnego. Wyłączenie pracownika, jako czynność procesowa rozstrzygająca o udziale konkretnego pracownika w postępowaniu w indywidualnie oznaczonej sprawie, następuje w formie postanowienia (art. 123 § 1 i § 2 kpa). Taką też formę procesową ma postanowienie o wyznaczeniu innego pracownika do prowadzenia sprawy. Obydwa postanowienia wydawane są kolejno po sobie (por. J. Borkowski (w:) J. Borkowski, B. Adamiak "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Wyd. C.H. Beck, 12. wyd., s.146, teza 16). Odnosząc treść powołanego przepisu do skontrolowanych przez Sąd działań organów administracji należy w sposób jednoznaczny stwierdzić, że w postępowaniu prowadzonym przez organ II instancji Centralną Wojskową Komisję Lekarską w W. orzekali pracownicy tego organu, którzy uprzednio brali udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...]. Mjr lek. M. J. oraz płk w st. spocz. lek. J. I. brali udział w postępowania prowadzonym przez RWKL w B. w ramach instytucji uregulowanej w § 26 wyżej wskazanego rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. Zgodnie bowiem z treścią § 26 ust. 1 rozporządzenia, projekt orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej ustalającego: 1) trwałą lub czasową niezdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej oraz związek lub brak związku choroby lub ułomności z taką służbą, 2) związek lub brak związku śmierci z zawodową służbą wojskową – przewodniczący wojskowej komisji lekarskiej przesyła wraz z pozostałą dokumentacją do wojskowej komisji lekarskiej wyższego stopnia. Wedle treści § 26 ust. 2, wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia zajmuje stanowisko na podstawie otrzymanej dokumentacji. W razie potrzeby wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dokumentów. W przypadku zatwierdzenia projektu orzeczenia przez wojskową komisję lekarską wyższego stopnia wojskowa komisja lekarska wydaje orzeczenie w brzmieniu zatwierdzonego projektu (§ 26 ust. 3 rozporządzenia). Przepisem § 26 rozporządzenia prawodawca wprowadził do postępowania prowadzonego przez wojskowe komisje lekarskie szczególny rodzaj współdziałania organów – współdziałania podobnego do instytucji współdziałania przyjętej przez ustawodawcę na gruncie przepisu art. 106 kpa. Nie jest to jednak współdziałanie tożsame ze współdziałaniem uregulowanym w art. 106 kpa, gdyż art. 106 kpa nie dotyczy organów powiązanych ze sobą zależnością służbową, pozostających w stosunku nadrzędności i podporządkowania organizacyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 września 2007 r., sygn. akt II OSK 776/07, LEX nr 360131). Istotną cechą współdziałania określonego w § 26 rozporządzenia jest okoliczność, że w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez organ I instancji bierze także udział organ wyższego stopnia, a udział ten wyraża się w formie zatwierdzenia lub odmowy zatwierdzenia projektu orzeczenia organu I instancji. Współdziałanie to polega zatem na współdecydowaniu, w określonych prawem przypadkach, o treści rozstrzygnięcia. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, tego rodzaju współdziałanie podlega ograniczeniom przewidzianym w art. 24 kodeksu postępowania administracyjnego, a członkowie wojskowej komisji lekarskiej wyższego stopnia - którzy brali udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia poprzez szczególną postać współdziałania zarówno w przypadku zatwierdzenia, jak i niezatwierdzenia projektu orzeczenia rejonowej wojskowej komisji lekarskiej - podlegają wyłączeniu od udziału w postępowaniu odwoławczym. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że mjr lek. M. J. oraz płk w st. spocz. lek. J. I. brali udział, w posiedzeniu Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] września 2013 r. podczas którego doszło do zatwierdzenia projektu orzeczenia RWKL w B. z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...], a także naruszając art. 24 kpa orzekali również jako członkowie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. w postępowaniu odwoławczym od tej decyzji. Stwierdzone naruszenie prawa stanowi zatem podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 3 kpa, a jak wynika z treści przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wystąpienie naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego zobowiązuje sąd administracyjny do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonego orzeczenia bez konieczności badania, czy naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. także T. Woś (w:) "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", pod red. T. Wosia, wyd. 4., Warszawa 2011, str. 665, teza 19). Z powodu stwierdzonego kwalifikowanego naruszenia prawa procesowego, rozpatrywanie pozostałych sformułowanych w skardze zarzutów naruszenia prawa procesowego byłoby przedwczesne. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ II instancji zobowiązany będzie do podjęcia czynności procesowych, o których mowa w art. 26 § 1 w zw. z art. 24 § 1 pkt 5 kpa. Biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności rozpoznawanej sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 24 § 1 pkt 5 kpa orzekł, jak w sentencji wyroku. W oparciu o art. 152 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w całości.