II SA/Wa 441/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska, Sędziowie WSA Przemysław Szustakiewicz, Iwona Maciejuk (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 października 2017 r. sprawy ze skargi B. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji uchyla zaskarżone postanowienie.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2016 roku nr [...] Prezydent [...] odmówił B.G. przyznania dodatku mieszkaniowego. Decyzja doręczona została w dniu [...] grudnia 2016 r. B.G. złożyła odwołanie od przedmiotowej decyzji w dniu [...] grudnia 2016 r. SKO w [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie doręczono stronie w dniu [...] stycznia 2017 r. W dniu [...] stycznia 2017 roku do Kolegium wpłynął wniosek B.G. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...]. Wnioskodawczyni nie wskazała przyczyn dla, których uchybiła terminowi do wniesienia odwołania. SKO w [...] postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...], powołując w podstawie prawnej art. 58 § 1 i art. 59 § 1 i 2 k.p.a., po rozpatrzeniu tego wniosku, odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. SKO stwierdziło, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2016 roku nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego nie zasługuje na uwzględnienie. Organ przywołał treść art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. oraz art. 59 § 2 k.p.a. Kolegium wskazało, że w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu nie wskazano przyczyn dla, których strona uchybiła terminowi do wniesienia odwołania. Organ stwierdził, że wniosek o przywrócenie terminu złożony został w terminie 7 dni od dnia, w którym strona dowiedziała się uchybieniu terminu, tj. w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Strona dochowała zatem 7dniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Jednocześnie SKO wskazało, że drugą z przesłanek przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie przez stronę, że nie dokonała czynności bez własnej winy. Zgodnie z poglądem ugruntowanym zarówno w literaturze jak i orzecznictwie (wyrok NSA z dnia 14 stycznia 2000 r., sygn. akt: I SA/Gd 794/99; z dnia 2 lutego 2000 r., sygn. akt: SA/Sz 2125/98) o braku winy można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. że strona nie mogła tej przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a przy tym powstała ona w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej. Organ wskazał, że kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Podniósł, że przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie. SKO podkreśliło, że to na stronie, która uchybiła terminowi do wniesienia odwołania, spoczywa obowiązek prezentacji dowodu w celu uprawdopodobnienia, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. Aby uprawdopodobnić brak swojej winy, winna ona uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała cały czas, aż do momentu wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności niniejszej sprawy SKO wskazało, że B.G. nie wskazała kompletnie żadnej przyczyny niewniesienia odwołania w terminie. W uzasadnieniu wniosku nie wskazała żadnej argumentacji, która świadczyłaby o braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. B.G. wniosła jedynie o przywrócenie jej terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2016 roku nr [...]. SKO stwierdziło, że okoliczności podniesione przez stronę (a właściwie ich brak) nie uprawdopodobniają, iż uchybienie terminowi nastąpiło bez winy strony. Ponadto Kolegium stwierdza, iż strona nie przywołała żadnych innych okoliczności, które mogłyby być rozpatrywane w kontekście uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminowi. Okoliczności przytoczone przez B.G. nie mogą być wzięte pod uwagę w kontekście pozytywnego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu, gdyż SKO ma obowiązek odwołać się do orzecznictwa, które nakazuje zbadanie obiektywnych mierników staranności, przede wszystkim w obliczaniu przez stronę terminu do wniesienia odwołania i dbania o swoje interesy, wykluczając jednocześnie nawet drobne niedbalstwo strony jako podstawę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. SKO stwierdziło, że w sprawie tej bezsprzecznie ma do czynienia właśnie z niedbalstwem oraz brakiem należytej staranności w obliczeniu terminu do wniesienia odwołania, co w żaden sposób nie może działać na korzyść strony. SKO podniosło przy tym, że odwołanie znajduje się w aktach sprawy, gdyż strona złożyła je przed złożeniem wniosku o przywrócenie terminu, zatem nie było konieczności, aby wzywać stronę do złożenia odwołania po raz drugi. Postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] stało się przedmiotem skargi B.G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca wskazała, że nie zgadza się z postanowieniem, zwróciła się o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Podniosła, że jest osobą schorowaną, ma trudności z wychodzeniem z domu, co bardzo utrudnia skarżącej załatwianie spraw w czasie. SKO w [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Organ podał, że po zapoznaniu się z treścią skargi, nie widzi możliwości jej uwzględnienia, gdyż skarżąca nie wskazała żadnych nowych okoliczności, które mogłyby przesądzić o zmianie stanowiska organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. W sprawie tej naruszone zostały przepisy postępowania administracyjnego, tj. przepis art. 58 § 1 w zw. z art. 64 § 2 oraz art. 7, art. 8 i art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy. Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynika, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, podejmując wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Przede wszystkim jednak organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). Poza tym na organie ciąży powinność należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (art. 9 k.p.a.). W niniejszej sprawie organ w sposób oczywisty naruszył powołane zasady, albowiem wynikające z nich obowiązki procesowe nie zostały dochowane. W sprawie niniejszej jest niekwestionowane, przyznało to również SKO w [...] w treści zaskarżonego postanowienia, że wnioskująca o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia odwołania nie zawarła we wniosku żadnego uzasadnienia. SKO w zaskarżonym postanowieniu stwierdziło wprost, że B.G. "nie wskazała kompletnie żadnej przyczyny niewniesienia odwołania w terminie". Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jest podaniem w rozumieniu art. 63 § 2 k.p.a. Jeżeli zatem wniosek nie spełniał wymogów z art. 58 § 1 k.p.a., a mianowicie nie zawierał uzasadnienia, wskazującego na okoliczności uprawdopadabniające, że uchybienie nastąpiło bez winy strony, obowiązkiem organu wynikającym z art. 64 § 2 k.p.a. było wezwanie strony do uzupełnienia tego braku formalnego. Tymczasem, SKO w [...] nie tylko nie wezwało strony do wskazania okoliczności, które uprawdopodabniałyby brak winy w uchybieniu terminowi do złożenia odwołania, ale – pomimo braku uzasadnienia wniosku o przywrócenie terminu – przypisało stronie niedbalstwo oraz brak należytej staranności w obliczeniu terminu do wniesienia odwołania, na czym oparło odmowę przywrócenia terminu. Działanie takie stoi w sprzeczności przede wszystkim z zasadą wyrażoną w art. 8 k.p.a. Ponownie rozpoznając sprawę organ wezwie stronę do uzupełnienia wskazanego wyżej braku formalnego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), orzekł jak w wyroku.