II SA/Wa 328/18

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Beata Gibzińska po rozpoznaniu w dniu 19 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokat K.P. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi A.S. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie kontrolnego badania inwalidy postanawia odmówić przyznania ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokat K.P. kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 5 marca 2018 r. odrzucił skargę A.S. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie kontrolnego badania inwalidy. Postanowieniem starszego referendarza sądowego z dnia 29 czerwca 2018 r. zostało przyznane stronie prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata oraz umorzono postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Okręgowa Rada Adwokacka w [...] wyznaczyła pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego adwokat K.P. Wyznaczony pełnomocnik z urzędu w piśmie z dnia 31 lipca 2018 r. przesłanym do Sądu, a skierowanym do A.S. stwierdziła, że skarga została prawidłowo odrzucona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, bowiem sprawa nie jest sprawą administracyjną, a skarżący ma inne instrumenty prawne do dochodzenia roszczeń na gruncie prawa cywilnego. Mając na względzie treść art. 177 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302); zwanej dalej P.p.s.a. zarządzeniem z dnia 21 sierpnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zwrócił się do pełnomocnika skarżącego z urzędu – w terminie 7 dni – o udzielenie wyjaśnień w jakim celu pismo z dnia 31 lipca 2018 r., adresowane do skarżącego, zostało nadesłane do wiadomości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W odpowiedzi na powyższe w piśmie z dnia 30 sierpnia 2018 r. adwokat K.P. wyjaśniła, że pismo z dnia 31 lipca 2018 r. przesłane do wiadomości Sądu było wysłane wyłącznie w celach informacyjnych. W związku z tym wniosła o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 250 § 1 P.p.s.a., wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Z treści powołanego przepisu wynika obowiązek ustalenia, czy pomoc prawna została rzeczywiście stronie udzielona. Sąd bowiem, w tym zakresie, odpowiada za zasadność i legalność wydatkowania środków publicznych (por. B. Dauter w: S. Babiarz i inni, "Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych", Warszawa 2007 r., s. 317). Podkreślić należy, że pełnomocnik ustanowiony w ramach przyznanego stronie prawa pomocy, otrzymuje wynagrodzenie w związku z faktycznym udzieleniem pomocy prawnej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 720/04, publ. ONSAiWSA 2005/5/93). W związku z powyższym należało zbadać, czy w sprawie wystąpiły przesłanki, uzasadniające przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu. Stawki opłat i zasady ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1714, z późn. zm.). Jak wynika z oświadczenia adwokat z urzędu zapoznała się z aktami sprawy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie, nie podjęła jednak w sprawie czynności procesowych, wskazanych w § 21 ust. 1 pkt 2 powołanego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości. W ocenie referendarza sądowego, brak podjęcia określonych czynności procesowych w imieniu strony w postępowaniu przed sądem administracyjnym w drugiej instancji nie uprawniania pełnomocnika do skutecznego ubiegania się o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, gdyż nie wypełnia wymaganych przez prawo znamion realnie udzielonej pomocy prawnej. Z art. 177 § 4 P.p.s.a. wynika bowiem, że jeżeli pełnomocnik wyznaczony na podstawie art. 253 § 2 nie stwierdza podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, składa w sądzie, w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej, sporządzoną przez siebie opinię w tym przedmiocie wraz z odpisem dla strony, dla której został ustanowiony. W niniejszej sprawie pełnomocnik z urzędu nie sporządziła i nie złożyła wymaganej opinii do akt sprawy. Nadesłane zaś pismo z dnia 31 lipca 2018 r., które jak oświadczyła adwokat z urzędu, przesłała Sądowi do wiadomości wyłącznie w celach informacyjnych nie stanowi opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. W tych okolicznościach przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu stanowiłoby nieuzasadniony wydatek z budżetu państwa. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, wyrażony m.in. w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 września 2013 r., sygn. akt I OZ 768/13, dostępny na stronie internetowej pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), że zapoznanie się z aktami sprawy, analiza sprawy oraz udzielenie stronie informacji telefonicznie bez podjęcia dalszych czynności procesowych nie jest wystarczające dla uznania, że pomoc prawna z urzędu została stronie udzielona (publ. LEX nr 1409755, por. również postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2011 r., sygn. akt I OZ 790/11, publ. LEX nr 1069714). Z tych względów, na podstawie art. 250 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a. oraz § 21 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, postanowiono jak w sentencji.