Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Wa 2717/19

Wyrok WSA w Warszawie z 6 lipca 2020 r., II SA/Wa 2717/19 – żołnierze zawodowi

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia
6 lipca 2020
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Asesor WSA Karolina Kisielewicz, , Protokolant Joanna Mazur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2020 r. sprawy ze skargi P. J. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Komendant Główny Policji (dalej: KGP, organ), rozkazem personalnym nr [...] z [...] września 2019 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.; dalej Kpa.), po rozpatrzeniu odwołania P. J. (dalej: policjant, skarżący) od rozkazu personalnego Komendanta [...] Policji (dalej Komendant) nr [...] z [...] lipca 2019 r. w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2019 r. poz. 161 ze zm.; dalej ustawa o Policji) z dniem [...] lipca 2019 r., utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta. Do wydania powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie sprawy. Wnioskiem personalnym z [...] maja 2019 r. Naczelnik Wydziału [...] Komendy [...] Policji, wystąpił do Komendanta [...] Policji o zwolnienie P. J. – wówczas [...] Zespołu dw. z Przestępczością [...] Wydziału [...] Komendy [...] Policji, ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. W uzasadnieniu podniósł, że przyczyną tego wystąpienia jest długotrwała nieobecność policjanta w służbie. Wskazano, że od 2017 r. do dnia [...] maja 2019 r. absencja tego policjanta w służbie wyniosła łącznie 581 dni, z czego 498 dni wymieniony przebywał na zwolnieniach lekarskich. W okresie ostatnich 3 lat nieobecność policjanta w związku z przebywaniem na zwolnieniach lekarskich była przerywana wyłącznie urlopami wypoczynkowymi. W związku z długotrwałą absencją chorobową oraz innymi nieobecnościami w służbie policjant ten, w ocenie Naczelnika Wydziału [...] K[...]P, nie realizuje podstawowych zadań i obowiązków przewidzianych na jego stanowisku służbowym. Sytuacja ta powoduje, iż zadania stawiane przed komórką organizacyjną, w której wymieniony pełni służbę, zmuszeni są realizować inni policjanci, co negatywnie wpływa na organizację pracy tej komórki, zwłaszcza, jak podał Naczelnik Wydziału [...] K[...]P, że pełni w niej służbę tylko pięciu policjantów. Komendant zawiadomieniem z [...] czerwca 2019 r. poinformował policjanta, że wszczął postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia go ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Jednocześnie pouczył o prawie do czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Pismem z [...] czerwca 2019 r. wystąpiono do Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów Komendy [...] Policji o wydanie opinii w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji P. J. z uwagi na ważny interes służby. Zarząd Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów Komendy [...] Policji nie zajął stanowiska co do trybu zwolnienia ww. ze służby w Policji. Ustalono, że od [...] września 2017 r. do [...] lipca 2019 r. okres absencji policjanta w służbie wynosi 642 dni, z czego 559 dni - stanowi łączna liczba dni zwolnień lekarskich, natomiast 83 dni - stanowi łączna liczba dni, w których wymieniony korzystał z urlopu wypoczynkowego. Tym samym łączny czas pobytu ww. na zwolnieniach lekarskich wynosi ponad 1 rok i 6 miesięcy. Komendant rozkazem personalnym nr [...] z [...] lipca 2019 r. zwolnił policjanta ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 45 ust. 1 ustawy o Policji, z dniem [...] lipca 2019 r. Na podstawie art. 108 § 1 Kpa. rozkazowi nadał rygor natychmiastowej wykonalności. Policjant, reprezentowany przez adwokatów, złożył od wskazanego rozkazu personalnego Komendanta odwołanie, żądając jego uchylenia w całości, a także uchylenia rygoru natychmiastowej wykonalności. Zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez naruszenie art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 45 ust. 1 ustawy o Policji, poprzez błędne przyjęcie, że w niniejszej sprawie ma miejsce "ważny interes służby" i przyjęcie, że przepis ten służyć może decyzjom kadrowym w stosunku do osób korzystających z uzasadnionego zwolnienia od służby, gdy inne przepisy ustawy o Policji dotyczą zwolnienia osób chorych oraz procedury stosowanej w takich przypadkach, co oznacza, że przywołanie przepisów o ważnym interesie służby stanowi obejście art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji i nie może zasługiwać przez to na ochronę jako naruszające zasadę art. 6 w zw. z art. 8 Kpa. Zarzucił również naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 Kpa., poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, rażące naruszenie art. 108 § 1 Kpa., przez nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, mimo braku i niewykazania przesłanki interesu społecznego wskazanej w tym przepisie, art. 77 § 1 Kpa., poprzez niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, w tym dotyczącego skutków niesłusznego oskarżenia i wieloletniego postępowania karnego, prowadzonego w stosunku do policjanta, zakończonego prawomocnym wyrokiem uniewinniającym. Komendant nie znalazł podstaw do zmiany lub uchylenia wydanej przez siebie decyzji w trybie samokontroli i wniesione odwołanie wraz z aktami sprawy przesłał do rozpatrzenia Komendantowi Głównemu Policji. W uzasadnieniu wskazanego na wstępie rozkazu personalnego KGP zwrócił uwagę na zasady dotyczące rozpatrywania sprawy na skutek złożonego odwołania. Odnosząc się z kolei do zarzutów zawartych w odwołaniu wskazał, że podstawę materialnoprawną zwolnienia strony ze służby w Policji stanowił art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby. KGP wyjaśnił, że pojęcie "ważnego interesu służby" nie zostało w ustawie bliżej określone. W praktyce, na podstawie tego przepisu dokonuje się zwolnień takich funkcjonariuszy, którzy w ocenie przełożonych nie powinni z przyczyn pozamerytorycznych pełnić dalej służby w Policji, przy czym przesłanka "ważnego interesu służby" winna być w każdej indywidualnej sprawie skonkretyzowana przez wskazanie okoliczności faktycznych, składających się na taką ocenę. Jak stwierdził organ, mając na względzie bogactwo możliwych stanów faktycznych, ustalenie treści ww. pojęcia ustawodawca pozostawił organowi Policji stosującemu prawo, który przeprowadza w tym zakresie wykładnię przepisów prawnych i w każdym indywidualnym przypadku konkretyzuje je, wskazując okoliczności faktyczne uzasadniające taką ocenę. Dodał, że użycie w cytowanym przepisie zwrotu "można zwolnić" oznacza, że zwolnienie takie ma charakter fakultatywny i pozostawione zostało tzw. uznaniu administracyjnemu. Stąd też, jak uznał, jeżeli ustawodawca pozostawił kwestie zwolnienia policjanta ze służby uznaniu organu zwalniającego, to organ ten zobowiązany jest ocenić materiał dowodowy w świetle wszystkich okoliczności mogących mieć w sprawie zastosowanie, a nie jedynie w świetle niektórych z nich. KGP stanął na stanowisku, że w rozpatrywanej sprawie istota rozstrzygnięcia sprowadza się do wyjaśnienia i oceny, czy w stanie faktycznym tej sprawy pozostawienie P. J. w służbie narusza jej ważny interes. Okoliczności faktyczne muszą natomiast odnosić się do art. 1 ustawy o Policji, zgodnie z którym Policja stanowi umundurowaną i uzbrojoną formację służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. KGP wskazał, że zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, służbę w Policji może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii, który nie był skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, korzystający z pełni praw publicznych, posiadający co najmniej wykształcenie średnie lub średnie branżowe oraz zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów jest się podporządkować (...). KGP wyjaśnił, że policjant w okresie od [...] września 2017 r. do [...] lipca 2019 r. przedstawił kilkadziesiąt zaświadczeń lekarskich stwierdzających jego niezdolność do służby łącznie przez 559 dni. Zaznaczył, że w powyższym okresie ww. przebywał na zwolnieniach lekarskich łącznie przez ponad 1 rok i 6 miesięcy, a poszczególne nieobecności policjanta w służbie z powodu choroby były usprawiedliwiane zaświadczeniami lekarskimi od lekarzy różnych specjalności, tj. kardiologa i specjalistę neurologa. Zwolnienia te przerywał wyłącznie urlopami wypoczynkowymi (łącznie 83 dni), które łącznie ze zwolnieniami z powodu choroby spowodowały absencje tego policjanta łącznie przez 642 dni. Organ podkreślił, że w żaden sposób nie kwestionuje zasadności wystawienia przedmiotowych zwolnień lekarskich. Stwierdził, że badanie zasadności wystawionych zwolnień lekarskich lub co więcej podważanie doniosłości skutków prawnych tych zwolnień, byłoby w niniejszym postępowaniu działaniem nieuprawnionym. Nie podważył również tego, iż okres przebywania na zwolnieniach lekarskich był usprawiedliwioną nieobecnością w służbie. Uznał, że rozpoznając przedmiotową sprawę organ administracji bada jednak wpływ zwolnień lekarskich na funkcjonowanie komórek i jednostek organizacyjnych Policji i ich przełożenie na interes służby. Jak wskazał KGP, przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 7 Kpa. chroniąc słuszny interes obywateli (policjantów), wymagają również uwzględnienia interesu społecznego (interesu służby), który wynika ze szczególnego charakteru Policji jako formacji powołanej do ochrony bezpieczeństwa obywateli oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Sprawne funkcjonowanie tej formacji opiera się na właściwej realizacji zadań przez poszczególne jednostki organizacyjne Policji. W ocenie organu, niezaprzeczalnym pozostaje, że sytuacja ww. policjanta wpływała negatywnie na organizację służby w Komendzie [...] Policji. Wymieniony policjant winien był realizować zadania na poziomie odpowiadającym posiadanemu przygotowaniu i umiejętnościom, tymczasem policjant w okresie od [...] września 2017 r. do [...] lipca 2019 r. przebywał na zwolnieniach lekarskich i urlopach wypoczynkowych łącznie przez 642 dni. Powyższa sytuacja rzutuje więc ujemnie na ważny interes służby w jednostce Policji, w której pełnił on służbę, jakim jest zapewnienie bezpieczeństwa obywateli poprzez wykonywanie zadań przez wszystkich policjantów jednostki. Sytuacja ta dezorganizowała tok służby, zmuszając między innymi do zapewnienia zastępstwa za nieobecnego funkcjonariusza. W opinii KGP, nie można także przyjąć, że nieświadczenie przez policjanta służby, połączone z perspektywą kolejnego jej nieświadczenia, nie ma bądź nie będzie miało wpływu na funkcjonowanie komórki organizacyjnej, w której pełni on służbę. Organ odniósł się do twierdzeń pełnomocników policjanta, którzy wskazali, że jest on w złym stanie zdrowia i nie może wykonywać czynności służbowych. KGP podkreślił, powołując się na wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 lipca 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 478/16, że zupełny brak dyspozycyjności, który niezależnie od przyczyny jest w tym przypadku oczywisty, w niewątpliwy sposób jest sprzeczny z interesem służby. Zdaniem KGP, stan związany z permanentną nieobecnością policjanta w służbie, należy potraktować jako sprzeczny z ważnym interesem służby, a tym samym uzasadniający rozwiązanie z ww. stosunku służbowego w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Przytoczone powyżej argumenty wypełniają nie tylko pojęcie ważnego interesu służby, ale szerzej - ważnego interesu społecznego. W tej sytuacji przełożony właściwy w sprawach osobowych jest nie tylko uprawniony, ale wręcz zobowiązany do podjęcia takich działań, by służbę na etacie zajmowanym przez ww. policjanta pełnił policjant posiadający pełną zdolność do podjęcia czynności służbowych oraz realizujący ustawowe zadania Policji na rzecz społeczeństwa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 723/14). KGP wskazał ponadto, że w niniejszym postępowaniu nie można badać tego, co było przyczyną absencji policjanta w służbie, czy funkcjonariusz zamierzał powrócić do służby, ani kiedy miałoby to nastąpić. Przesłanka zawarta w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji nie ma w tym przypadku odniesienia do osobistych przymiotów policjanta. Odwołuje się wyłącznie do okoliczności, które stricte związane są z ważnym interesem służby. Jeśli określone zdarzenia mają wpływ bądź naruszają ten interes, konieczne jest podjęcie adekwatnych działań mających na celu usunięcie takiego zagrożenia. Nie świadczy to w żaden sposób, w ocenie organu, o selektywnym i wybiórczym traktowaniu przepisu prawa materialnego, ale o właściwej subsumpcji normy zawartej w ww. przepisie ustawy o Policji. Nadto jako niezasadny uznał KGP zarzut, zgodnie z którym przyjęta przez organ podstawa zwolnienia policjanta, tj. art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, stanowiła obejście przepisu art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji. KGP stanął na stanowisku, że przyjęcie takiego założenia uniemożliwiałoby zwolnienie ze służby tych policjantów, którzy z przyczyn od nich zależnych albo też niezależnych nie pełnili służby przez dłuższy okres, w tym również z powodu choroby, ale poszczególne okresy nieświadczenia przez nich służby przedzielane byłyby krótkotrwałymi okresami pełnienia służby, które przerywałyby wymagany przepisem art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji okres nieświadczenia służby, który musi wynosić co najmniej 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby w powodu choroby. Stwierdzić w związku z tym, że właśnie zastosowanie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji chroni ważny interes służby przed unikaniem przez policjanta zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji. Skarżący, reprezentowany przez adwokata, złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na wymieniony we wstępie rozkaz personalny KGP, zarzucając mu naruszenie następujących przepisów, a mianowicie: - art. 7 Kpa. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem słusznego interesu obywatela; - art. 77 § 1 Kpa. przez niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego w tym dotyczącego stanu zdrowia skarżącego i skutków wieloletniego postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem uniewinniającym; - art. 108 § 1 Kpa. przez nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności mimo braku i niewykazania przesłanki interesu społecznego wskazanej w tym przepisie; które to naruszenia doprowadziły do błędnego zastosowania art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji przez błędne przyjęcie, że w niniejszej sprawie są podstawy do przywołania "ważnego interesu służby" i przyjęcia, że przepis ten służy jako podstawa zwolnienia ze służby osób korzystających z uzasadnionego zwolnienia od służby, z pominięciem procedury wskazanej w art. 40 ust. 2 oraz art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy, co nie może zasługiwać na ochronę jako naruszające zasadę art. 6 w zw. z art. 8 Kpa.. Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu KGP oraz poprzedzającego go rozkazu Komendanta. Skarżący w uzasadnieniu skargi rozwinął argumentację towarzyszącą sformułowanym w niej zarzutom. Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem podjętym przez KGP, zwrócił uwagę, powołując się na orzeczenia sądów administracyjnych, że tam, gdzie przepisy prawa dają organowi możliwość rozstrzygnięcia sprawy w zależności do tego, jak kształtuje się relacja interesu publicznego do interesu indywidualnego, decyzja na niekorzyść jednostki powinna być uzasadniona szczególnie wnikliwie, z należytym wyeksponowaniem argumentacji wyjaśniającej, dlaczego in casu, interes strony musiał ustąpić przed interesem publicznym. Stwierdził w związku z tym, że tego wymogu uzasadnienie zaskarżonego rozkazu nie spełnia. W odpowiedzi na skargę KGP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do ustalenia, czy w realiach faktycznych sprawy istniał ważny interes służby, uzasadniający zwolnienie skarżącego ze służby w Policji. Na tę okoliczność powołał się organ, przywołując art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, będący materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonego rozkazu personalnego. W myśl powołanego przepisu policjanta można zwolnić ze służby, gdy wymaga tego ważny interes służby. Jest więc to uprawnienie przyznane organowi w sytuacji, gdy dojdzie do przekonania, że interes społeczny (interes służby) przeważa nad słusznym interesem strony. Rozkaz personalny wydany na podstawie powyższego przepisu ma charakter fakultatywny i podejmowany jest w ramach uznania administracyjnego. Wprawdzie akt o charakterze uznaniowym pozostaje pod kontrolą Sądu, jednak zakres tej kontroli jest ograniczony, bowiem Sąd bada wyłącznie zgodność z prawem podjętego rozstrzygnięcia, nie wnikając natomiast w jego celowość. Z tego względu kontrola sądowa decyzji uznaniowych zmierza do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w taki sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Badaniu podlega zatem, czy przy podjęciu decyzji spełniona została, zawarta w art. 7 Kpa., powinność uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu strony. Ponadto, zaakceptowanie zakresu, w jakim organ uczynił użytek z przyznanego mu uprawnienia, zależy od ustalenia, czy stan faktyczny sprawy został wszechstronnie wyjaśniony w świetle przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie. Sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany przez organ na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje już jednak poza granicami kontroli sądowej. Sądy administracyjne nie są bowiem uprawnione do dokonywania oceny tego, w jaki sposób organy administracji wypełniają treści pozasystemowych kryteriów słusznościowych, czy celowościowych – realizacji określonej polityki stosowania prawa administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 19 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 301/11, publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przywołany art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji mówi o możliwości zwolnienia funkcjonariusza Policji ze służby, gdy wymaga tego "ważny interes służby". Jest to pojęcie nieostre, niedookreślone, jednakże z uwagi na nieporównywalność sytuacji faktycznych jakie mogą zaistnieć, użycie przez ustawodawcę takiego właśnie zwrotu jest w pełni uzasadnione. W ocenie nauki prawa "nieostrość nazw (jako szczególny przejaw ich niedookreśloności) nie jest traktowana w tekście prawnym jako wada. Wręcz przeciwnie – może być z powodzeniem stosowana jako świadomie przyjęty środek uelastycznienia tekstu przez stworzenie swoistego luzu decyzyjnego" (S. Wronkowska, M. Zieliński, "Komentarz do zasad techniki prawodawczej", Warszawa 2004, s. 280). Prawodawca, używając takiego sformułowania, pozwala zatem organom Policji na odpowiednią ocenę stanu faktycznego, by w konsekwencji organy te mogły zdecydować o celowości dalszego trwania stosunku służbowego. Z pewnością więc ustawodawca dostrzega potrzebę ochrony interesu służby (interesu społecznego), jako interesu nadrzędnego, dając jednocześnie właściwym organom możliwość oceny każdego indywidualnego przypadku. Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 19 października 2004 r. sygn. akt K 1/04 (publ. OTK-A 2004/9/93), przy odczytywaniu treści określenia "ważny interes służby" należy sięgnąć do przepisów określających cele i zadania Policji oraz szczególny status policjantów. Z art. 1 ust. 1 ustawy o Policji wynika, że Policja jest umundurowaną i uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 1-4 tej ustawy, do podstawowych zadań tej formacji należy m.in. ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra; ochrona bez-pieczeństwa i porządku publicznego (...); inicjowanie i organizowanie działań mających na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym i współdziałanie w tym zakresie z organami państwowymi, samorządowymi i organizacjami społecznymi; wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców. Realizacja tego rodzaju zadań wymaga, aby policjantami były osoby o odpowiednich kwalifikacjach merytorycznych oraz posiadające niezbędną zdolność fizyczną i psychiczną do służby w tej formacji. Przy tym służbę w Policji mogą pełnić wyłącznie obywatele polscy o nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1 ww. ustawy). Jakiekolwiek wątpliwości co do posiadania takiego przymiotu dyskwalifikują policjanta jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych. Każdy, kto decyduje się na dobrowolne podjęcie służby w Policji, musi zdawać sobie z tego sprawę. Składa on bowiem ślubowanie, w którym zobowiązuje się między innymi do godnego zachowania w służbie i poza nią oraz należytej dbałości o dobro formacji, do której przystępuje. Musi mieć zatem świadomość, że sprawowanie funkcji publicznej łączy się nie tylko z pewnymi przywilejami ale także ze zwiększonymi obowiązkami oraz pewnymi ograniczeniami nieznanymi innym grupom zawodowym. Policjantom przysługuje wprawdzie zwiększona ochrona trwałości stosunku służbowego, jednak nie ma ona charakteru bezwzględnego i nie sięga ona tak daleko, jak tego oczekuje skarżący. Ustawodawca w interesie policjantów szczegółowo określa dopuszczalne przyczyny zwolnienia ich ze służby. Jednocześnie dostrzega również potrzebę prowadzenia racjonalnej polityki kadrowej w interesie Policji oraz konieczność wyposażenia organów tej formacji w instrumenty prawne niezbędne do podejmowania działań zmierzających do budowania autorytetu państwa i zaufania obywateli do jego organów. W świetle przedstawionej argumentacji nie może budzić najmniejszej wątpliwości, że funkcjonariusz Policji obowiązany jest pełnić służbę w taki sposób, by czynić zadość wszystkim postawionym przed nią wymaganiom. Jeśli nie byłoby to w pełni możliwe, zachodzi konieczność wyważenia dobra służby, jako interesu publicznego i interesu indywidualnego funkcjonariusza, z czym każdy pełniący służbę mundurową musi się godzić w chwili jej podejmowania. Tak też w orzecznictwie sądów administracyjnych rozumiane jest pojęcie "ważnego interesu służby" uzasadniającego zwolnienie policjanta na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z 1990 r. o Policji. Uznaje się bowiem, że przez ważny interes służby należy rozumieć sytuację, w której pierwszeństwo ochrony przysługuje Policji nawet, gdy następuje to kosztem zwalnianego policjanta (por. wyrok NSA z dnia [...] lipca 2019 r. sygn. akt I OSK 710/17, CBOSA). W niniejszej sprawie bezspornym jest, że skarżący cierpi na schorzenia mające charakter przewlekły, nie pełni służby z powodu przebywania na zwolnieniach lekarskich, przerywanych urlopami, łącznie od 2017 roku do dnia [...] maja 2019 roku przez 581 dni (zwolnienia lekarskie 498 dni, urlopy 83 dni). Skarżący od [...] września 2017 roku przedłożył zwolnienia lekarskie z powodu choroby w następujących okresach: • od dnia [...] września 2017 roku do dnia [...] września 2017 roku - 19 dni, • od dnia [...] października 2017 roku do dnia [...] października 2017 roku - 14 dni; • od dnia [...] października 2017 roku do dnia [...] listopada 2017 roku - 15 dni; • od dnia [...] listopada 2017 roku do dnia [...] listopada 2017 roku - 22 dni; • od dnia [...] listopada 2017 roku do dnia [...] grudnia 2017 roku - 21 dni; • od dnia [...] grudnia 2017 roku do dnia [...] stycznia 2018 roku - 21 dni; • od dnia [...] stycznia 2018 roku do dnia [...] stycznia 2018 roku - 22 dni; • od dnia [...] stycznia 2018 roku do dnia [...] lutego 2018 roku - 21 dni; • od dnia [...] lutego 2018 roku do dnia [...] marca 2018 roku - 21 dni; • od dnia [...] marca 2018 roku do dnia [...] marca 2018 roku - 21 dni; • od dnia [...] marca 2018 roku do dnia [...] kwietnia 2018 roku - 21 dni; • od dnia [...] kwietnia 2018 roku do dnia [...] maja 2018 roku - 21 dni; • od dnia [...] maja 2018 roku do dnia [...] czerwca 2018 roku - 21 dni; • od dnia [...] czeiwca 2018 roku do dnia [...] czerwca 2018 roku - 21 dni; • od dnia [...] czerwca 2018 roku do dnia [...] lipca 2018 roku - 21 dni; • od dnia [...] lipca 2018 roku do dnia [...] sierpnia 2018 roku - 21 dni; • od dnia [...] sierpnia 2018 roku do dnia [...] sierpnia 2018 roku - 21 dni; • od dnia [...] sierpnia 2018 roku do dnia [...] września 2018 roku - 21 dni; • od dnia [...] września 2018 roku do dnia [...] września 2018 roku - 16 dni; • od dnia [...] lutego 2019 roku do dnia [...] lutego 2019 roku - 25 dni; • od dnia [...] marca 2019 roku do dnia [...] marca 2019 roku - 31 dni; • od dnia [...] kwietnia 2019 roku do dnia [...] kwietnia 2019 roku - 30 dni; • od dnia [...] maja 2019 roku do dnia [...] maja 2019 roku - 31 dni; • od dnia [...] czerwca 2019 roku do dnia [...] czerwca 2019 roku - 30 dni; • od dnia [...] lipca 2019 roku do dnia [...] lipca 2019 roku - 31 dni Absencja chorobowa skarżącego w służbie od dnia [...] września 2017 roku do dnia [...] lipca 2019 roku wyniosła łącznie 559 dni, tj. 1 rok, 6 miesięcy i 14 dni. W związku z sytuacją zdrowotną, jak wynika z materiałów sprawy oraz akt osobowych [...]. P. J., skierowany do lekarza medycyny pracy, otrzymał orzeczenie lekarskie z dnia [...] października 2018 roku stwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych - zdolny do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku. Datę następnego badania wyznaczono na dzień [...] października 2021 roku. Absencja tego funkcjonariusza w służbie w naturalny sposób zmuszała przełożonych do zapewnienia zastępstwa za nieobecnego policjanta, co z kolei prowadziło do zwiększenia obciążenia pozostałych w służbie policjantów, co nie pozostało bez wpływu na funkcjonowanie macierzystej komórki organizacyjnej Policji, tj. Wydziału [...] K[...]P. Utrzymywanie takiego stanu przez długi okres czasu niewątpliwie godzi w dobro służby. Pan P. J. zatrudniony był jako detektyw Zespołu dw. z Przestępczością [...] Wydziału [...] Komendy [...] Policji. Charakter służby policjanta Wydziału [...] Komendy [...] Policji zobowiązuje do zapewnienia ciągłości służby. Nie do zaakceptowania jest fakt, iż możliwa jest prawidłowa organizacja służby tej komórki organizacyjnej, uwzględniająca permanentną absencję funkcjonariusza w służbie. Jako pracownik operacyjny skarżący pozyskiwał informacje w zakresie przydzielonych mu zadań. Osiągnięcie celu postępowania możliwe jest przy założeniu, że osoba je prowadząca będzie znała całokształt materiału dowodowego zebranego na poszczególnych etapach śledztwa albo dochodzenia i to nie tylko ten procesowo udokumentowany, ale także ten operacyjny, który oprócz referenta nie jest znany nikomu, nawet przy założeniu wykonywaniu notatek ze wszystkich czynności i myśli referenta. W tym wypadku zmiany referenta sprawy nie mogą korzystnie wpływać na możliwość zachowania systematyki i rytmiki wykonywanych czynności. Każda kolejna osoba musi zapoznać się (od początku) z materiałami sprawy i opracować własną taktykę czynności operacyjno-procesowych i przeważnie nawet przy największym zaangażowaniu nie będzie w stanie posiąść wiedzy operacyjnej, którą dysponował pierwszy prowadzący. Oczywiście zmiany prowadzących następują w sposób naturalny czy też wymuszony, ale nie jest to zjawisko pożądane i niewątpliwie dezorganizuje pracę jednostki. Faktem jest, że absencja tego policjanta w służbie bezpośrednio oddziałuje na służbę (w kontekście efektywności i skuteczności realizacji zadań funkcjonariusza, a także innych funkcjonariuszy realizujących jego i własne zadania służbowe). W tym wypadku suma nieobecności w pracy związana ze zwolnieniami lekarskimi i innymi usprawiedliwionymi nieobecnościami w pracy (urlop, opieka na dzieckiem) powoduje zaistnienie przesłanki "ważnego interesu służby". Zdaniem Sądu, należy jednocześnie uznać, iż organ wyczerpująco zbadał istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organ rozstrzygając sprawę - oparł się na materiale prawidłowo zebranym, i dokonał jego wszechstronnej oceny. W sprawie zasięgnięto opinii organizacji związkowej Policji do czego obliguje art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, jednak, co należy podkreślić, nie uzależnia zwolnienia funkcjonariusza w tym trybie od wydania opinii przez organ związkowy (zob. wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 października 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 816/15). Wszystkie przytoczone okoliczności świadczą o tym, że organ wyjaśnił sprawę w sposób wymagany przez art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 Kpa.. Odnosząc się do kwestii obejścia przez organ art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji należy wskazać, że Sąd nie podziela powyższego stanowiska pełnomocnika skarżącego. Jak słusznie zauważył organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, które to stanowisko Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela i akceptuje, przyjęcie takiego założenia, uniemożliwiałoby zwolnienie ze służby tych policjantów, którzy z przyczyn od nich zależnych albo też niezależnych nie pełnili służby przez dłuższy okres, w tym również z powodu choroby, ale poszczególne okresy nieświadczenia przez nich służby przedzielane byłyby krótkotrwałymi okresami pełnienia służby, które przerywałyby wymagany przepisem art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji okres nieświadczenia służby, który musi wynosić co najmniej 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby w powodu choroby. Stwierdzić zatem należy, że właśnie zastosowanie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji chroni ważny interes służby przed unikaniem przez policjanta zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji. Reasumując należy uznać, że organ zasadnie ocenił, że niezaprzeczalny pozostaje fakt, że sytuacja zdrowotna skarżącego wpływała negatywnie na organizację służby w Komendzie [...] Policji. Wymieniony policjant winien bowiem realizować zadania na poziomie odpowiadającym posiadanemu przygotowaniu i umiejętnościom, tymczasem policjant wobec zwolnień lekarskich nie mógł realizować wszystkich zleconych mu zadań, a wtedy jego zadania czy obowiązki musiały być scedowane na innych funkcjonariuszy. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 14 lutego 2020 r. I OSK 2286/19 "Istotne jest nadto, że stwierdzenie nieprzydatności policjanta do służby nie musi być wynikiem jego zawinionego czy niezgodnego z prawem działania. Nieprzydanym dla służby staje się na przykład funkcjonariusz, którego stan zdrowia uniemożliwia pełne wykorzystanie dla ważnych interesów służby (por. wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 1999 r. sygn. akt II SA 426/99, CBOSA). Nie fakt jego choroby, lecz wywoływane takim stanem rzeczy negatywne skutki stale powtarzających się absencji chorobowych i nieobecności, mogą uzasadniać rozwiązanie z policjantem stosunku służbowego na podstawie przepisu art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z 1990 r. o Policji. (por. wyrok z dnia 16 maja 2017 r. I OSK 921/16). W takiej sytuacji bez znaczenia pozostaje okoliczność dobrze pełnionej przez służby, czy otrzymanych wyróżnień itp. Długotrwała absencja spowodowana korzystaniem ze zwolnień lekarskich wymaga podejmowania przez organ stałych działań organizacyjnych (wyznaczenie zastępstw, zapewnienie dni wolnych za pełnioną przez pozostałych funkcjonariuszy służby w ponadnormatywnym wymiarze itp.), może zatem dezorganizować pracę jednostki i uniemożliwiać wywiązywanie się z ustawowych obowiązków, co nie jest do pogodzenia z dobrem formacji." Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.

Informacje o sprawie

Data wpływu
11 grudnia 2019
Hasła tematyczne
Policja
Skarżony organ
Komendant Policji
Sędziowie
Andrzej Wieczorek Izabela Głowacka-Klimas /przewodniczący sprawozdawca/ Karolina Kisielewicz

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny