II SA/Wa 257/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranego świadczenia postanawia: odrzucić skargę.

W dniu 2 listopada 2017 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej) A. W. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] orzekającą o odmowie umorzenia nienależnie pobranego świadczenia. Natomiast w dniu [...] grudnia 2017 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej) A. W. złożył skargę na powyższą decyzję Wojewody [...]. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej odrzucenie wskazując, że została złożona po upływie ustawowego terminu do jej wniesienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 27 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 257/18 odrzucił wniosek A. W. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranego świadczenia, stwierdzając w uzasadnieniu postanowienia, że wniosek skarżącego został skierowany do Sądu po terminie określonym w przepisie art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej jako P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2018 r. sygn. akt I OZ 396/18 oddalił zażalenie A. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lutego 2018 r. W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu, jednakże zawiera błędne uzasadnienie. Argumentując powyższe Sąd wskazał, że przesyłka zawierająca decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...] nie została skutecznie doręczona skarżącemu A. W.. Sąd wyjaśnił, że zawierająca odpis decyzji Wojewody [...] przesyłka opatrzona jest adnotacją o dwukrotnej awizacji i zwrocie z uwagi na niepodjęcie jej w terminie. Jednak jak wynika z koperty oraz zwrotnego potwierdzenia odbioru została ona skierowana do K. W., zatem do osoby nie będącej faktycznym adresatem decyzji, a więc nie do strony postępowania. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. nie mogła ulec skutecznemu doręczeniu, w drodze domniemania doręczenia. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższe przyczyny przesądzają o uznaniu, że decyzja ta nie weszła do obrotu prawnego, co oznacza, że termin do zaskarżenia ww. decyzji, z uwagi na jej niedoręczenie stronie nie rozpoczął biegu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skargę należało odrzucić. W pierwszej kolejności podnieść trzeba, że sąd bada z urzędu dopuszczalność skargi, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, jakie zostały wymienione enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), niezachowanie terminu (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych skargi (pkt 3), zawisłość sprawy (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5), brak naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia (pkt 5a) oraz niedopuszczalność z innych przyczyn (pkt 6). Na zasadzie § 3 omawianego przepisu sąd odrzuca skargę w drodze postanowienia i może to nastąpić na posiedzeniu niejawnym. Przepis art. 53 § 1 P.p.s.a. określa termin pozwalający stronie zaskarżyć wydane rozstrzygnięcie, stanowiąc, że skargę do sądu administracyjnego wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Przepis ten jednoznacznie wskazuje ramy czasowe wniesienia skargi i nie pozostawia wątpliwości co do początku biegu zakreślonego w nim terminu, czy też możliwości jego przesunięcia. Jeżeli skarżącemu został doręczony odpis rozstrzygnięcia w sprawie, to - zgodnie z treścią wskazanego przepisu - od tego momentu liczony jest bieg terminu do złożenia skargi. Z akt sprawy wynika, że w zaskarżonej decyzji jako stronę wskazano A. W., jednak decyzja ta, jak wynika z koperty oraz zwrotnego potwierdzenia odbioru, została skierowana do K. W., zatem do osoby nie będącej faktycznym adresatem decyzji, a więc nie do strony postępowania. Powyższe oznacza, że decyzja ta nie weszła do obrotu prawnego, a zatem termin do zaskarżenia ww. decyzji, z uwagi na jej niedoręczenie stronie nie rozpoczął biegu. Dokonanie czynności procesowej w postaci wniesienia skargi przed doręczeniem skarżącemu decyzji, podlegającej zaskarżeniu do sądu administracyjnego, nie rodzi skutków prawnych związanych z wniesieniem skargi do tegoż sądu. Wskazany wcześniej przepis wymaga bowiem, aby skarga została "wniesiona" w określonym terminie, tj. "od dnia doręczenia rozstrzygnięcia w sprawie". Tymczasem skarga A. W. została wniesiona przed doręczeniem aktu, którego dotyczyła. Podkreślenia wymaga, że niedopuszczalne jest wniesienie skargi przed rozpoczęciem biegu terminu do jej wniesienia i w takiej sytuacji wniesiony środek zaskarżenia podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny na tym etapie postępowania. Dodać można, że z cytowanych powyżej przepisów wynika, iż skargę na decyzję można wnieść najwcześniej w dniu, w którym stronie została doręczona ta decyzja. Natomiast wniesienie skargi przed tą datą oznacza, iż skarga jest przedwczesna, dotyczy bowiem aktu nieistniejącego w obrocie prawnym. A zatem skargę taką należy ocenić jako niedopuszczalną z tej przyczyny, iż jej przedmiotem nie jest akt lub czynność wymieniona w art. 3 § 2 P.p.s.a., ponieważ przepis ten stanowi o poddaniu kontroli sądu administracyjnego postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, które funkcjonują w obrocie prawnym. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że skarga została wniesiona na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...], która nie weszła do obrotu prawnego ze względu na fakt, iż nie została stronie skutecznie doręczona przed datą wniesienia skargi. Skarga jako przedwczesna podlegała więc odrzuceniu. Z tych też względów orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.