II SA/Wa 2474/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. F. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia związku inwalidztwa ze służbą p o s t a n a w i a: odrzucić skargę

W dniu II SA/Wa 2474/20 października 2018 r. P. F. (dalej: "skarżący"), jako były funkcjonariusz Państwowej Straży Pożarnej (dalej: "PSP"), został skierowany przez Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji na kontrolne badanie lekarskie w celu uznania funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub uznania go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą. Orzeczeniem z [...] stycznia 2019 r. nr [...][...] Rejonowa Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (dalej: "MRKL", "organ pierwszej instancji") orzekła, że skarżący jest zdolny do pracy, zalicza się do trzeciej grupy inwalidzkiej, a inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą (od [...] marca 2016 r. - trzecia grupa inwalidzka w związku ze służbą w PSP, a od [...] stycznia 2019 r. - trzecia grupa inwalidzka bez związku ze służbą w PSP); inwalidztwo istnieje od [...] marca 2016 r. i jest czasowe. W odwołaniu od ww. rozstrzygnięcia, skarżący zaskarżył je w części stwierdzającej brak związku inwalidztwa ze służbą. Postanowieniem z [...] lipca 2019 r. nr [...] Centralna Komisja Lekarska (dalej: "CKL", "organ drugiej instancji"), stwierdziła uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Rozstrzygnięcie to skarżący uczynił przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który ostatecznie wyeliminował je z obrotu prawnego prawomocnym wyrokiem z [...] kwietnia 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 2100/19. W uzasadnieniu ww. orzeczenia tut. Sąd wskazał, iż organ drugiej instancji nie rozważył wszystkich okoliczności sprawy i zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, czym dopuścił się naruszenia art. 43 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 398 ze zm.; dalej: "u.k.l."). Tymczasem skarżący wraz z odwołaniem złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, który uzupełnił stosowną dokumentacją na żądanie CKL. W związku z prawomocnym wyrokiem Sądu, CKL rozpoznała odwołanie i orzeczeniem z [...] października 2020 r. nr [...] w oparciu o art. 47 ust. 1 pkt 1 u.k.l. utrzymała w mocy orzeczenie MRKL z [...] stycznia 2019 r. nr [...]. Powyższe orzeczenie organu drugiej instancji skarżący zaskarżył do tut. Sądu, wnosząc o jego uchylenie oraz uchylenie orzeczenia MRKL, a także zasądzenie od CKL na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę CKL wniosła o odrzucenie skargi, wskazując, że przedmiot zaskarżenia nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, w pierwszej kolejności bada, czy wniesiona skarga jest dopuszczalna. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W myśl art. 58 § 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest orzeczenie CKL w zakresie uznania funkcjonariusza zwolnionego ze służby w PSP za inwalidę lub uznania go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą. Stosownie do treści art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2020 r., poz. 1123 ze zm.), oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Państwowej Straży Pożarnej dokonują komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Z art. 1 ust. 1 u.k.l. wynika, że komisje lekarskie orzekają w sprawach: 1) ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej kandydatów do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej, Służbie Ochrony Państwa, Centralnym Biurze Antykorupcyjnym i Służbie Więziennej; 2)oceny stanu zdrowia funkcjonariuszy służb wskazanych w pkt 1 oraz ustalenia ich zdolności fizycznej i psychicznej do służby; 2a) ustalenia związku schorzeń ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby dla celów ustalenia wysokości wynagrodzenia przysługującego funkcjonariuszom służb wskazanych w pkt 1 za okres zwolnienia od zajęć służbowych z powodu choroby; 3) (uchylony); 4) ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu funkcjonariuszy służb wskazanych w pkt 1 doznanego wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby, zwanego dalej "wypadkiem", lub choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, a także związku śmierci funkcjonariusza z wypadkiem lub chorobą pozostającą w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby; 5) ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu osób niebędących funkcjonariuszami Policji, Straży Granicznej, Służby Celno-Skarbowej, Państwowej Straży Pożarnej lub Centralnego Biura Antykorupcyjnego, które w czasie korzystania lub w związku z korzystaniem przez te służby z ich pomocy poniosły uszczerbek na zdrowiu, oraz związku tego stopnia uszczerbku z tym zdarzeniem albo związku śmierci z tym zdarzeniem; 6) ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu strażaków jednostek ochrony przeciwpożarowej w rozumieniu art. 16a ust. 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1372, 1518 i 1593) oraz członków ochotniczej straży pożarnej, którzy doznali uszczerbku na zdrowiu w związku z udziałem w działaniach ratowniczych lub ćwiczeniach; 7) (uchylony); 8) uznania funkcjonariuszy służb wskazanych w pkt 1, funkcjonariuszy zwolnionych z tych służb za inwalidów lub uznania ich za niezdolnych do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą albo ustalenia związku albo braku związku śmierci ze służbą funkcjonariuszy i funkcjonariuszy zwolnionych ze służby; 9) ustalenia zdolności do pracy funkcjonariuszy służb, o których mowa w pkt 1, zwolnionych ze służby, w celu określenia grupy inwalidzkiej; 10) potrzeby udzielenia urlopu zdrowotnego funkcjonariuszowi Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej; 11) kontroli prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby lub prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego przez funkcjonariuszy służb, o których mowa w pkt 1. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że orzeczenia komisji lekarskich dzielą się na dwie zasadnicze grupy. Pierwsza z nich obejmuje kwestie zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby. Orzeczenia w tych sprawach są wiążące dla organu w sprawie powołania danej osoby do służby lub zwolnienia ze służby. Podlegają one zaskarżeniu do sądów administracyjnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Druga grupa orzeczeń to orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą oraz stopień inwalidztwa m.in. dla celów emerytalno-rentowych. Podstawą tych orzeczeń są odrębne przepisy takie jak: - rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa (Dz. U. z 2018 r., poz. 2035), - rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 maja 2019 r. w sprawie wykazu schorzeń pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1046 ze zm.). Przedmiotowe orzeczenia są poddawane kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji, wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Orzeczenia z tej drugiej grupy mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do jego właściwości (vide wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 93/10 i z 29 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 667/08; uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 stycznia 1998 r., sygn. akt OPS 8/97; postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z 21 września 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 1116/17 i z 19 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 108/17 – orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro zaskarżone orzeczenie CKL z [...] października 2020 r. zostało wydane w celu uznania funkcjonariusza zwolnionego ze służby w PSP za inwalidę lub uznania go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą, to oznacza, że orzeczenie to należy do drugiej grupy orzeczeń niepodlegających kontroli sądów administracyjnych. W rozpoznawanej sprawie jest bowiem bezsporne, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane na skutek skierowania skarżącego – zwolnionego ze służby [...] marca 2016 r. - na badania, które to skierowanie wystosował w dniu [...] października 2018 r. Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji do MRKL. Zatem przedmiotowe rozstrzygnięcie dotyczy kwestii inwalidztwa, a nie ustalenia kategorii zdolności do służby kandydata czy funkcjonariusza. Jest to element sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, czyli sprawy cywilnej, do której rozpoznania powołany jest sąd powszechny. Reasumując, niniejsza sprawa nie ma charakteru sprawy administracyjnej, ponieważ zaskarżony akt nie mieści się w katalogu aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. – i jako taki – nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.