II SA/Wa 2411/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Tomasz Szmydt, Sędzia WSA Karolina Kisielewicz (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską do celów łowieckich oddala skargę

Komendant Główny Policji decyzją z [...] września 2020 r. (nr [...]), zaskarżoną przez S.B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] lipca 2020 r. (nr [...]) o cofnięciu skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską do celu łowieckiego, uzyskanego decyzją tego organu z [...] lipca 2013 r. (nr [...]). Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że Komendant Wojewódzki Policji w [...]w związku z uzyskaniem informacji o leczeniu odwykowym S.B., zobowiązał go do niezwłocznego poddania się badaniu lekarskiemu i psychologicznemu, potwierdzających zdolność do dysponowania bronią i przedstawienia wydanych orzeczeń, na podstawie art. 15 ust. 5 ustawy z 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2020 r., poz. 955). S.B. realizując to zobowiązanie w dniu 27 lutego 2020 r. przedłożył organowi: orzeczenie psychologiczne nr [...] wydane w dniu [...] lutego 2020 r. przez upoważnionego psychologa M.G., z którego wynika, że skarżący nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy tj. nie wykazuje istotnych zaburzeń funkcjonowania psychologicznego oraz orzeczenie lekarskie nr [...] z [...] lutego 2020 r. podpisane przez lekarza uprawnionego do badań lekarskich osób występujących o wydanie pozwolenia na broń E.B., potwierdzające, że S.B. nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 2 pkt 2 i pkt 4 ustawy tj. nie wykazuje zaburzeń psychicznych o których mowa w ustawie z 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. z 2020 r. poz. 685), lub o znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej oraz nie jest uzależniony od alkoholu lub substancji psychoaktywnych. Skarżący wyjaśnił, że zachowuje abstynencje po leczeniu odwykowym odbytym w październiku i listopadzie 2016 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] w dniu [...] marca 2020 r. wniósł odwołania od orzeczeń: psychologicznego nr [...] oraz lekarskiego nr [...]. Lekarz psycholog I.S. badająca skarżącego w trybie odwołania (art. 15 h ustawy o broni i amunicji) w orzeczeniu psychologicznym nr [...] z [...] czerwca 2020 r. stwierdziła, że S.B. należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy o broni i amunicji. B.M. (lekarz upoważniony do badań lekarskich) w orzeczeniu lekarskim nr [...] z [...] kwietnia 2020 r. stwierdziła, że S.B. należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 i pkt 4 ustawy i nie może dysponować bronią. W tych okolicznościach faktycznych i prawnych Komendant Wojewódzki Policji w [...] decyzją z [...] lipca 2020 r., wydaną na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 2 - 4 ustawy o broni i amunicji, cofnął S.B. pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej do celów łowieckich. Organ podniósł, że w świetle ostatecznego orzeczenia lekarskiego nr [...] z [...] kwietnia 2020 r. skarżący należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 i pkt 4 ustawy, a nadto z orzeczenia psychologicznego z [...] czerwca 2020 r. nr [...] wynika, że należy do osób z zaburzeniami psychicznymi, o których mowa w ustawie o ochronie zdrowia psychicznego oraz jest uzależniony od alkoholu lub od substancji psychoaktywnych. Organ dodał, że nie może weryfikować tych ostatecznych orzeczeń, jest nimi związany i jest obowiązany do wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń. W odwołaniu od tej decyzji S.B. zarzucił, że Komendant Wojewódzki Policji w [...] nie ustalił dostatecznie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, dotyczących zwłaszcza jego stanu zdrowia i oparł się wyłącznie na orzeczeniach z [...] kwietnia i [...] czerwca 2020 r., pomijając wcześniejsze orzeczenia (lekarskie i psychologiczne), z których wynika, że nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji i może dysponować bronią i w ten sposób naruszył art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a w konsekwencji art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji. Zdaniem skarżącego, powołane przepisy nie mogą być interpretowane "w oderwaniu od celów" ustawy o broni i amunicji, a mianowicie zapewnieniu bezpieczeństwa osób i porządku publicznego. S.B. stwierdził, że nie jest prawidłowe stanowisko organu, że nie może dysponować bronią osoba uzależniona od alkoholu, ale pozostająca w abstynencji, "która wróciła do prawidłowego i zdrowego funkcjonowania" i nie stanowi zagrożenia dla bezpieczeństwa swojego, innych osób i porządku publicznego. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie tej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w [...]. W uzasadnieniu odwołania S.B. podniósł, m. in. że poddał się skutecznemu leczeniu odwykowemu i "utrzymuje (...) abstynencję od dłuższego czasu" oraz prowadzi "ustabilizowany" tryb życia. Po rozpoznaniu odwołania skarżącego Komendant Główny Policji decyzją z [...] września 2020 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] lipca 2020 r. Organ odwoławczy podał, że według art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy. W świetle tego przepisu, negatywne orzeczenia (lekarskie i psychologiczne), wykluczają możliwość dysponowania przez odwołującego się bronią palną. Organ odwoławczy dodał, że organy Policji nie są uprawnione do oceny przyczyn, dla których lekarz lub psycholog orzekli o braku zdolności do dysponowania przez stronę bronią, nie mogą weryfikować ich zasadności i są nimi związani. Komendant Główny Policji podniósł, że ostateczne orzeczenia (lekarskie z [...] kwietnia 2020 r. i psychologiczne z [...] czerwca 2020 r.) nie zostały przez skarżącego wzruszone w postępowaniu kontrolnym przed Wojewodą, na podstawie art. 15i ustawy o broni i amunicji. S.B. w skardze do Sądu na decyzję Komendanta Głównego Policji z [...] września 2020 r. zarzucił, że została wydana z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 84 § 1, art. 136, art. 107 § 3 i art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji i wniósł o jej uchylenie oraz uchylenie utrzymanej nią w mocy decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] lipca 2020 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skarżący powtórzył argumenty podnoszone na wcześniejszym etapie postępowania i stwierdził, że organy Policji nie miały podstaw prawnych do dokonywania ustaleń faktycznych rozpatrywanej sprawy tylko w oparciu o orzeczenie lekarskie z [...] kwietnia 2020 r. oraz psychologiczne z [...] czerwca 2020 r., w sytuacji gdy uprzednio zostały wydane "zupełnie odmienne" orzeczenia dotyczące stanu jego zdrowia. Zdaniem S.B. w związku z istnieniem sprzecznych ze sobą opinii, organy Policji zobowiązane były do przeprowadzenia dowodu z opinii biegłych lekarzy (z zakresu psychiatrii, psychologii, neurologii) na okoliczność ustalenia stanu zdrowia skarżącego, jego przesłuchania oraz przeprowadzenia wywiadu środowiskowego (organ odwoławczy dostrzegając tę wadliwość, powinien na podstawie art. 136 k.p.a. uzupełnić materiał dowodowy w tym zakresie). S.B. podkreślił, że nie zachodzą przesłanki powodujące niemożność posiadania przez niego broni palnej, ponieważ "pozostaje w abstynencji" i nie stanowi zagrożenia dla siebie, innych, porządku i bezpieczeństwa publicznego. Skarżący dodał, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji "zostało przerwane" i brakuje w nim fragmentu tekstu, co wywołuje wątpliwości co do intencji organu II instancji i uniemożliwia prawidłową weryfikację tej decyzji. Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. W zaskarżonej decyzji o cofnięciu skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską do celu łowieckiego organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że S.B. nie może dysponować bronią, ponieważ z orzeczenia lekarskiego nr [...] wystawionego przez lekarza upoważnionego do badań lekarskich osób posiadających pozwolenie na broń w dniu [...] kwietnia 2020 r. oraz orzeczenia psychologicznego z [...] czerwca 2020 r. wynika, że należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 (o znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej), pkt 3 (wykazujących istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego) i pkt 4 (uzależnionych od alkoholu lub substancji psychoaktywnych). Te wydane w trybie odwoławczym orzeczenia są ostateczne (art. 15 h ust. 7 ustawy) i wiążą organy Policji w zakresie ustalania przesłanek faktycznych i prawnych odmowy wydania lub cofnięcia pozwolenia. Skarżący w skardze do Sądu zarzucał natomiast, że Komendant Główny Policji przeprowadził postępowanie w tej sprawie z naruszeniem przepisów procedury administracyjnej dotyczących ustalenia i oceny okoliczności faktycznych sprawy (art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 84 § 1 k.p.a.). Argumentował, że orzeczenie lekarskie podlega ocenie organu, jak każdy inny dowód w sprawie. Sąd nie podziela tego zapatrywania skarżącego ponieważ nie znajduje ono potwierdzenia w okolicznościach faktycznych sprawy oraz w obowiązujących w tym zakresie przepisach prawa. Z przepisu art. 15a ust. 2 ustawy o broni i amunicji wynika, że orzeczenie lekarskie stwierdzające istnienie (nieistnienie) zaburzeń psychicznych (art. 15 ust. 1 pkt 2), uzależnienie badanego od alkoholu lub od substancji psychoaktywnych (art. 15 ust. 1 pkt 4), wydawane są przez lekarza o którym mowa w art. 15b ust. 1 po przeprowadzeniu ogólnej oceny stanu zdrowia badanego, ze szczególnym uwzględnieniem układu nerwowego, stanu psychicznego, stanu narządu wzroku, słuchu i równowagi oraz sprawności układu ruchu. Badanie psychologiczne na okoliczność stwierdzenia istnienia (nieistnienia) istotnych zaburzeń funkcjonowania psychologicznego (art. 15 ust. 1 pkt 3), obejmuje w szczególności określenie poziomu rozwoju intelektualnego i opis cech osobowości, z uwzględnieniem funkcjonowania w trudnych sytuacjach, a także określenie poziomu dojrzałości społecznej tej osoby (art. 15a ust. 3 ustawy). W przypadku "negatywnego" orzeczenia (stwierdzającego, że badany należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 i nie może dysponować bronią), lekarz jest obowiązany zawiadomić o tym właściwy organ Policji (art. 15 ust. 4 ustawy), dołączając do zawiadomienia kopię tego orzeczenia (art. 15f ust. 2). Zgodnie z art. 15h ust. 7 ustawy orzeczenie lekarskie lub psychologiczne wydane w trybie odwołania jest ostateczne. To zaś oznacza, że ustawodawca nie przewidział prawnej możliwości dopuszczenia dowodu z opinii kolejnego biegłego, który sporządziłby opinię uzupełniającą na okoliczność stanu zdrowia osoby, której dotyczy postępowanie w sprawie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OSK 47/20, LEX nr 3084887). Ustawa o broni i amunicji wprowadza zamknięty katalog środków dowodowych mogących służyć ocenie okoliczności faktycznej w postaci stanu zdrowia osoby ubiegającej się o pozwolenie na broń lub posiadającej takie pozwolenie (wyrok NSA z 16 maja 2019 r., sygn. akt II OSK 3232/17). Organy Policji nie są uprawnione do oceny przyczyn, dla których uprawniony lekarz orzekł o braku zdolności do dysponowania przez stronę bronią. Ostateczność orzeczenia lekarskiego wydanego na skutek odwołania oznacza więc, jak prawidłowo przyjął Komendant Główny Policji, że jest ono dla organu wiążące i niepodważalne. Wobec tego ani organ, ani sąd administracyjny nie mogą podważać jego merytorycznej zawartości. Zatem, w sytuacji, gdy choćby jedno z orzeczeń jest negatywne, organ miał obowiązek orzec o cofnięciu pozwolenia na broń. Przedstawione rozważania prowadzą do wniosku, że nie są uzasadnione zarzuty procesowe skargi. Nie można zarzucić organom, że dysponując negatywnymi orzeczeniami, nie ustaliły wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Organy dokonały prawidłowej wykładni art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji i prawidłowo go zastosowały. Przepis ten ma charakter obligatoryjny, co oznacza, że decyzja administracyjna w takim przypadku ma charakter związany. W odniesieniu do zrzutu naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. należy zauważyć, że w myśl tego przepisu, uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Ten przepis określa niezbędne elementy uzasadnienia decyzji, które ma służyć wyjaśnieniu stronom powodów rozstrzygnięcia. Zdaniem Sądu, nie ma podstaw do przyjęcia, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera któregoś z niezbędnych elementów, a jego kontrola jest w pełni możliwa. Całkowicie nieuzasadniony jest zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organ odwoławczy zasady zaufania uczestnika postępowania do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.). Postępowanie prowadzone w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej odczytywane w powiązaniu z zasadą legalizmu i praworządności to postępowanie staranne i merytorycznie poprawne. Zasada zaufania obywatela do państwa nie oznacza, że organ nie może wyrażać ocen prawnych niezgodnych z oczekiwaniami strony, a subiektywne odczucia skarżącego w zakresie braku zaufania do organu prowadzącego postępowanie, nie mogą przesądzać o naruszeniu tego przepisu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2020 r., sygn. akt II GSK 981/18, LEX nr 3106664, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 25 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Sz 795/20, LEX nr 3164289). Konkludując, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał zarzuty skargi za nieuzasadnione. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w sentencji.