II SA/Wa 2241/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Ewa Marcinkowska Sędzia WSA – Ewa Grochowska – Jung (sprawozdawca) Sędzia WSA – Adam Lipiński Protokolant – specjalista Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2014 r. sprawy ze skargi Z. T. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego – oddala skargę –

Komendant Główny Straży Granicznej decyzją z dnia [...] października 2013 r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] o przyznaniu Z. T. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny. Z T. decyzją Dowódcy Oddziału [...] z dnia [...] listopada 1990 r. nr [...], zmienioną decyzją Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] kwietnia 1993 r., otrzymał przydział osobnej kwatery stałej nr [...] przy ulicy [...] w W. o powierzchni mieszkalnej odpowiadającej należnym mu normom zaludnienia. Od dnia [...] lutego 2006 r. Z. T. jest emerytem Straży Granicznej. Następnie decyzją Wojewody [...] z dnia [...] marca 1991 r. nr [...] stwierdzono nabycie własności nieruchomości przy ul. [...] w W. przez [...], dalej uchwałą Zarządu Dzielnicy [...] nr [...] nastąpiło przekazanie nieruchomości do gminy, a na mocy decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2003 r. nr [...], budynek stał się własnością prywatną i został przekazany nowym właścicielom z dniem [...] lutego 2004 r. Z lokatorami zostały zawarte nowe umowy najmu. Zmiana ta spowodowała iż Z. T. wystąpił w dniu [...] maja 2004 r. z wnioskiem o przydział innego mieszkania oraz o przyznanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Na podstawie przedłożonych dokumentów ustalono, że wymieniony na dzień złożenia wniosku pełnił czynną służbę w Straży Granicznej w W. i od dnia [...] lutego 2004 r. w miejscu pełnienia służby oraz w miejscowości pobliskiej nie posiadał lokalu mieszkalnego. Decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] Komendant Główny Straży Granicznej odmówił Z. T. przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, uznając, iż zmiana właściciela nieruchomości nie skutkuje nabyciem prawa do tego świadczenia skoro lokal nadal pozostaje w posiadaniu funkcjonariusza. Decyzja ta została utrzymana decyzją tego samego organu z dnia [...] lipca 2004 r. W dniu [...] marca 2011 r. Komendant Główny Straży Granicznej, działając na wniosek Z. T., decyzją nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] lipca 2004 r. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy przez ten sam organ decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2011 r. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi Z. T., wyrokiem z dnia 25 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 1770/11, uchylił wskazane powyżej decyzje z dnia [...] maja 2011 r. i z dnia [...] marca 2011 r. Sąd stwierdził, że decyzja Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] lipca 2004 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, bowiem nie można zaakceptować poglądu, iż fakt bycia stroną umowy najmu lokalu mieszkalnego zawartej z osobą fizyczną przez funkcjonariusza Straży Granicznej nie powoduje nabycia przez niego uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Powyższe stanowisko potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny, oddalając wyrokiem z dnia 13 lutego 2013 r. sygn. akt I OSK 1216/12 skargę kasacyjną Komendanta Głównego Straży Granicznej. Kierując się powyższymi wskazaniami Komendant Główny Straży Granicznej decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. stwierdził nieważność decyzji z dnia [...] lipca 2004 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] lipca 2004 r. o odmowie przyznania Z. T. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Następnie Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej, działając na podstawie art. 96 ust. 1 i art. 101 ust. 5 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2011 r. Nr 116, poz. 675, ze zm.) oraz § 4 ust. 1 pkt 2 oraz § 6 i § 7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i warunków przyznawania funkcjonariuszom Straży Granicznej równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych warunków jego zwrotu, a także sposobu postępowania w przypadku wystąpienia zbiegu uprawnień do jego otrzymania (Dz. U. Nr 118, poz. 1014, ze zm.) w związku z § 15 ust. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 czerwca 2002 r. w przydziału, opróżniania lokali mieszkalnych i tymczasowych kwater przeznaczonych dla funkcji Straży Granicznej oraz norm zaludnienia lokali mieszkalnych (Dz. U. Nr 99, poz. 898, ze zm.), decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] przyznał Z. T. równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego od dnia [...] lutego 2004 r. do dnia [...] lutego 2006 r. w wysokości [...] zł dziennie. W odwołaniu od powyższej decyzji Z. T. wniósł o naliczenie odsetek ustawowych od przyznanych mu kwot. Podważał obowiązywanie stawki równoważnika za brak lokalu mieszkalnego ([...] zł dziennie) w całym okresie, za który przyznano mu świadczenie. Nie zgodził się też ze wskazaniem daty [...] lutego 2004 r. jako daty pozbawienia go lokalu mieszkalnego. Wniósł o przyznanie świadczenia od [...] maja 2001 r. Ponadto stwierdził, że równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego powinien otrzymać do [...] marca 2007 r. gdyż dopiero w tej dacie został emerytem zwolnionym ze służby w Straży Granicznej. W decyzji z dnia [...] października 2013 r. utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji Komendant Główny Straży Granicznej wskazał, że równoważnik za brak lokalu mieszkalnego przysługuje funkcjonariuszowi w służbie stałej za okres nieposiadania lokalu mieszkalnego. Organ wskazał, że w rozpoznawanej sprawie powyższy okres rozpoczął się w dniu [...] lutego 2004 r., tj. od daty przekazania prywatnym właścicielom budynku, w którym znajdował się przydzielony funkcjonariuszowi lokal, a zakończył w dniu [...] lutego 2006 r., tj. w dniu zwolnienia ze służby stałej w Straży Granicznej. Odnośnie wysokości przyznanego świadczenia organ wskazał, że kwota [...] zł dziennie znajduje swoje potwierdzenie w § 4 pkt 1 cytowanego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i warunków przyznawania funkcjonariuszom Straży Granicznej równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych warunków jego zwrotu, a także sposobu postępowania w przypadku wystąpienia zbiegu uprawnień do jego otrzymania. Organ odniósł się też do żądania naliczenia odsetek od przyznanych funkcjonariuszowi kwot stwierdzając, że brak jest podstawy prawnej do orzekania w drodze administracyjnej o odsetkach dotyczących świadczeń związanych z prawem do lokalu. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi Z. T. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, której zarzucił naruszenie zasady praworządności – art. 6 kpa, niewłaściwy okres uprawnienia do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego oraz bezprawną odmowę uznania roszczenia o odsetki. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Oznacza to, iż sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z obowiązującymi przepisami prawa. Rozpatrywana pod tym kątem skarga Z. T. nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 96 ust 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (tekst jedn.: Dz. U. z 2011 r. Nr 116, poz. 675 ze zm.) funkcjonariuszowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Stosownie zaś do § 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i warunków przyznawania funkcjonariuszom Straży Granicznej równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych warunków jego zwrotu, a także sposobu postępowania w przypadku wystąpienia zbiegu uprawnień do jego otrzymania (Dz. U. Nr 118, poz. 1014, ze zm.) równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego przyznaje się funkcjonariuszowi Straży Granicznej w służbie stałej, zwanemu dalej "funkcjonariuszem", jeżeli w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej on sam lub członek jego rodziny nie posiada: 1) lokalu mieszkalnego przydzielonego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale lokalu, 2) spółdzielczego lokalu mieszkalnego, 3) lokalu mieszkalnego wchodzącego w skład mieszkaniowego zasobu gminy lub innych jednostek samorządu terytorialnego oraz stanowiącego własność Skarbu Państwa lub państwowych osób prawnych, 4) domu jednorodzinnego, domu mieszkalno-pensjonatowego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, 5) lokalu mieszkalnego wchodzącego w skład zasobów towarzystwa budownictwa społecznego, 6) tymczasowej kwatery. Z przytoczonych powyżej przepisów wynika, że równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego jest świadczeniem przysługującym funkcjonariuszowi Straży Granicznej w służbie stałej, o ile nie posiada on prawa do lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że Z. T. od dnia [...] lutego 2006 r. jest emerytem Straży Granicznej, a zatem nie pozostaje już w służbie stałej. Bezsporny jest też fakt, że pierwotnie przydzielony skarżącemu w 1990 r. lokal mieszkalny nr [...] przy ulicy [...] w W. został przekazany prywatnemu właścicielowi w dniu [...] lutego 2004 r., a zatem w czasie gdy skarżący pełnił czynną służbę. Co z kolei - stosownie do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 stycznia 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 1770/11 i wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2013 r. sygn. akt I OSK 1216/12, oznacza, że skarżący od dnia [...] lutego 2004 r. nie posiadał "lokalu mieszkalnego", o którym mowa w § 1 pkt 1 cytowanego rozporządzenia, a zatem miał prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest natomiast okres, w którym przysługiwało skarżącemu przedmiotowe świadczenie oraz jego kwota. W ocenie Sądu, wskazana przez organ data powstania, jak i wygaśnięcia uprawnienia do równoważnika za brak lokalu jest prawidłowa. Należy bowiem wyjaśnić, że data powstania uprawnienia do przedmiotowego świadczenia została wskazana wprost w cytowanych powyżej wyrokach Wojewódzkiego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, tj. [...] lutego 2004 r. - data przekazania prywatnym właścicielom budynku, w którym znajdował się przydzielony lokal. W tym zakresie organy zobowiązane były na mocy art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), przyjąć tę konkretną datę i nie miały podstaw do jej zmiany. Także skarżący nie zgłaszał zastrzeżeń w postępowaniu sądowym o sygn. II SA/Wa 1770/11 i I OSK 1216/12 co do tak ustalonej daty "nieposiadania lokalu mieszkalnego". Odnosząc się natomiast do daty utraty uprawnień do przyznanego świadczenia, należy wskazać, że również w tym zakresie organ prawidłowo wskazał datę [...] lutego 2006 r., tj. dzień zwolnienia skarżącego ze służby w Straży Granicznej, wskazany w rozkazie personalnym Komendanta Głównego Straży Granicznej nr [...] z dnia [...] lutego 2006 r. Nie ulega bowiem wątpliwości, że z tym dniem skarżący przesłał pełnić służbę stałą. Stosowanie do § 4 ust 1 cytowanego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie wysokości i warunków przyznawania funkcjonariuszom Straży Granicznej równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych warunków jego zwrotu, a także sposobu postępowania w przypadku wystąpienia zbiegu uprawnień do jego otrzymania wysokość równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego wynosi: 1) dla funkcjonariusza posiadającego co najmniej jednego z członków rodziny, o których mowa w art. 93 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej - [...] zł dziennie, 2) dla pozostałych funkcjonariuszy - [...] zł dziennie. W trakcie postępowania administracyjnego organ prawidłowo - w ocenie Sądu, ustalił, że skarżący nie posiada członków rodziny, o których mowa w art. 93 ustawy o Straży Granicznej, tj. małżonka; dzieci (własnych lub małżonka, przysposobionych lub przyjętych na wychowanie w ramach rodziny zastępczej) pozostających na jego utrzymaniu, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nie 25 lat życia; rodziców funkcjonariusza i jego małżonka będący na jego wyłącznym utrzymaniu lub jeżeli ze względu na wiek albo niezdolność do pracy, albo inne okoliczności są niezdolnych do wykonywania zatrudnienia. Co prawda skarżący w oświadczeniu mieszkaniowym wymienił syna [...], który pozostaje na utrzymaniu jego i jego żony, jednak z uwagi na fakt, że w wyroku rozwodowym ustalono miejsce zamieszkania syna przy matce, co zresztą skarżący sam przyznał w oświadczeniu wskazując, ze "syn mieszka przy matce od 14 roku życia", organ uznał, że skarżący nie mieści się w kategorii podmiotów wymienionych w § 4 ust 1 pkt 1 rozporządzenia, ponieważ sam prowadzi gospodarstwo domowe. Zatem w stosunku do skarżącego zastosowanie ma kwota wskazana w § 4 ust 1 pkt 2 rozporządzenia, tj. [...] dziennie. Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skarżącego wskazane w skardze. Należy bowiem wyjaśnić, że decyzja o przyznaniu skarżącemu równoważnika za brak lokalu mieszkalnego została wydana w sytuacji, gdy Komendant Główny Straży Granicznej ostateczną decyzją z dnia [...] października 2013 r. nr [...] odmówił skarżącemu przydzielenia lokalu mieszkalnego, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 lutego 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 2242/13 oddalił skargę na powyższą decyzję. Dlatego też przyznano skarżącemu równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego. Ponadto słusznie podnosi organ, że wskazane przez skarżącego przepisy § 7 i 9 cytowanego rozporządzenia nie miały w sprawie zastosowania, bowiem § 9 został uchylony z dniem 29 kwietnia 2004 r., natomiast § 7 stanowi o obowiązku funkcjonariusza do niezwłocznego zawiadamiania o każdej zmianie mającej wpływ na uprawnienie do otrzymywanego równoważnika. Organ prawidłowo też poinformował skarżącego o braku podstawy do prowadzenia postępowania na drodze administracyjnej dotyczącego odsetek od spornego świadczenia. Konkludując w ocenie Sądu zarówno decyzja organu I, jak i decyzja organu II instancji nie naruszają prawa. Organy prawidłowo bowiem zebrały i oceniały materiał dowodowy, a następnie wydały rozstrzygnięcie odpowiadające prawu. Dlatego też skarga jako niezasadna podlega oddaleniu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.