II SA/Wa 21/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. W. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej w [...] podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia inwalidztwa i jego związku ze służbą p o s t a n a w i a: odrzucić skargę

W dniu [...] maja 2022 r. R. W. (dalej: "skarżący") – zwolniony ze Służby Celno-Skarbowej [...] lutego 2022 r. - został skierowany przez Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji do [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] w celu "uznania funkcjonariusza, funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub uznania go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą". W ww. skierowaniu zamieszczono uwagę, że jego celem jest zwiększenie świadczenia emerytalnego z tytułu inwalidztwa pozostającego w związku ze służbą. Postanowieniem z [...] czerwca 2022 r. Centralna Komisja Lekarska w [...] podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (dalej: "CKL", "organ drugiej instancji") uwzględniła wniosek Kierownika Zespołu [...] Zakładu Emerytalno-Rentowego w [...] o zmianę (m.in.) wobec skarżącego właściwości miejscowej komisji lekarskiej i wyznaczyła [...] Rejonową Komisję Lekarską podległą ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] (dalej: "RKL", "organ pierwszej instancji") do orzekania (m.in.) w sprawie skarżącego. Orzeczeniem z [...] kwietnia 2023 r. nr [...] organ pierwszej instancji stwierdził, że skarżący: - jest trwale niezdolny do służby w Służbie Celno-Skarbowej (kategoria "C"), - jest zdolny do pracy (może wykonywać przeciętną pracę zarobkową), - zalicza się do trzeciej grupy inwalidzkiej, przy czym jego inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą i nie powstało wskutek choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. Po rozpoznaniu odwołania skarżącego od ww. rozstrzygnięcia RKL, orzeczeniem z [...] sierpnia 2023 r. nr [...] organ drugiej instancji, w oparciu o art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 398 ze zm.; dalej: "u.k.l."), utrzymał w mocy orzeczenie pierwszoinstancyjne. Skarżący zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie powyższe rozstrzygnięcie CKL w zakresie braku stwierdzenia związku ze służbą zdiagnozowanych u niego schorzeń. Domagał się uchylenia orzeczeń organów obu instancji w ww. zakresie i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez RKL. W motywach skargi skarżący szczegółowo opisał swój stan zdrowia, w tym przebyte schorzenia i leczenie. W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty, czynności, bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania określone w art. 3 § 2 i 2a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). W myśl art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Stosownie do treści art. 58 § 3 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest orzeczenie CKL wydane w zakresie uznania funkcjonariusza zwolnionego już ze służby w Służbie Celno-Skarbowej - emeryta Służby Celno-Skarbowej za inwalidę lub uznania go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą. Zgodnie z art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r., poz. 615 ze zm.), o zdolności fizycznej i psychicznej kandydata do służby w Służbie Celno-Skarbowej oraz funkcjonariusza, do pełnienia służby, orzekają komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, o których mowa w u.k.l. Na mocy przepisów u.k.l. komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych orzekają o zdolności kandydatów i funkcjonariuszy do służby, a także (m.in.) o uznaniu funkcjonariuszy zwolnionych ze służby za inwalidów lub uznaniu ich za niezdolnych do samodzielnej egzystencji, ustaleniu związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą czy ustaleniu zdolności do pracy funkcjonariuszy zwolnionych ze służby w celu określenia grupy inwalidzkiej. Z ugruntowanego stanowiska sądów administracyjnych wynika, że orzeczenia komisji lekarskich dzielą się na dwie podstawowe grupy. W pierwszej grupie znajdują się orzeczenia dotyczące zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby. Orzeczenia te są wiążące dla organu w kwestii powołania określonej osoby do służby lub zwolnienia ze służby. Podlegają one zaskarżeniu do sądów administracyjnych w myśl art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Druga grupa orzeczeń obejmuje orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą i stopień inwalidztwa m.in. dla celów emerytalno-rentowych. Tego rodzaju rozstrzygnięcia są wydawane na podstawie odrębnych przepisów takich jak: - rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 13 kwietnia 2017 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności wraz z kategoriami zdolności do pełnienia służby przez kandydata do służby w Służbie Celno-Skarbowej oraz funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej (Dz. U. z 2017 r., poz. 831); - rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 2 grudnia 2017 r. w sprawie wykazu chorób i schorzeń pozostających w związku ze służbą w Służbie Celno-Skarbowej (Dz. U. z 2017 r., poz. 2473). Orzeczenia należące do drugiej grupy podlegają kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Przedmiotowe orzeczenia mają jedynie charakter wstępny i stanowią jedną z przesłanek zmierzających do ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do jego właściwości (vide wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego; dalej: "NSA": z 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 93/10; z 29 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 667/08; uchwała NSA z 19 stycznia 1998 r., sygn. akt OPS 8/97; postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z 19 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 108/17 oraz z 21 września 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 1116/17 - orzeczenia sądów administracyjnych są publikowane w internetowej bazie orzeczeń na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). Zaskarżone w niniejszej sprawie orzeczenie zapadło po pierwsze wobec emerytowanego funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej, a po wtóre w następstwie skierowania go na badanie w celu stwierdzenia inwalidztwa lub niezdolności do samodzielnej egzystencji oraz związku ewentualnego inwalidztwa ze służbą. Skierowanie to nie dotyczyło stanu zdrowia oraz zdolności fizycznej i psychicznej funkcjonariusza do służby. Z uwagi na zwolnienie skarżącego ze służby z dniem [...] lutego 2022 r., orzekające w sprawie skarżącego komisje lekarskie - związane zakresem skierowania - nie oceniały zdolności funkcjonariusza do służby. Zatem zaskarżone orzeczenie nie może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Natomiast może ono zostać poddane kontroli przez sąd powszechny w ramach odwołania od decyzji wydanej w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych (emerytalno-rentowej lub odszkodowawczej). Uwzględniając powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.