II SA/Wa 2098/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska - Krupa po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. S. na czynność Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji dotyczącą odmowy wglądu w akta postępowania dyscyplinarnego [...] postanawia: odrzucić skargę

K. S. (zwany dalej "Skarżącym") pismem z [...] sierpnia 2020r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na czynność Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji (zwany dalej "Komendantem") dotyczącą odmowy wglądu w akta postępowania dyscyplinarnego [...]. Skarżący w uzasadnieniu skargi stwierdził, że Komendant niezgodnie z art. 73-74a k.p.a. w postępowaniu administracyjnym – dyscyplinarnym, prowadzonym na podstawie art. 134i ustawy z 6 kwietnia 1990r. o Policji (zwana dalej "u.P.") odmówił na podstawie art. 135f u.P. możliwości wykonania fotokopii akt tego postępowania, co negatywnie wpłynęło na realizację prawa do obrony wynikającą z art. 42 ust. 2 Konstytucji RP. Organ zastosował art. 135f u.P. przez ustną odmowę możliwości sporządzenia kopii akt, bez wydania postanowienia w tym zakresie oraz kontroli instancyjnej organu administracji. Komendant w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, wskazując w uzasadnieniu, że w postępowaniach dyscyplinarnych policjantów nie mają zastosowania przepisy k.p.a., ale u.P. Zarzut naruszenia art. 73-74a k.p.a. jest zatem nietrafny. Skarżący miał ponadto możliwość wnoszenia środków zaskarżenia w toku postępowania. Zgodnie z art. 135f ust. 1 pkt 5 w związku z art. 135k ust. 4 u.P. przysługiwało mu prawo wnoszenia zażaleń na postanowienia wydane w toku postępowania przez rzecznika dyscyplinarnego, do przełożonego dyscyplinarnego w terminie 3 dni od dnia doręczenia oraz zażaleń w przypadkach wskazanych w ustawie. Od postanowień wydanych przez przełożonego dyscyplinarnego zażalenie przysługuje do wyższego przełożonego dyscyplinarnego, chyba że postanowienie w pierwszej instancji wydał Komendant Główny Policji, wówczas zamiast zażalenia służy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżący nie wnioskował ani ustnie ani pisemnie o udostępnienie akt postępowania, co wynika z notatki urzędowej rzecznika dyscyplinarnego sporządzonej [...] września 2020r. Komendant stwierdził, że postępowanie dyscyplinarne nie jest typowym postępowaniem jurysdykcyjnym, kończącym się wydaniem klasycznej decyzji administracyjnej lub wydaniem innego aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. Postępowanie to kończy się orzeczeniem dyscyplinarnym o treści wskazanej w art. 135j u.P. Oznacza to, że kontrola sądu administracyjnego w sprawach dyscyplinarnych funkcjonariuszy Policji dopuszczalna jest tylko wtedy, gdy przepis szczególny tak stanowi, czyli skarga na orzeczenia kończące postępowanie dyscyplinarne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r. poz. 2325 ze zm., zwana dalej "P.p.s.a."). Obowiązkiem Sądu przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi jest zbadanie czy wniesiona skarga jest dopuszczalna, czy też nie, z uwagi na przesłanki wymienione w art. 58 § 1 P.p.s.a. Sąd bada więc m.in. legitymację skarżącego, zachowania terminu wniesienia skargi, spełnienie warunków formalnych skargi, a przede wszystkim ocenia czy skarga dotyczy przedmiotu objętego właściwością sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 3 § 2 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: - decyzje administracyjne; - postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; - postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; - inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018r. poz. 2096 oraz z 2019r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; - pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; - akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; - akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; - akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; - bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; - bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne, zgodnie z art. 3 § 2a P.p.s.a., orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., zaś na mocy art. 3 § 3 P.p.s.a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Takim przepisem szczególnym jest art. 138 u.P. Przepis ten stanowi, że od orzeczenia i postanowienia kończącego postępowanie dyscyplinarne policjantowi przysługuje prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Orzeczenie kończące postępowanie dyscyplinarne to orzeczenie z art. 135j ust. 1 pkt 1-4 u.P. oraz orzeczenie z art. 135n ust. 4 pkt 1-3 u.P. Natomiast postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie jest np. postanowienie o umorzeniu postępowania, lub postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do złożenia odwołania (I. Adamczak, Zasady postępowania dyscyplinarnego policjantów..., s. 53; postanowienie NSA z 7 września 2011r. sygn. akt I OZ 641/11, LEX nr 965933). Pogląd o możliwości zaskarżenia wyłącznie orzeczeń kończących postępowanie dyscyplinarne był aprobowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie NSA z 31 maja 2012r. sygn. akt I OSK 1067/12), jak również w doktrynie (J.P. Tarno – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis Warszawa 2006r., s. 47). Sąd, mając na względzie art. 3 § 3 P.p.s.a. w związku z art. 138 u.P. i art. 135j ust. 1 pkt 1-4 u.P. oraz art. 135n ust. 4 pkt 1-3 u.P. oraz poglądy prezentowane w orzecznictwie i doktrynie, stwierdza, że kontrola Sądu administracyjnego w sprawach dyscyplinarnych dopuszczalna jest tylko wówczas, gdy przepis szczególny tak stanowi, a przepisem tym jest art. 138 u.P. Skoro zatem kontrola sądu administracyjnego w sprawach dyscyplinarnych możliwa jest tylko w zakresie skarg na orzeczenia kończące postępowanie dyscyplinarne, o których mowa w art. 138 u.P., to skarga na czynność organu pierwszej instancji – ww. Komendanta, dotyczącą odmowy wglądu do akt postępowania dyscyplinarnego jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Warto też wskazać, że zarówno Skarżący, jak i Komendant wskazywali, że w toku postępowania dyscyplinarnego nie doszło do wydania formalnego postanowienia o odmowie możliwości sporządzenia kopii akt, na które ewentualnie mogłoby przysługiwać zażalenie, stosownie do art. 135h ust. 5 u.P. Należy też podnieść, że postępowanie dyscyplinarne, w którego toku nie wydano ww. postanowienia, zakończyło się wydaniem orzeczenia przez Komendanta Głównego Policji z [...] lutego 2020r. nr [...], które podlegało kontroli legalności przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, który wyrokiem z 17 listopada 2020r. sygn. akt II SA/Wa 721/20 oddalił skargę. Sąd, mając powyższe okoliczności na względzie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.