II SA/Wa 1835/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sędzia WSA Danuta Kania, Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Protokolant starszy specjalista Ewa Kielak-Niedźwiedzka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi T. K. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia [...] lipca 2025 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu oraz związku schorzeń ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby postanawia: odrzucić skargę

Komendant Powiatowy Policji w J. do [...] skierował T.K. – emerytowanego funkcjonariusza w dniu [...] stycznia 2025 r. do Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] w celu ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu funkcjonariusza doznanego wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby albo choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby; a także ustalenia związku schorzeń ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby dla celów ustalenia wysokości wynagrodzenia przysługującego funkcjonariuszowi za okres zwolnienia od zajęć służbowych z powodu choroby. W skierowaniu z dnia [...] stycznia 2025 r. odnotowano, że strona wystąpiła z wnioskiem o wypłatę odszkodowania za doznany uszczerbek na zdrowiu oraz wyrównanie uposażenia utraconego w wyniku przebywania na zwolnieniu lekarskim. [...] Rejonowa Komisja Lekarska w [...] orzeczeniem nr [...] z dnia [...] marca 2025 r. ustaliła, że schorzenia wymienione w punkcie 11. 1 i 11.2 (Zaburzenia lękowe z napadami lęku (lęk paniczny) 1-41.0; Neurastenia F48.0) pozostają w związku ze służbą. Nie ustalano zdolności do służby. Ustalono też m.in., że czasowa niezdolność do służby z powodu choroby we wskazanych w orzeczeniu okresach pozostawała w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, zaś czasowa niezdolność do służby z powodu choroby w dalszych wskazanych okresach nie pozostawała w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. Orzeczeniem nr [...] z dnia [...] lipca 2025 r. Centralna Komisja Lekarska podległa Ministrowi właściwemu do spraw Wewnętrznych po rozpatrzeniu odwołania T.K. od orzeczenia [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej w [...] nr [...] na podstawie art. 47 ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 310), uchyliła w całości orzeczenie RKL i przekazała sprawy do ponownego rozpatrzenia przez [...] Rejonową Komisję Lekarską w [...]. W uzasadnieniu orzeczenia organ ustalił, że przyczyną zwolnień od zajęć służbowych w okresie [...] czerwca 2023 r. – [...] lutego 2024 r. było F48 według ICD-10 - "Neurastenia". Organ wskazał, że neurastenia nie pozostaje w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby, gdyż schorzenie nie zostało uwidocznione w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 kwietnia 2019r. w sprawie ustalania uszczerbku na zdrowiu funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Ochrony Państwa stanowiącego wykaz chorób pozostających w związku z pełnieniem służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Ochrony Państwa, z tytułu których funkcjonariuszowi przysługuje jednorazowe odszkodowanie (Dz. U. z 2019r. poz. 921). W ocenie organu RKL błędnie ustaliła związek ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby schorzenia będącego przyczyną zwolnień od zajęć służbowych w terminie [...] listopada 2023 r. – [...].12.2023 r. i [...] stycznia 2024 r. – [...] lutego 2024 r. T.K. reprezentowany przez radcę prawnego pismem z dnia [...] sierpnia 2025 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej Ministrowi właściwemu ds. Wewnętrznych nr [...] z dnia [...] lipca 2025 r. w całości i wniósł o zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie orzeczenia. W skardze skarżący wniósł również o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z orzeczenia nr [...] wydanego przez [...] Rejonową Komisję Lekarską z dnia [...].01.2024 r. na potwierdzenie faktu "chorowania przez skarżącego w okresie zwolnień od zajęć służbowych, również na zespół lęku panicznego". Pełnomocnik wniósł o zwrot kosztów postępowania. Skarżący zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu: 1) naruszenie art. 77 k.p.a. oraz 80 k.p.a. w zw. z art. 4 u.k.l. poprzez niedostateczne zebranie materiału dowodowego i stwierdzenie na tejże podstawie, że w okresie zwolnienia od zajęć służbowych skarżący chorował wyłącznie na neurastenię, podczas gdy z całokształtu materiału dowodowego wynika, że w okresie tym skarżący chorował, również na zespół lęku panicznego; 2) naruszenie art. 16 k.p.a. w zw. z art.. 4 u.k.l. poprzez bezpodstawne stwierdzenie, że w okresie zwolnienia od zajęć służbowych skarżący chorował wyłącznie na neurastenię podczas gdy z prawomocnego orzeczenia lekarskiego wydanego w innej sprawie wynika, że w okresie tym skarżący chorował, również na zespół lęku panicznego; 3) naruszenie art. 33 u.k.l. w zw. z art. 47 ust. 3 u.k.l. poprzez dokonanie oceny stanu zdrowia skarżącego wyłącznie o część dokumentacji medycznej, z pominięciem innych dokumentów, w tym prawomocnych orzeczeń rejonowych komisji lekarskich odnoszących się do stanu zdrowia skarżącego w okresie zwolnienia z zajęć służbowych. W uzasadnieniu pełnomocnik rozszerzył argumentację skargi. Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych reprezentowana przez radcę prawnego w odpowiedzi na skargę wniosła o odrzucenie skargi, ewentualnie jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ podniósł, że jego ocenie zachodzą okoliczności uzasadniające odrzucenie skargi w całości na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Organ wskazał, że w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że orzeczenia komisji lekarskich dzielą się na dwie zasadnicze grupy. Pierwsza z nich obejmuje kwestie zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby. Organ stwierdził, że orzeczenia w tych sprawach są wiążące dla organu kierującego w sprawie powołania danej osoby do służby lub też zwolnienia ze służby, dlatego też podlegają zaskarżeniu do sądów administracyjnych. Natomiast drugą grupą orzeczeń są orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą i stopień inwalidztwa m.in. dla celów emerytalno-rentowych czy też odszkodowawczych. Organ wskazał, że tego typu orzeczenia nie mają samodzielnego bytu prawnego, są poddawane kontroli przez sady powszechne w ramach odwołań od decyzji wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Organ dodał, że orzeczenia z tej grupy mają charakter orzeczenia wstępnego i w konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie czy związku schorzeń ze służbą nie podlegają kognicji sądów administracyjnych. Pełnomocnik odniósł się również do zarzutów skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zaskarżone w niniejszej sprawie orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych nr [...] z dnia [...] lipca 2025 r. wydane zostało w postępowaniu zainicjowanym skierowaniem skarżącego, jako emerytowanego funkcjonariusza Policji, do RKL w celu ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu funkcjonariusza doznanego wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby albo choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby oraz ustalenia związku schorzeń ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby dla celów ustalenia wysokości wynagrodzenia przysługującego funkcjonariuszowi za okres zwolnienia od zajęć służbowych z powodu choroby. Z akt administracyjnych wynika, że postępowanie przed RKL zainicjowane zostało w związku z wnioskiem skarżącego o wypłatę odszkodowania za doznany uszczerbek na zdrowiu oraz wyrównanie uposażenia utraconego w wyniku przebywania na zwolnieniu lekarskim. Skarga podlegała odrzuceniu, albowiem zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz.143), zwanej dalej P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2025 r., poz. 636) zdolność fizyczną i psychiczną do służby ustalają komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Z przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 310) wynika, że orzekają one o zdolności kandydatów i funkcjonariuszy do służby, a także m.in. o uznaniu funkcjonariuszy zwolnionych ze służby za inwalidów lub uznaniu ich za niezdolnych do samodzielnej egzystencji, jak również ustaleniu związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą, ustaleniu zdolności do pracy funkcjonariuszy zwolnionych ze służby w celu określenia grupy inwalidzkiej, ustalenia uszczerbku na zdrowiu. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że orzeczenia komisji lekarskich dzielą się na dwie zasadnicze grupy. Pierwsza z nich obejmuje kwestie zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby. Oceniany jest stan zdrowia danej osoby na potrzeby zaliczenia do określonej kategorii zdolności do służby, w celu przyjęcia do niej, dalszego jej pełnienia czy zwolnienia ze służby. Orzeczenia te stanowią podstawę do wydania przez właściwe organy decyzji administracyjnej, na mocy której osoba jest przyjmowana do służby, przeniesiona na inne stanowisko służbowe, czy też z niej zwalniana. W judykaturze na gruncie ww. orzeczeń podkreśla się, że komisje lekarskie działające w sprawach funkcjonariuszy, czy kandydatów do służb mundurowych, są organami administracji publicznej i swe rozstrzygnięcia podejmują w formie decyzji administracyjnych, nazwanych orzeczeniami. Orzeczenia w tych sprawach są wiążące dla organu w sprawie powołania danej osoby do służby lub zwolnienia ze służby (v. wyroki NSA z: dnia 21 maja 2015r. sygn. akt I OSK 2978/13; z dnia 9 listopada 2009r. sygn. akt I OSK 354/09 orzeczenia.nsa.gov.pl). Druga grupa orzeczeń, to orzeczenia ustalające m.in. schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą i stopień inwalidztwa, ustalenia uszczerbku na zdrowiu, związku schorzenia ze szczególnymi warunkami służby, w tym wydane dla celów odszkodowawczych. Podstawą tych orzeczeń są odrębne przepisy m.in.: a) rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2019 r. w sprawie ustalania uszczerbku na zdrowiu funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Ochrony Państwa (Dz. U. z 2019 r. poz. 921), b) ustawa o świadczeniach odszkodowawczych przysłuchujących w razie wypadku lub choroby pozostających w związku ze służbą (Dz. U. z 2023 r. poz. 2015). Tego rodzaju orzeczenia nie mają samodzielnego bytu, są poddawane kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji, wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Orzeczenia z tej grupy mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą, ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu nie należą do jego właściwości (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 93/10; z dnia 29 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 667/08; uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 1998 r., sygn. akt OPS 8/97; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 września 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 1116/17; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 108/17, orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższe prowadzi do wniosku, że od orzeczeń komisji lekarskich w zakresie dotyczącym ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu oraz ustalenia związku schorzeń ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby, ustalenia stopnia inwalidztwa, związku stwierdzonych schorzeń ze służbą do celów odszkodowawczych lub zaopatrzenia emerytalnego nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Takie orzeczenia nie mają samodzielnego bytu i są poddawane - jak wyżej wskazano - kontroli sądów powszechnych, w konsekwencji czego nie podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Zaskarżone orzeczenie CKL należy do drugiej omawianej grupy orzeczeń. Dotyczy bowiem ustalenia stopnia uszczerbku funkcjonariusza na zdrowiu oraz związku schorzeń ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. Orzeczenie to wydane zostało wobec emerytowanego funkcjonariusza Policji i nie rozstrzyga o zdolności do służby. Tego rodzaju orzeczenie nie ma samodzielnego bytu i nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Wszystkie poruszone w skardze kwestie nie podlegały tym samym merytorycznemu rozpoznaniu. W sprawie tej nie było podstaw do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, stąd też wniosek dowodowy został oddalony na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2026 r. zgodnie z art. 106 § 3 P.p.s.a. Biorąc zatem pod uwagę powyższe rozważania należy stwierdzić, że rozpoznawana sprawa nie ma charakteru sprawy administracyjnej, gdyż zaskarżony akt nie mieści się w katalogu aktów prawnych lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. - i jako taki - nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.