Sygnatura
III OSK 19/25
III OSK 19/25 - Wyrok NSA z 2026-04-08
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 8 kwietnia 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Artur Kuś Sędziowie: sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (sprawozdawca) sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Straży Granicznej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 października 2024 r. sygn. akt II SA/Wa 339/24 w sprawie ze skargi D.B. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 21 grudnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty świadczeń z tytułu delegowania do czasowego pełnienia służby 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Komendanta Głównego Straży Granicznej na rzecz D.B. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 8 października 2024 r., II SA/Wa 339/24, po rozpoznaniu skargi D.B. (dalej: "skarżący") na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej (dalej: "organ drugiej instancji", "organ odwoławczy", "KGSG") z 21 grudnia 2023 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty świadczeń z tytułu delegowania do czasowego pełnienia służby, uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia 6 października 2023 r. nr [...] i zasądził od Komendanta Głównego Straży Granicznej na rzecz skarżącego kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym sprawy. Skarżący pełnił służbę w [...] Oddziale Straży Granicznej na stanowisku Kierownika Zespołu Kryminalnej Analizy Operacyjnej i Przetwarzania Danych Grupy Operacyjno-Śledczej Placówki Straży Granicznej w K. Rozkazem personalnym Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej (Dalej: "organ pierwszej instancji") nr [...] z 7 lipca 2023 r. zwolniono skarżącego z zajmowanego stanowiska 15 lipca 2023 r. Przed zwolnieniem ze służby funkcjonariuszowi, zgodnie z rozkazem dziennym nr [...] z 15 września 2020 r., od 18 września 2020 r. do 14 marca 2022 r. wyznaczono miejsce służby w oparciu o obiekty Drogowego Przejścia Granicznego w B. z przyczyn modernizacyjnych, a zaistniała sytuacja miała charakter przejściowy. Z akt sprawy wynika, że funkcjonariusz w okresie pełnienia służby w związku ze złożonym oświadczeniem mieszkaniowym otrzymywał równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego od 24 października 2007 r. do 15 lipca 2023 r. (tj. do końca służby) oraz nie pobierał zwrotu kosztów dojazdu. Funkcjonariusz zamieszkiwał w miejscowości R., która to miejscowość nie jest pobliska zarówno do K., jak i B. Wnioskiem z 5 września 2023 r. skierowanym do organu pierwszej instancji, skarżący zwrócił się o wypłatę świadczeń z tytułu delegowania do czasowego pełnienia służby za okres od 18 września 2020 r. do 14 marca 2022 r. Jako podstawę wskazał rozkaz dzienny nr [...] z 5 września 2020 r., którym wyznaczono mu nowe miejsce pełnienia służby w oparciu o obiekt Straży Granicznej w B. w miejsce dotychczasowego miejsca - Placówki Straży Granicznej w K.. Skarżący służbę w B. pełnił od 18 września 2020 r. do 14 marca 2022 r. Jak wskazał "W związku ze zmianą miejsca, w którym mój mocodawca wykonywał swoje obowiązki służbowe utracił on prawo do zwrotu kosztów dojazdu, gdyż zmianie uległa odległość między faktycznym miejscem pełnienia służby, a miejscem zamieszkania, które w myśl przepisów usg nie było już miejscowością pobliską". Organ pierwszej instancji decyzją nr Bi-ZS-RP.440.2.2023 z 6 października 2023 r., wydaną na podstawie art. 112 ust. 1 pkt 5 oraz art.117 ust.2 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2023 r. poz. 1080 z późn. zm.) dalej: "ustawa o Straży Granicznej", § 20 i § 21 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 grudnia 2006 w sprawie należności funkcjonariuszy Straży Granicznej za podróże służbowe, przeniesienia lub delegowania (Dz.U. z 2021 r. poz. 1508) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U . z 2023 r. poz. 775 ze zm.) dalej: "k.p.a.", odmówił funkcjonariuszowi wypłaty wnioskowanych świadczeń twierdząc, że wyznaczenie nowego miejsca pełnienia służby nie stanowiło delegowania do czasowego miejsca pełnienia służby, gdyż wraz z wyznaczeniem nowego miejsca nie doszło do zmiany podległości służbowej lub zmiany obowiązków służbowych funkcjonariusza, a nadto w tym czasie wypłacany był mu równoważnik za brak lokalu mieszkalnego. Po rozpoznaniu odwołania skarżącego, KGSG wskazaną na wstępie decyzją z 21 grudnia 2023 r., utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Organ przywołał treść art. 36 ust. 1 i art. 40 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej i podkreślił, że delegowanie funkcjonariusza do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej Straży Granicznej lub innej miejscowości następuje na podstawie rozkazu personalnego, wydawanego w trybie i na zasadach określonych w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 czerwca 2002 r. w sprawie właściwości organów i jednostek organizacyjnych Straży Granicznej w sprawach wynikających ze stosunku służbowego funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz trybu postępowania w tych sprawach (Dz. U. z 2022 r. poz. 137). Stosownie bowiem do brzmienia § 4 ust. 2 pkt 4 powołanego rozporządzenia, delegowanie funkcjonariusza do pełnienia służby w innej miejscowości należy do katalogu spraw osobowych, a tym samym wymaga wydania rozkazu personalnego, o którym mowa w § 5 ust. 1 cyt. rozporządzenia. W kontekście powyższego organ drugiej instancji wskazał, iż w wyniku analizy dokumentacji personalnej skarżącego ustalono, że ostatnio zajmowanym przez niego stanowiskiem służbowym było stanowisko Kierownika Zespołu Kryminalnej Analizy Operacyjnej i Przetwarzania Danych Grupy Operacyjno-Śledczej Placówki Straży Granicznej w K.. Zwolnienie ze służby stałej w Straży Granicznej nastąpiło 15 lipca 2023 r. na podstawie rozkazu personalnego Nr [...] Komendanta [...]Oddziału Straży Granicznej z 7 lipca 2023 r. KGSG wskazał, że z dokumentacji znajdującej się w teczce akt osobowych wynika, że w okresie pomiędzy mianowaniem skarżącego na ww. stanowisko służbowe, a zwolnieniem ze służby w Straży Granicznej, cały czas pełnił służbę i działał w ramach i na rzecz Placówki Straży Granicznej w K., jak również nie został delegowany do pełnienia służby w innej miejscowości lub jednostce organizacyjnej. Wobec powyższego organ odwoławczy wykluczył możliwość uznania, że skarżący został delegowany do pełnienia służby w miejscowości B., w trybie art. 40 ust. 1 ustawy pragmatycznej. Dalej organ odwoławczy wskazał, że delegowanie funkcjonariusza do czasowego pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej lub innej miejscowości, jeśli następuje z urzędu, nie może przekraczać łącznie 6 miesięcy w okresie 2 lat, chyba że funkcjonariusz wyraża zgodę na dłuższe delegowanie w tym okresie. W przeciwnym wypadku delegowanie staje się bezskuteczne. Organ odwoławczy podkreślił, iż w teczce akt osobowych nie znajduje się w odniesieniu do powołanego na wstępie okresu, jakakolwiek dokumentacja, świadcząca o delegowaniu skarżącego do czasowego pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej lub innej miejscowości albo zgoda na delegowanie przekraczające okres 6 miesięcy, w rozumieniu art. 40 ustawy o Straży Granicznej. Organ odwoławczy wskazał również, iż w okresie od 18 września 2020 r. do 14 marca 2022 r. skarżący nie przebywał w podróży służbowej. W związku z powyższym organ odwoławczy wskazał, że skarżący w okresie od 18 września 2020 r. do 14 marca 2022 r., zgodnie z dokumentacją służbową znajdującą się w teczce akt osobowych, pozostawał funkcjonariuszem Placówki Straży Granicznej w K., który tymczasowo realizował zadania służbowe w pomieszczeniach służbowych Placówki Straży Granicznej w B., z uwagi na modernizację obiektu w K. Wyznaczenie miejsca pełnienia służby nastąpiło w oparciu o rozkaz dzienny organu pierwszej instancji, który jest aktem wewnętrznym o charakterze władczym, służącym prawidłowemu zabezpieczeniu realizowanych czynności. Organ odwoławczy wskazał, że zastosowana przez organ pierwszej instancji forma skierowania funkcjonariusza do pełnienia służby, nie wywołuje skutków przewidzianych dla delegowania lub przeniesienia funkcjonariusza do innej miejscowości. W rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 grudnia 2006 r. w sprawie należności funkcjonariuszy Straży Granicznej za podróże służbowe, przeniesienia lub delegowania stanowiącemu, w § 21, iż funkcjonariuszowi delegowanemu (...) do czasowego pełnienia służby w innej miejscowości z urzędu przysługują należności, o których mowa w § 3 ust. 1 i § 14, według kryteriów określonych w § 4, § 8 ust. 2 i § 9 ust. 4 pkt 1. Skoro zatem funkcjonariusz nie został delegowany z urzędu do czasowego pełnienia służby w innej miejscowości (brak stosownego rozkazu personalnego wydanego na podstawie art. 40 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej), to brak jest przesłanek prawnych do przyznania wnioskowanych przez stronę należności z tytułu delegowania służbowego. Na powyższe rozstrzygnięcie skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który przywołanym na wstępie wyrokiem z 8 października 2024 r., na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935) dalej: "p.p.s.a.", uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd pierwszej instancji wskazał, że organy obu instancji błędnie zinterpretowały art. 117 ust. 2 ustawy o Straży Granicznej. Zgodnie z tym przepisem, w razie przeniesienia do pełnienia służby do innej miejscowości albo delegowania do czasowego pełnienia służby, funkcjonariuszowi przysługują należności z tytułu przeniesienia lub delegowania. Zdaniem Sądu pierwszej instancji spór w rozpoznawanej sprawie sprowadzał się do ustalenia, czy delegowanie funkcjonariusza Straży Granicznej, które implikuje uprawnienie do należności ujętych w przywołanym wyżej przepisie, musi nastąpić zgodnie z przepisami pragmatyki służbowej (jak twierdzą organy SG), czy też kluczowe znaczenie ma stan faktyczny - wystąpienie zmiany co do warunków pełnienia służby opisanej w art. 40 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej (jak podnosi skarżący). Sąd Wojewódzki zgodził się ze skarżącym, że jeżeli nastąpi faktyczna zmiana miejsca pełnienia służby, tj. miejscowości systematycznego realizowania obowiązków służbowych, względem tej podanej w akcie mianowania, to - o ile nie jest to działanie samowolne - musi być kwalifikowane jako przeniesienie albo delegowanie. Zwłaszcza, iż następstwem takiego delegowania jest powstanie po stronie funkcjonariusza Straży Granicznej określonych uprawnień do świadczeń. Odmienna koncepcja - oparta na założeniu, że funkcjonariusz może stale pełnić obowiązki poza miejscem wskazanym w akcie mianowania, zaś uzyskanie świadczeń jest warunkowane zachowaniem odpowiedniej formy delegowania (wydanie rozkazu personalnego) - jest nie do zaakceptowania. Nie zapewnia bowiem gwarancji ochrony przyznanych ustawowo funkcjonariuszom danej służby mundurowej uprawnień. Innymi słowy, zdaniem Sądu powstanie uprawnienia do świadczeń nie może być uzależnione od okoliczności zachowania przez organ rygorów delegowania, wynikających z aktu niższego rzędu - rozporządzenia o stosunkach służbowych (wydanie rozkazu personalnego), czy uzyskania zgody funkcjonariusza na delegowanie dłuższe niż 6 miesięcy - w myśl art. 40 ust. 3 ustawy o Straży Granicznej. Sąd pierwszej instancji wskazał, ze w realiach rozpoznawanej sprawy bezsporne jest długotrwałe pełnienie przez skarżącego obowiązków poza miejscem wskazanym w akcie mianowania – K.. Z akt sprawy wynika, że funkcjonariuszowi, zgodnie z rozkazem dziennym nr [...] z 15 września 2020 r. od 18 września 2020 r. do 14 marca 2022 r. wyznaczono miejsce służby w oparciu o obiekty Drogowego Przejścia Granicznego w B. z przyczyn modernizacyjnych, a zaistniała sytuacja miała charakter przejściowy. Skarżącemu przyznano uprawnienie do równoważnika pieniężnego za brak kwatery w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej. Jednocześnie - co niesporne, pierwotnym miejscem pełnienia służby była placówka w K.- tam skarżący uprzednio realizował swoje zadania. Zdaniem Sądu w świetle treści rozkazu z dnia 15 września 2020 r. nie sposób wątpić, aby swoje obowiązki pełnił tam wobec polecenia przełożonych. Równocześnie - jak twierdzi sam organ - wskazanie ww. rozkazem nowego miejsca pełnienia służby miało charakter przejściowy - tak określenie samego organu "sytuacja miała charakter przejściowy". Skoro zatem w sprawie nie wydano rozkazu personalnego w przedmiocie przeniesienia skarżącego do pełnienia służby w innej miejscowości, przedwczesne byłoby przyjęcie, że określony stan faktyczny - gdy zdarzenie miało charakter czasowy - nie stanowiło delegowania w rozumieniu art. 117 ust. 2 ustawy o Straży Granicznej. Dla ustalenia stanu faktycznego nie może być wystarczająca konstatacja organu, iż nie zwracano się do skarżącego o wyrażenie zgody w trybie art. 40 ust. 3 ustawy o Straży Granicznej. Ewentualne uchybienie przez organ tej powinności me może bowiem samodzielnie determinować kwalifikacji przy ustalaniu przyczyn zmiany miejsca pełnienia obowiązków przez skarżącego - w następstwie wydania rozkazu z 15 września 2020 r. Reasumując Sąd pierwszej instancji wskazał, że orzekające w sprawie organy nieprawidłowo przyjęły jakoby podstawą powstania uprawnienia było uprzednie wydanie stosownego rozkazu personalnego, nie zaś wystąpienie określonego stanu faktycznego, spełniającego kryteria rzeczywistego delegowania. Skutkowało to nie tylko naruszeniem art. 117 ust. 2 ustawy o Straży Granicznej, ale też naruszeniem przepisów prawa procesowego w kontekście powinności właściwego wyjaśnienia okoliczności sprawy (art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a.), które musi znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji wobec wymogów art. 107 § 3 w związku z art. 8 § 1 i art. 11 k.p.a. Sąd wskazał, że powyższych uchybień dopuściły się organy obu instancji, a uchybienia te mogły mieć wpływ na wynik sprawy, bowiem w toku postępowania administracyjnego organy nie kwestionowały faktu realizacji przez skarżącego zadań poza miejscem poprzedniego wykonywania obowiązków - wskazanego w akcie mianowania. Od powyższego wyroku organ drugiej instancji wywiódł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając go w całości. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucił mu naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na treść wyroku: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c i art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a. i art. 11 k.p.a., poprzez niezasadne uchylenie prawidłowej decyzji nr [...] z 21 grudnia 2023 r. w oparciu o błędną tezę, iż doszło do naruszenia ww. przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego polegającego na niewyjaśnieniu okoliczności faktycznych w sprawie i niewłaściwym sporządzeniu uzasadnienia ww. decyzji, odnoszących się do pominięcia przez organ okoliczności, iż mimo niewydania rozkazu personalnego w przedmiocie delegowania funkcjonariusza Straży Granicznej do czasowego pełnienia służby w innej miejscowości należało ustalić, że delegowanie to miało miejsce, co w efekcie doprowadziło Sąd pierwszej instancji do błędnej konkluzji, że doszło do naruszenia prawa materialnego, tj. art. 117 ust. 2 ustawy o Straży Granicznej, mimo że stan faktyczny nie wymagał dodatkowego wyjaśnienia, a Sąd pierwszej instancji pod pozorem wytknięcia organowi uchybień formalnych dokonał własnej interpretacji ww. przepisu prawa materialnego, co przy stwierdzonych uchybieniach formalnych było przedwczesne; b) art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., poprzez jednoczesne uchylenie decyzji nr [...] z 23 grudnia 2023 r. wobec rzekomego naruszenia przepisów postępowania, tj. art. art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a. i art. 11 k.p.a. i naruszenia przepisów prawa materialnego, w sytuacji, gdy jest to niedopuszczalne, bowiem w przypadku uchylenia kontrolowanego aktu władzy publicznej na podstawie stwierdzonego naruszenia przepisów postępowania jednoczesne uchylanie tegoż w oparciu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. jest przedwczesne, a przedstawiona w uzasadnieniu wyroku uchylającego wykładnia przepisów prawa materialnego w sposób nieuprawniony wiąże organ, co może stanowić znaczące utrudnienie wykonaniu wyroku w sytuacji, gdy organ prawidłowo ustali stan faktyczny. Skarżący kasacyjnie zarzucił również na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 117 ust. 2 ustawy o Straży Granicznej, poprzez nieprawidłową wykładnię ww. przepisu polegającą na przyjęciu, iż dla uznania, że doszło do delegowania funkcjonariusza Straży Granicznej w rozumieniu art. 117 ust. 2 ustawy o Straży Granicznej wystarcza sam fakt wykonywania czynności służbowej w innej miejscowości, a bez znaczenia pozostaje okoliczność, że wobec ww. nie wydano rozkazu personalnego na podstawie art. 40 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej, co świetle treści § 4 ust. 2 pkt 4 w zw. z § 5 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 czerwca 2002 r. w sprawie właściwości organów i jednostek organizacyjnych Straży Granicznej w sprawach wynikających ze stosunku służbowego funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz trybu postępowania w tych sprawach, co w konsekwencji przełożyło się na fakt, że zdaniem Sądu funkcjonariuszowi skierowanemu do pełnienia służby na podstawie polecenia określonego w § 20 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 grudnia 2006 r. w sprawie należności funkcjonariuszy Straży Granicznej za podróże służbowe, przeniesienia i delegowania przysługiwały należności określone w tymże rozporządzeniu. Z uwagi na powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, oraz zasądzenie kosztów postępowania od strony skarżącej według norm przepisanych. Jednocześnie skarżący kasacyjnie oświadczył., iż zrzeka się prawa do rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie. W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący wniósł o jej oddalenie, zasądzenie od organu kosztów postępowania kasacyjnego wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przypisanych. Jednocześnie skarżący wskazał, iż zrzeka się prawa do rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Rozpoznając skargę kasacyjną – po myśli art. 183 § 1 p.p.s.a. – Naczelny Sąd Administracyjny czyni to w granicach zakreślonych przez ramy tego środka odwoławczego, gdyż jest nimi związany, biorąc pod rozwagę z urzędu tylko nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji. Przy braku przesłanek nieważnościowych w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania. W sytuacji, gdy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania (por. wyroki NSA z: 27 czerwca 2012 r., II GSK 819/11; 26 marca 2010 r., II FSK 1842/08; 4 czerwca 2014 r., II GSK 402/13; 17 lutego 2023 r., II GSK 1458/19; 1 marca 2023 r., I FSK 375/20). Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego. Dla uznania za usprawiedliwioną podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie wystarcza samo wskazanie naruszenia przepisów postępowania, ale nadto wymagane jest, aby skarżący wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, iż kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia (por. wyroki NSA z: 5 maja 2004 r., FSK 6/04; 26 lutego 2014 r., II GSK 1868/12; 29 listopada 2022 r., I OSK 931/22). Zarzuty naruszenia przepisów postępowania odnoszą się do naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3, art. 8 § 1 i art. 11 k.p.a. Przede wszystkim wyjaśnić należy, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwałę NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt: II FPS 8/09, wyrok NSA z 20 sierpnia 2009 r., II FSK 568/08). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Za jego pomocą nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, jak i niemożliwe jest także kwestionowanie w ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. Wadliwość uzasadnienia orzeczenia może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a., w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku (por. postanowienie NSA z 22 maja 2014 r., II OSK 481/14). Tymczasem uzasadnienie zaskarżonego w niniejszej sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie organu, zawiera wszystkie wymagane elementy, w tym: przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska strony przeciwnej, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Sąd pierwszej instancji odniósł się do wszystkich kwestii istotnych z punktu widzenia merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy i wskazał powody, dla których uznał, że skarga skarżącego zasługiwała w niniejszej sprawie na uwzględnienie. Treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie czyni go więc w pełni poddającym się kontroli kasacyjnej i wprost wynika z niego rezultat i wnioski przeprowadzonej kontroli działalności administracji publicznej. Przedstawiona przez Sąd pierwszej instancji argumentacja jest czytelna sprawiając, że wyrok poddaje się kontroli instancyjnej, a to wszystko czyni zarzuty naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. bezskutecznymi. Postępowanie administracyjne w rozpatrywanej sprawie było prowadzone w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia z tytułu delegowania do czasowego pełnienia służby. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 117 ust. 2 w zw. z art. 40 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej. Podkreślenia wymaga, że przedmiot postępowania w sprawie wyznacza norma prawa materialnego rekonstruowana z przywołanych przepisów, w relacji do której, normy procesowe mają wyłącznie instrumentalny charakter. Wskazana norma materialnoprawna wyznacza więc ramy oraz zakres postępowania wyjaśniającego w rozpatrywanej sprawie oraz koniecznych do przeprowadzenia w tym postępowaniu ustaleń. W sytuacji gdy WSA w Warszawie zakwestionował wykładnię wskazanych przepisów zaprezentowaną przez organ w zaskarżonej decyzji i przedstawił odmienną ich interpretację, to konsekwencją tego było uznanie, iż dotychczasowy zakres postępowania dowodowego nie jest wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. To zaś zasadnie stanowiło podstawę do uchylenia decyzji organów obu instancji. Niezasadny jest także zarzut naruszenia prawa materialnego. Stosownie do art. 40 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej funkcjonariusz może być przeniesiony do pełnienia służby albo delegowany do czasowego pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej Straży Granicznej lub innej miejscowości z urzędu lub na własną prośbę. W myśl natomiast art. 117 ust. 2 ustawy pragmatycznej w razie przeniesienia do pełnienia służby do innej miejscowości albo delegowania do czasowego pełnienia służby, funkcjonariuszowi przysługują należności z tytułu przeniesienia lub delegowania. Jak wynika z § 4 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia w sprawie właściwości organów i jednostek organizacyjnych Straży Granicznej sprawy dotyczące przenoszenia do pełnienia służby lub delegowania do czasowego pełnienia służby w innej miejscowości należą do spraw osobowych, a te, w myśl § 5 ust. 1 rozporządzenia, załatwia się w formie rozkazu personalnego. Z powyższych regulacji wynika zatem, że funkcjonariuszowi Straży Granicznej – co do zasady – przysługują należności z tytułu delegowania wówczas, gdy zostanie wydany rozkaz personalny delegujący tego funkcjonariusza do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej Straży Granicznej lub innej miejscowości. Powinność wydania takiego rozkazu spoczywa na organie. Nie do przyjęcia jest sytuacja, w której organ nie wydaje stosownego rozkazu, funkcjonariusz natomiast podejmuje obowiązki w innej placówce zgodnie z rozkazem dziennym, któremu jest obowiązany się podporządkować i jest pozbawiony należności o charakterze finansowym przewidzianych prawem w przypadku delegowania do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej lub innej miejscowości. Funkcjonariusz nie może ponosić konsekwencji nieprawidłowego działania organu, pomijającego obowiązujące regulacje prawne. Zgodzić się należy ze stanowiskiem wyrażonym przez NSA w wyroku z 25 kwietnia 2025 r., III OSK 152/24, że fakt wydania rozkazu dziennego wyznaczającego inne miejsce pełnienia służby i jego wykonanie powinny stanowić podstawę faktyczną decyzji w przedmiocie wypłaty świadczenia z tytułu delegowania do czasowego pełnienia służby w innej miejscowości wydanej w oparciu o przepis art. 117 ust. 2 ustawy o Straży Granicznej. W rozpoznawanej sprawie wobec wydania rozkazu dziennego z 15 września 2020 r., nr [...] Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej, a więc aktu władczego o charakterze wewnętrznym, z którego wynika, że skarżący od 18 września 2020 r. został skierowany do dalszego odbycia służby w obiektach drogowego przejścia granicznego w B., doszło do delegowania skarżącego do czasowego pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej Straży Granicznej lub innej miejscowości. Rozkaz został wykonany. W rezultacie spełniona została przesłanka z art. 117 ust. 2 ustawy pragmatycznej. Przyjęcie zatem przez orzekające w sprawie organy, że skarżący funkcjonariusz nie został skutecznie delegowany do czasowego pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej Straży Granicznej lub innej miejscowości, jako że w sprawie nie został wydany wobec tego funkcjonariusza rozkaz personalny delegujący go do czasowego pełnienia służby, jak trafnie przyjął Sąd pierwszej instancji, było wadliwe. Biorąc pod uwagę powyższe, podniesiony zarzut naruszenia art. 117 ust. 2 ustawy pragmatycznej nie mógł odnieść zamierzonego skutku. Skoro więc podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty okazały się nieskuteczne, Naczelny Sąd Administracyjny nie miał podstaw do jej uwzględnienia, co z kolei skutkowało oddaleniem skargi kasacyjnej w oparciu o art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. Sprawa niniejsza podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna po doręczeniu skargi kasacyjnej nie zażądała, stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a., przeprowadzenia rozprawy.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 7 stycznia 2025
- Symbol z opisem
- 6193 Funkcjonariusze Straży Granicznej
- Hasła tematyczne
- Straż graniczna
- Skarżony organ
- Komendant Straży Granicznej
- Sędziowie
- Artur Kuś /przewodniczący/ Kazimierz Bandarzewski Olga Żurawska - Matusiak /sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej - tekst jedn.
art. 112 ust. 1 pkt. 5 oraz art. 117 ust. 2 · Dz.U. 2016 poz. 1643
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
art. 184 · Dz.U. 2024 poz. 935
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny