II SA/Wa 1699/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2018 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku P. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. K. na rozstrzygnięcie Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] w [...] z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie przyjęcia do szkoły postanawia: odmówić przyznania P. K. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

P. K., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wnioskiem z dnia 16 kwietnia 2018 r. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z synem (ur. w 2011 r.). Podał, że dochód gospodarstwa domowego wynosi 3.000 zł miesięcznie, a stałe koszty utrzymania - około 1.500 - 1.800 zł miesięcznie. Oświadczył, że posiada mieszkanie, samochód oraz 1.000 zł oszczędności. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Użyty w przepisie zwrot "gdy wykaże" jednoznacznie wskazuje, iż to na osobie ubiegającej się o przyznanie prawo pomocy ciąży obowiązek wykazania, że na datę złożenia wniosku spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i winno sprowadzać się jedynie do przypadków, w których strona rzeczywiście nie posiada środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym i wykaże to w sposób niebudzący wątpliwości. Stosownie do art. 199 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Dlatego też pomoc państwa, wyrażona w przepisach o prawie pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, skierowana jest do osób, które z uwagi na bardzo ciężką sytuację materialną, często nie mają zaspokojonych nawet podstawowych potrzeb życiowych. Sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiedzialny za zasadność i legalność ich wydatkowania, ma obowiązek zbadania, czy strona wnioskująca o przyznanie prawa pomocy, rzeczywiście spełnia przesłanki do przyznania jej tego prawa. Z oświadczenia skarżącego wynika, że posiada stały dochód w wysokości 3.000 zł miesięcznie, nadto oszczędności w wysokości 1.000 zł - w kwocie przekraczającej wysokość należnego wpisu od wniesionej skargi, który wynosi 200 zł. Jak wskazuje się w doktrynie oraz orzecznictwie sądów administracyjnych prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezdomnym, bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku (granice ubóstwa). Należy również wskazać, że z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, iż przedkładanie należności o charakterze prywatnoprawnym nad publicznoprawnymi nie może skutkować przerzuceniem ciężaru finansowania postępowań sądowo-administracyjnych na Skarb Państwa (por. Naczelny Sąd Administracyjny, m.in. w orzeczeniach z dnia 25 kwietnia 2006 r., sygn. akt I FZ 150/06, z dnia 9 lutego 2006 r., sygn. akt I FZ 9/06, czy z dnia 14 czerwca 2005 r., sygn. akt II OZ 475/05 dostępne w bazie orzeczeń www. nsa.gov.pl). Powyższe okoliczności pozwalają na stwierdzenie, że wnioskodawca nie wykazał w sposób niebudzący wątpliwości, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, w tym 200 zł tytułem wpisu sądowego od wniesionej skargi, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i syna. Tym bardziej, że - jak wynika z akt sprawy - skarżący ustanowił profesjonalnego pełnomocnika - adwokata, a w złożonym formularzu PPF oświadczył - pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia - iż nie pozostaje w stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym ani rzecznikiem patentowym (pkt 12 i 13 złożonego formularza). Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.