Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Wa 1634/25

Wyrok WSA w Warszawie z 15 kwietnia 2026 r., II SA/Wa 1634/25 – funkcjonariusze Policji

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia
15 kwietnia 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Arkadiusz Koziarski, Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), Protokolant referent Joanna Mazur po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi B. O. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty wyrównania uposażenia oraz pozostałych świadczeń pieniężnych oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Pismem z [...] kwietnia 2025 r., zatytułowanym "wezwanie do zapłaty wyrównania uposażenia za miesiąc styczeń i luty 2023", B. O. (dalej: "skarżąca") wystąpiła do Komendanta Szkoły Policji w [...] (dalej: "KSP w [...]", "organ pierwszej instancji") o wypłatę: - wyrównania uposażenia za miesiąc styczeń 2023 r. w wysokości 794,47 zł brutto, - wyrównania uposażenia za miesiąc luty 2023 r. w wysokości 794,47 zł brutto, - wyrównania odprawy z tytułu zwolnienia ze służby w dniu [...] lutego 2023 r. w wysokości 4.769,55 zł brutto, - wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop w wysokości 1.741,22 zł brutto, - wyrównania nagrody rocznej za 2023 r. w wysokości 127,57 zł brutto. Motywując powołane na wstępie żądanie, skarżąca wskazała na niezgodności art. 41 ust. 1-3 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 (Dz. U. z 2022 r., poz. 2666 ze zm.; dalej: "u.s.r.") z art. 32 Konstytucji RP. Zdaniem skarżącej, ww. regulacja u.s.r. różnicuje sytuację prawną funkcjonariuszy odchodzących ze służby w okresie od 1 stycznia do 28 lutego 2023 r. Skarżąca wniosła również "o przesłanie do Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA nowego wniosku z kwotami adekwatnymi do zwiększonych należności w celu ponownego przeliczenia należnej (...) kwoty emerytury". KSP w [...] decyzją z [...] maja 2025 r. nr [...], na podstawie art. 104 § 1 oraz art. 107 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r., poz. 1691; dalej: "k.p.a."); art. 99, art. 100, art. 101, art. 102 i art. 104 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2025 r., poz. 636 ze zm.; dalej: "u.P.") w związku z art. 9 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy budżetowej na rok 2022 z dnia 17 grudnia 2021 r. (Dz. U. z 2022 r., poz. 270; dalej: "u.b. na 2022"); art. 41 ust. 1 u.s.r.; a także art. 9 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy budżetowej na rok 2023 z dnia 15 grudnia 2022 r. (Dz. U. z 2023 r., poz. 256; dalej: "u.b. na 2023"), odmówił skarżącej wypłaty wyrównania uposażenia za miesiące styczeń i luty 2023 r., odprawy, ekwiwalentu pieniężnego oraz nagrody rocznej w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji z dniem [...] lutego 2023 r. W uzasadnieniu ww. rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji podał, że skarżąca pełniła służbę w Policji w okresie od [...] maja 1994 r. do [...] lutego 2023 r., ostatnio na stanowisku naczelnika Wydziału [...]Szkoły Policji w [...], a została zwolniona ze służby w Policji z dniem [...] lutego 2023 r. rozkazem personalnym KSP w [...] z [...] stycznia 2023 r. nr [...] w związku z pisemnym raportem skarżącej i wobec nabycia przez nią uprawnień emerytalnych. W dniu zwolnienia ze służby, zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. z 2015 r., poz. 1236 ze zm.; dalej: "rozp. z 2001 r."), zajmowane przez skarżącą stanowisko służbowe naczelnika wydziału było przypisane do 11 grupy zaszeregowania, której odpowiadała stawka uposażenia zasadniczego w kwocie 4.760 zł, co z kolei odpowiadało mnożnikowi kwoty bazowej wynoszącemu 2,9450. Jak podkreślił KSP w [...], w związku ze zwolnieniem ze służby, skarżącej wypłacono w ustawowym terminie należności pieniężne, w tym uposażenie - obniżone o dobrowolne potrącenia (vide art. 105 u.P.) - za styczeń 2023 r. w wysokości 6.368,33 zł netto i luty 2023 r. w wysokości 7.600,33 zł netto; 600% odprawy (vide art. 115 u.P.) w wysokości 10.783 zł miesięcznego uposażenia, tj. 56.934 zł netto; ekwiwalent pieniężny (vide art. 115a u.P.) za 46 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego i dodatkowego w wysokości 20.786,08 zł netto oraz nagrodę roczną za 2023 r. (vide art. 110 u.P.) w wysokości 1.522,50 zł netto. Powyższe świadczenia obliczono na podstawie przepisów obowiązujących w dniu zwolnienia skarżącej ze służby w Policji. Na mocy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 lutego 2023 r. zmieniającego rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. z 2023 r., poz. 385; dalej: "rozp. z 2023 r."), uległy zmianie (zostały zwiększone) stawki uposażenia zasadniczego wyrażone w postaci mnożników kwoty bazowej, określone w załączniku nr 1 do rozp. z 2001 r. Przy czym rozp. z 2023 r. wprowadziło podwyżkę uposażeń zasadniczych policjantów od 1 marca 2023 r. Zatem wprowadzone przez ustawodawcę rozwiązania prawne gwarantujące podwyżkę w 2023 r. uposażenia żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszy oraz funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej objęły zasięgiem tych funkcjonariuszy, którzy pozostawali w służbie w dacie 1 marca 2023 r. W ocenie organu pierwszej instancji, skarżąca w piśmie z [...] kwietnia 2025 r. w sposób jednoznaczny domagała się dokonania przeliczenia jej uposażenia zasadniczego za okres styczeń - luty 2023 r. oraz ww. świadczeń jednorazowych. KSP w [...] stwierdził, iż późniejsze zmiany przepisów płacowych, w tym podwyższenie kwoty bazowej lub mnożników uposażenia zasadniczego, co do zasady nie powodują obowiązku ponownego ustalenia wysokości świadczeń już należnych i wypłaconych byłemu funkcjonariuszowi, chyba że przepisy wprowadzające zmianę wyraźnie tak stanowią (co nie miało miejsca w przypadku rozp. z 2023 r.). Mechanizm tzw. waloryzacji świadczeń musi wynikać wprost z przepisu prawa, a w odniesieniu do jednorazowych świadczeń związanych ze zwolnieniem ze służby w Policji brak jest takiego mechanizmu. Prawo do tych świadczeń krystalizuje się w momencie zwolnienia ze służby i jest ustalane na podstawie stanu prawnego obowiązującego w chwili powstania obowiązku świadczenia, tj. w dniu zwolnienia ze służby, niezależnie od późniejszych zmian legislacyjnych. Organ pierwszej instancji powołał się na wyrażoną w art. 6 k.p.a. zasadę legalizmu stanowiącą również zasadę konstytucyjną, bo wynikającą z treści art. 7 Konstytucji RP. Przepis art. 41 ust. 1 u.s.r. nie pozostawia żadnego luzu decyzyjnego co do jego stosowania - nie wprowadza wyjątków, klauzul generalnych ani przesłanek ocennych. Nie budzi wątpliwości, iż nowa kwota bazowa znajduje zastosowanie jedynie do świadczeń należnych za okres od 1 marca 2023 r., czyli do uposażeń funkcjonariuszy nadal pełniących służbę w tej lub po tej dacie. Zakończenie stosunku służbowego do końca lutego 2023 r. wiąże się z zastosowaniem stanu prawnego obowiązującego w tym właśnie czasie, co wyklucza możliwość zastosowania nowych, korzystniejszych warunków płacowych przyznanych dopiero od 1 marca 2023 r. KSP w [...] uznał za niezasadny, podniesiony przez skarżącą, zarzut nierównego traktowania (z punktu widzenia realizacji prawa do podwyżki uposażenia w 2023 r.) funkcjonariuszy, którzy odeszli ze służby przed dniem 1 marca 2023 r. w porównaniu do tych, którzy służbę pełnili w ww. dacie lub później. Organ pierwszej instancji nie podzielił też zarzutu rzekomej niekonstytucyjności art. 41 ust. 2 u.s.r., akcentując, że nie jest właściwy do rozstrzygania w tym przedmiocie, a do czasu ewentualnego stwierdzenia niezgodności z prawem ww. przepisu korzysta on z domniemania konstytucyjności. Skarżąca odwołała się od decyzji KSP w [...], wnosząc o jej uchylenie w całości, a także wydanie decyzji przyznającej jej prawo do wypłaty wyrównania uposażenia za miesiące styczeń i luty 2023 r., odprawy z tytułu zwolnienia ze służby, ekwiwalentu za niewykorzystany urlop oraz nagrody rocznej za 2023 r. Ponowiła również żądanie skorygowania danych do Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA w celu przeliczenia emerytury z uwzględnieniem - jej zdaniem - faktycznie należnych jej świadczeń. Skarżąca podkreśliła, iż "wszystkie pozostałe argumenty przytoczone (...) w wezwaniu do zapłaty z dnia [...] kwietnia 2025 r. pozostają w pełni aktualne i nadal mają istotne znaczenie dla oceny zasadności (...) roszczenia". Po rozpoznaniu odwołania, Komendant Główny Policji (dalej: "KGP", "organ drugiej instancji", "organ odwoławczy") decyzją z [...] lipca 2025 r. nr [...], w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy przytoczył treść art. 99 ust. 3 u.P. Wedle tego przepisu, przeciętne uposażenie policjantów stanowi wielokrotność kwoty bazowej, której wysokość ustaloną według odrębnych zasad określa ustawa budżetowa. Przy obliczaniu uposażenia funkcjonariuszy Policji na rok 2023 r. należy więc sięgnąć do art. 9 ust. 1 pkt 2 lit. d u.b. na 2023, przewidującego, że zgodnie z art. 9 ust. 1 (KGP błędnie przywołał art. 8 ust. 1) ustawy z dnia 23 grudnia 1999 r. o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2024 r., poz. 1356; dalej: "u.k.w."), ustala się kwoty bazowe dla żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy w wysokości 1.740,64 zł. Organ odwoławczy zaakcentował, iż u.s.r. ma charakter komplementarny względem samej ustawy budżetowej. Unormowania art. 41 ust. 1, ust. 2 i ust. 4 u.s.r. wprost określają sposób obliczania uposażenia należnego w okresie od 1 stycznia 2023 r. do 28 lutego 2023 r. - w tym okresie do obliczenia uposażenia stosuje się kwotę bazową ustaloną w u.b. na 2022, tj. kwotę 1.614,69 zł. Sformułowanie "stosuje się" nie pozostawia miejsca do dowolnej interpretacji, dlatego trzeba bezwzględnie zastosować się do brzmienia przepisu. KGP zaaprobował stanowisko organu pierwszej instancji co do odmowy wyrównania wynagrodzenia oraz jego wypłaty wraz z pochodnymi, ponieważ organ Policji związany jest istniejącymi i obowiązującymi przepisami prawa, z których jasno wynika, że wypłacone uposażenie wraz z pochodnymi jest właściwym, prawidłowo obliczonym oraz należnym uposażeniem. Powoływany przez skarżącą art. 8 ust. 1 u.k.w. - w myśl art. 41 ust. 4 u.s.r. - nie znajduje zastosowania do podwyższenia uposażeń żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszy oraz funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej. Skoro skarżąca została zwolniona ze służby w Policji [...] lutego 2023 r., to wyrównanie uposażenia, przewidziane w u.b. na 2023, nie obowiązywało jej. W kwestii zarzutu niezgodności art. 41 ust. 1-3 u.s.r. z art. 32 Konstytucji RP, również organ drugiej instancji zwrócił uwagę na zasadę domniemania konstytucyjności ww. regulacji ustawowej. Brak jest przesłanek prawnych do odstąpienia od jej stosowania, jak chciałaby tego skarżąca. Ani ustawa zasadnicza ani żaden inny akt prawa nie wyposażyły organów Policji w uprawnienia do odstąpienia od stosowania powszechnie obowiązujących przepisów, bez względu na okoliczności sprawy. Uprawnienia takiego nie można wywodzić z art. 7 k.p.a., bowiem rozstrzygnięcie oparte o klauzulę generalną słusznego interesu strony nie może prowadzić do wdrożenia do obrotu prawnego aktu indywidulanego pozostającego w sprzeczności z jednoznaczną w swej treści normą prawną. Na powyższą decyzję skarżąca wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o: - uchylenie w całości zaskarżonej decyzji KGP oraz decyzji organu pierwszej instancji z [...] maja 2025 r. nr [...]; - zobowiązanie organu do wypłaty należnych świadczeń, tj. wyrównania uposażenia za styczeń i luty 2023 r., wyrównania odprawy z tytułu zwolnienia ze służby, wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, wyrównania nagrody rocznej za 2023 r.; - zasądzenie kosztów postępowania od organu, w tym kosztów sporządzenia skargi, według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie: ( art. 41 u.s.r. - w kontekście tego zarzutu wskazała, że przepis ten wprowadzał nową kwotę bazową od 1 marca 2023 r., a w ust. 3 zawarto mechanizm jej wyrównania za okres styczeń-luty 2023 r. W praktyce funkcjonariusze pozostający w służbie po 1 marca 2023 r. otrzymali wyrównanie za te miesiące, natomiast funkcjonariusze, którzy przeszli na emeryturę przed tą datą takiego wyrównania nie otrzymali; ( art. 32 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady równego traktowania obywateli przez władze publiczne - w kontekście tego zarzutu zwróciła uwagę na odmienne traktowanie funkcjonariuszy o identycznym statusie (pełniących służbę w styczniu i lutym 2023 r.) wyłącznie na podstawie daty odejścia ze służby, co stanowi niedopuszczalną dyskryminację. Skarżąca podniosła, że brak wyrównania oznacza nie tylko uszczuplenie jej uposażenia, ale też zaniżenie podstawy naliczenia emerytury przez ZER MSWiA, skutkując długoterminową szkodą finansową. Waloryzacja od 1 stycznia 2023 r. została przyznana m.in. nauczycielom, sędziom i prokuratorom, podczas gdy funkcjonariusze Policji odchodzący w okresie styczeń-luty 2023 r. zostali wyłączeni z mechanizmu wyrównawczego. Zdaniem skarżącej, jest to działanie niesprawiedliwe i arbitralne, pozbawione racjonalnych podstaw i proporcjonalności. Skarżąca nadmieniła, iż ten stan nierówności zauważył Rzecznik Praw Obywatelskich (w piśmie z 19 lutego 2024 r.) oraz Senat RP (w opinii z 21 listopada 2022 r.). W ustawie budżetowej na 2024 r. wycofano się z kontynuacji tak krzywdzących przepisów, co świadczy o świadomości ustawodawcy odnośnie niesprawiedliwości regulacji obowiązujących w roku 2023. W odpowiedzi na skargę KGP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Pismem z [...] stycznia 2026 r. skarżąca wniosła o uchylenie obu zapadłych w jej sprawie decyzji i umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego jako niedopuszczalnego z uwagi na brak właściwości organów administracji publicznej do rozpoznania tej sprawy. Zawnioskowała też ewentualnie o zawieszenie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez właściwy sąd powszechny. Jednocześnie skarżąca stwierdziła, że sprawa dotyczy roszczenia majątkowego, a więc ma charakter cywilnoprawny, wobec czego tutejszy Sąd nie posiada kompetencji do jej rozstrzygnięcia. Z kolei w piśmie z [...] kwietnia 2026 r. skarżąca (reprezentowana przez adwokat M. R.) wniosła replikę na odpowiedź na skargę, w której - powołując się na zmianę dotychczasowej linii orzeczniczej sądów administracyjnych oraz jednolitą linię orzeczniczą sądów powszechnych - wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji organów obu instancji, ewentualnie o ich uchylenie i umorzenie postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego. Jednocześnie podtrzymała swoje dotychczasowe twierdzenia, żądania oraz wnioski. Ponadto w ww. piśmie z [...] kwietnia 2026 r. skarżąca zażądała dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z następujących materiałów: 1) postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] w [...], [...] Wydział [...] z [...] kwietnia 2026 r., sygn. akt [...], na mocy którego ww. Sąd, na podstawie art. 200 § 1 (4) w związku z art. 476 k.p.c. stwierdził swą niewłaściwość funkcjonalną i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla [...] w [...], [...] Wydział [...] (pogląd o właściwości funkcjonalnej sądu cywilnego podzielił Sąd Okręgowy w [...], [...] Wydział [...] m.in. w orzeczeniach o sygn. akt [...] i [...]), 2) postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 20 marca 2026 r., sygn. akt II SA/Sz 3/26, 3) postanowienia Sądu Okręgowego w [...], [...] Wydział [...] z [...] października 2025 r., sygn. akt [...], 4) zarządzenia Sądu Rejonowego w [...], [...] Wydział [...] z [...] stycznia 2026 r., sygn. akt [...] wraz z pismem o przekazaniu sprawy do Sądu Rejonowego w [...], [...] Wydział [...]; 5) postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] w [...], [...] Wydział [...], sygn. akt [...], 6) postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] w [...], [...] Wydział [...], sygn. akt [...] (w sprawie żołnierza), 7) zarządzenia Sądu Rejonowego w [...], [...] Wydział [...] z [...] stycznia 2026 r., sygn. akt [...] wraz z pismem o przekazaniu sprawy do Sądu Rejonowego w [...], [...] Wydział [...], 8) decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] stycznia 2026 r. nr [...], 9) wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 12 marca 2026 r., sygn. akt III SA/GI 44/26, 10) wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy o sygn. akt II SA/Bd 901/25, celem wykazania wyłącznej właściwości sądów powszechnych (wydziałów cywilnych), co zostało przyjęte przez sądy powszechne, sądy administracyjne oraz komendantów kwalifikujących tożsame z niniejszą sprawy jako sprawy o roszczenia; 11) postanowienia Sądu Rejonowego [...] w [...], [...] Wydział [...] z [...] lutego 2026 r., sygn. akt [...], 12) pisma Sądu Rejonowego [...] w [...], [...] Wydział [...] z [...] lutego 2026 r., sygn. akt, [...], 13) wezwania do zapłaty, 14) wezwania do zapłaty skierowanego do Komendy Policji w [...], 15) pozwu o zapłatę, 16) decyzji Komendanta Policji w [...] umarzających postępowania administracyjne celem wykazania cywilnoprawnego charakteru roszczeń dotyczących uposażenia i świadczeń pochodnych po ustaniu stosunku służbowego, podlegających rozpoznaniu przez sąd powszechny, a także błędnej kwalifikacji pisma skarżącej zatytułowanego "wezwanie do zapłaty", które nie stanowiło wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego, lecz jedynie próbę polubownego rozstrzygnięcia sprawy przed wszczęciem postępowania przed sądem powszechnym o zapłatę; nadto celem wykazania braku wezwania do sprecyzowania żądania w przypadku wątpliwości (art. 64 § 2 k.p.a.), niezwrócenia podania (art. 66 § 3 k.p.a.), procedowania bez podstawy prawnej (art. 61a k.p.a.) oraz naruszenia zasady legalizmu (art. 7 Konstytucji RP i art. 6 k.p.a.). Na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2026 r. pełnomocnik skarżącej oświadczył, iż wnosi o dopuszczenie jako dowodów tylko tych dokumentów, które dotyczą skarżącej. Natomiast pełnomocnik organu wniósł o oddalenie wniosków dowodowych jako nieprzydatnych w niniejszym postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na rozprawie, na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), uwzględnił wniosek pełnomocnika skarżącej i postanowił przeprowadzić dowód z dokumentów załączonych do pisma z [...] kwietnia 2026 r., które dotyczą skarżącej, tj.: pisma Sądu Rejonowego [...] w [...] z [...] lutego 2026 r. informującego o połączeniu spraw do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia, postanowienia Sądu Rejonowego [...] w [...] z [...] lutego 2026 r., sygn. akt [...], wezwania do zapłaty z [...] lipca 2025 r., skierowanego do Szkoły Policji w [...] oraz pozwu o zapłatę z [...] listopada 2025 r., skierowanego do Sądu Rejonowego [...] w [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem orzekające w sprawie organy Policji nie naruszyły przepisów tak postępowania, jak i prawa materialnego. W rozpatrywanej sprawie spór dotyczy kwestii prawidłowości i dopuszczalności dokonania przez organy Policji odmowy wypłaty wyrównania uposażenia za miesiące styczeń i luty 2023 r. oraz świadczeń pieniężnych wypłaconych skarżącej w związku ze zwolnieniem ze służby: nagrody rocznej, odprawy i ekwiwalentu za urlop. Zdaniem skarżącej, KSP w [...] oraz KGP, wyliczając wysokość świadczeń związanych ze zwolnieniem ze służby, niezasadnie zastosowały art. 41 u.s.r., który jest sprzeczny z art. 32 Konstytucji RP, co spowodowało wypłacenie tych świadczeń w zaniżonej wysokości. Z kolei organy powołują się na wprost wskazany w przepisach sposób obliczania uposażenia należnego w okresie od 1 stycznia 2023 r. do 28 lutego 2023 r. uniemożliwiający wyrównanie uposażenia i innych świadczeń pieniężnych - jak chciałaby tego skarżąca. Podstawę prawną wydanych w sprawie decyzji odmownych stanowiły przepisy u.b. na 2023 w związku z u.b. na 2022 oraz u.s.r. Przepis art. 9 ust. 1 pkt 2 lit. d u.b. na 2023 stanowi, że zgodnie z art. 9 ust. 1 u.k.w., ustala się kwoty bazowe dla żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy - w wysokości 1.740,64 zł. Według art. 41 ust. 1 i ust. 2 u.s.r., kwoty bazowe ustalone w u.b. na 2023 dla żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszy oraz funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej stosuje się do obliczenia ich uposażeń w okresie od dnia 1 marca 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. Do obliczenia uposażeń żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszy oraz funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej należnych od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 28 lutego 2023 r. stosuje się kwoty bazowe ustalone w u.b. na 2022. Stosownie zaś do treści art. 9 ust. 1 pkt 2 lit. d u.b. na 2022, zgodnie z art. 9 ust. 1 u.k.w., ustala się kwoty bazowe dla żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy - w wysokości 1.614,69 zł. Z przytoczonych regulacji wynika jednoznacznie, iż nowa kwota bazowa w wysokości 1.740,64 zł dla funkcjonariuszy Policji obowiązywała do obliczenia uposażeń w okresie od 1 marca 2023 r. do 31 grudnia 2023 r., natomiast w okresie od 1 stycznia 2023 r. do 28 lutego 2023 r. do obliczenia uposażeń obowiązywała kwota bazowa w wysokości 1.614,69 zł ustalona w u.b. na 2022. Skoro skarżąca została zwolniona ze służby w Policji [...] lutego 2023 r., a nowa - podwyższona kwota bazowa obowiązywała do obliczenia uposażeń funkcjonariuszy od 1 marca 2023 r., to zasadnie odmówiono jej wyrównania tak uposażenia, jak i pochodnych świadczeń należnych w związku ze zwolnieniem ze służby (vide art. 114 ust. 1 pkt 1, art. 115 ust. 1, art. 114 ust. 1 pkt 2, art. 115a i art. 110 ust. 1 u.P.), które zależne są od uposażenia należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku - w sytuacji, gdy nie uległo ono waloryzacji ani wyrównaniu. Jak już wyżej podano, nowa podwyższona kwota bazowa została przewidziana do obliczenia uposażeń funkcjonariuszy od 1 marca 2023 r., a skarżąca ostatnie uposażenie otrzymała za służbę pełnioną w lutym 2023 r. Prawo do uposażenia wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym nastąpiło zwolnienie policjanta ze służby lub zaistniały inne okoliczności uzasadniające wygaśnięcie tego prawa (vide art. 106 ust. 3 u.P.). Przepis art. 41 ust. 4 u.s.r. wskazuje, iż do podwyższenia uposażeń żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszy oraz funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej nie stosuje się przepisu art. 8 ust. 1 u.k.w. stanowiącego, że podwyższenie wynagrodzeń dla pracowników państwowej sfery budżetowej następuje w ciągu 3 miesięcy po ogłoszeniu ustawy budżetowej, z wyrównaniem od dnia 1 stycznia danego roku. Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów Konstytucji RP, podkreślić należy, iż sądy administracyjne nie są powołane do oceny zgodności ustaw z Konstytucją RP oraz ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi, których ratyfikacja wymagała uprzedniej zgody wyrażonej w ustawie (vide wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego; dalej: "NSA": z 9 lipca 2024 r., sygn. akt II OSK 172/24; z 30 października 2024 r., sygn. akt II OSK 1085/24; z 10 stycznia 2025 r., sygn. akt II OSK 1341/24 i z 21 stycznia 2025 r., sygn. akt II OSK 1123/24 - orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). Z uwagi na precyzyjne określenie kompetencji Trybunału Konstytucyjnego oraz sądów administracyjnych, w świetle zasady legalizmu (vide art. 7 Konstytucji RP), związania sędziów sądów administracyjnych Konstytucją RP oraz ustawami (vide art. 178 ust. 1 Konstytucji RP), a także konieczności dążenia przez sądy do zapewnienia pewności co do treści obowiązujących norm prawnych (vide art. 2 Konstytucji RP), ewentualne pominięcie określonego przepisu ustawy przez sąd administracyjny, w ramach tzw. rozproszonej kontroli konstytucyjności ustaw (vide art. 8 ust. 2 Konstytucji RP – przepisy Konstytucji RP stosuje się bezpośrednio), musi być ograniczone do sytuacji wyjątkowych i niebudzących wątpliwości interpretacyjnych co do naruszenia norm Konstytucji RP (vide wyrok NSA z 21 sierpnia 2024 r., sygn. akt II OSK 174/24). Tylko oczywistość niezgodności przepisu z Konstytucją RP wraz z uprzednią wypowiedzią Trybunału Konstytucyjnego stanowią wystarczające przesłanki do odmowy przez sąd zastosowania przepisów ustawy. Taka sytuacja oczywistej niezgodności zachodzi w szczególności wówczas, gdy porównywane przepisy ustawy i Konstytucji RP dotyczą regulacji tej samej materii i są ze sobą sprzeczne, a norma konstytucyjna jest skonkretyzowana w stopniu pozwalającym na jej samoistne zastosowanie. Opisana wyżej sytuacja nie zaistniała w przedmiotowej sprawie, bowiem nie można mówić o oczywistej sprzeczności art. 41 u.s.r. z Konstytucją RP. Ustawodawca wprowadził kwestionowane przez skarżącą unormowanie, aby zachęcić funkcjonariuszy do pozostania w służbie. Nie jest rolą sądu administracyjnego ani ocena potrzeb Państwa w zakresie polityki kadrowej w formacji mundurowej ani zasadność zastosowanego mechanizmu finansowego w kształtowaniu tej polityki. Rozwiązanie uprawniające do stosowania innej stawki uposażenia dla funkcjonariuszy służb mundurowych pozostających w służbie w dniu 1 marca 2023 r. nie jest w sposób oczywisty sprzeczne z Konstytucją RP. Okoliczność, że skarżąca złożyła raport o zwolnieniu ze służby przed publikacją u.b. na 2023, jak też przed publikacją u.s.r., nie daje podstaw do wywodzenia naruszenia zasady równości czy zasady legalizmu. Tutejszy Sąd nie dopatrzył się także naruszenia przepisów postępowania. Nie sposób przyjąć, aby organy uchybiły procedurze, w tym art. 64 § 2, art. 66 § 3 i art. 61a k.p.a. Sąd nie podziela stanowiska skarżącej, iż jej pismo z [...] kwietnia 2025 r. nie stanowiło żądania wszczęcia postępowania administracyjnego. Dostrzec wypada, że jeszcze w toku postępowania administracyjnego skarżąca nie podważała uprawnienia organów do załatwienia jej sprawy w drodze administracyjnej, o czym świadczy chociażby zawarte w odwołaniu żądanie wydania decyzji przyznającej jej prawo do wypłaty wyrównania uposażenia za miesiące styczeń i luty 2023 r., odprawy z tytułu zwolnienia ze służby, ekwiwalentu za niewykorzystany urlop oraz nagrody rocznej za 2023 r. Zatem wola skarżącej i jej żądania były jednoznaczne oraz zostały rozpatrzone przez organy Policji we właściwym trybie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym nie budzi wątpliwości, że jeżeli strona żąda od organu dokonania czynności materialno-technicznej (np. wypłaty określonej należności), to organ - uwzględniając żądanie strony - może poprzestać na dokonaniu tej czynności, czyli np. na wypłacie dochodzonej kwoty. Jednak w sytuacji, w której organ nie znajduje podstaw do uwzględnienia żądania, musi swój pogląd wyartykułować w formie stanowczego rozstrzygnięcia przybierającego zwykle postać decyzji administracyjnej. Gdyby tego nie uczynił, pozbawiłby stronę prawa do sądu. Niezależnie od sposobu załatwienia żądania strony (czy to w formie czynności materialno-technicznej czy w formie decyzji), działania organu podejmowane są zawsze w ramach konkretnego postępowania administracyjnego. W judykaturze ugruntowany jest też pogląd, iż wypłata uposażenia lub innych należności związanych ze zwolnieniem ze służby (także ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy) następuje w drodze czynności materialno-technicznej. Natomiast odmowa wypłaty uposażenia bądź innych świadczeń należnych w związku ze zwolnieniem ze służby następuje w drodze decyzji administracyjnej (vide wyroki NSA: z 15 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 575/11 i z 15 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 542/13). Powyższe stanowisko potwierdza uzasadnienie uchwały NSA z 9 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 4/13, w której stwierdzono, że w przypadku, gdy przepisy prawa upoważniają organ administracji publicznej do załatwienia sprawy administracyjnej, lecz nie określają wyraźnie formy jej rozstrzygnięcia lub w tym zakresie istnieje wątpliwość, to trzeba przyjąć, iż podlega ona załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej. Podobnie wypowiedział się Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z 14 czerwca 2005 r., sygn. akt P 18/03. Nie może zaistnieć sytuacja, że w przepisach ustawy określono właściwość organu administracji publicznej do załatwiania określonej kategorii spraw administracyjnych, a sprawy te nie mogłyby być rozstrzygane tylko dlatego, że ustawodawca nie określił wprost formy rozstrzygnięcia (vide wyrok NSA z 29 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 3037/19). Wbrew temu, co podnosi skarżąca, organy Policji obu instancji miały podstawę, a wręcz były obowiązane do prowadzenia postępowania administracyjnego i wydania decyzji, skoro nie uwzględniły jej żądania w drodze czynności materialno-technicznej. Wniosek z [...] kwietnia 2025 r. zawierał wyraźnie żądanie wypłaty wyrównania wynagrodzenia i innych należności przyznawanych funkcjonariuszowi w związku ze zwolnieniem ze służby, a nie ustalenia nowej wysokości uposażenia czy ustalenia stawki uposażenia (co mogłoby nastąpić tylko rozkazem personalnym i tylko w odniesieniu do funkcjonariusza, którym skarżąca już nie jest od czasu zwolnienia ze służby). Skarżąca w sposób jednoznaczny domagała się wypłaty różnicy pomiędzy przysługującymi - jej zdaniem - należnościami związanymi ze zwolnieniem ze służby w wyższej wysokości oraz tymi świadczeniami, które jej wypłacono przy odejściu z Policji. Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zgadza się z argumentacją skarżącej, iż organy Policji mogą kształtować prawo do uposażenia wyłącznie wobec funkcjonariuszy pozostających w czynnej służbie, zaś skarżąca jest byłym funkcjonariuszem Policji, zwolnionym ze służby w związku z przejściem na emeryturę, przez co nie jest możliwe wydanie indywidualnego aktu administracyjnego w przedmiocie uposażenia. W istocie, w odniesieniu do osoby, która nie jest funkcjonariuszem, organ Policji nie ma podstaw prawnych do kształtowania uposażenia (wydania rozkazu personalnego ustalającego składniki uposażenia). Jednakże rozpoznawana sprawa nie dotyczy wydania aktu administracyjnego kształtującego uposażenie. Przedmiotem zaskarżenia i kontroli tutejszego Sądu jest decyzja odmawiająca dokonania czynności materialno-technicznej w postaci żądanej wypłaty wyrównania uposażenia za okres służby w styczniu i lutym 2023 r. oraz świadczeń należnych w związku ze zwolnieniem ze służby, a nie rozkaz personalny w przedmiocie ustalenia stawki uposażenia czy ustalenia nowego uposażenia (co może mieć miejsce tylko w odniesieniu do funkcjonariusza). Organ miał obowiązek rozstrzygnąć w tym zakresie decyzją administracyjną, co prawidłowo nastąpiło w tej sprawie. Sąd nie podziela twierdzeń zawartych w pismach procesowych skarżącej, że żądanie wypłaty wyrównania uposażenia za okres służby w styczniu i lutym 2023 r. oraz świadczeń związanych ze zwolnieniem ze służby (w powiązaniu z uposażeniem na ostatnio zajmowanym stanowisku, a więc w służbie) nie ma charakteru administracyjnoprawnego. Roszczenia finansowe funkcjonariuszy Policji mogą być dochodzone przez policjantów w drodze administracyjnej i sądowoadministracyjnej (vide wyrok Sądu Najwyższego z 5 września 1991 r., sygn. akt I PRN 39/91, publ. OSP 1992, z. 5, poz. 118). Inne rozumowanie prowadziłoby do pozbawienia funkcjonariuszy Policji ochrony prawnej w dochodzeniu ich roszczeń ze stosunku służbowego, który jest stosunkiem administracyjnoprawnym i w stosunku do którego nie stosuje się przepisów prawa pracy, a w rezultacie nie ma możliwości realizacji tego rodzaju roszczeń przed sądem powszechnym - sądem pracy. Przepisy art. 32 ust. 1 i 2 u.P. w żadnym stopniu nie wyłączają drogi administracyjnej dla roszczeń finansowych ze stosunku służbowego i nie pozostawiają takiej drogi tylko dla ściśle wyspecyfikowanych kategorii spraw ze stosunku służbowego, dla których expressis verbis przewidziana jest forma decyzji administracyjnej w tym przepisie. Stanowiska Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę nie zmienia okoliczność złożenia przez skarżącą pozwu o zapłatę z [...] listopada 2025 r., skierowanego do Sądu Rejonowego [...] w [...], który został przekazany z Wydziału [...] do Wydziału [...] ww. Sądu czy powołanie się skarżącej na postanowienie Sądu Okręgowego w [...] z [...] października 2025 r., sygn. akt [...] (Lex nr [...]). W ww. orzeczeniu Sąd Okręgowy w [...], uchylając postanowienie Sądu pierwszej instancji (który uznał się za niewłaściwy i przekazał sprawę do właściwego organu - Komendanta [...] Policji), odwołał się do uchwały Sądu Najwyższego z 6 lipca 2011 r., sygn. akt II PZP 1/11, publ. OSNP 2012/1-2/2, zgodnie z którą w sprawie o zwrot równoważnika pieniężnego za umundurowanie, wypłaconego byłemu funkcjonariuszowi Policji dopuszczalna jest droga sądowa przed sądem powszechnym - wydziałem cywilnym tego sądu. Powyższa uchwała, zdaniem tutejszego Sądu, nie ma odniesienia do przedmiotowej sprawy. Jak wynika z ustaleń faktycznych przedstawionych w ww. uchwale, pozwany został zwolniony ze służby z dniem [...] lutego 2010 r., a [...] kwietnia 2010 r., czyli po odejściu ze służby, otrzymał równoważnik pieniężny za umundurowanie. W sprawie tej Sąd Najwyższy zwrócił uwagę, iż stosunek służbowy policjanta ustaje z dniem wskazanym w decyzji o zwolnieniu go ze służby, zatem pozwanym jest osoba niezwiązana stosunkiem służbowym z organem, który występuje po drugiej stronie sporu (a którym nota bene nie jest komenda wojewódzka Policji, gdyż przymiot organu przysługuje jedynie komendantowi wojewódzkiemu Policji - art. 6 ust. 1 pkt 1 u.P.). Innymi słowy, pozwany (tj. były funkcjonariusz) jest podmiotem równorzędnym względem powoda (tj. komendanta wojewódzkiego Policji), który domaga się od pozwanego zwrotu równoważnika pieniężnego za umundurowanie. Ponadto Sąd Najwyższy wskazał, że materialnoprawna podstawa roszczenia ma charakter cywilny. Przepisy pragmatyk służbowych nie zawierają bowiem podstawy do żądania zwrotu nienależnie wypłaconego równoważnika pieniężnego za umundurowanie. Taka podstawę stanowią przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu, a mianowicie art. 405 w związku z art. 410 Kodeksu cywilnego. W rozpoznawanej przez tutejszy Sąd sprawie podstawa żądania skarżącej (wypłaty wyrównania uposażenia i innych świadczeń związanych ze zwolnieniem ze służby) ma charakter administracyjnoprawny, ponieważ żądanie to odnosi się do uposażenia wypłaconego za okres służby (za styczeń i luty 2023 r.) oraz świadczeń należnych w związku ze służbą. W tych okolicznościach faktycznych - odmiennych od stanu faktycznego zaprezentowanego w uchwale Sądu Najwyższego o sygn. akt II PZP 1/11 - należy przyjąć właściwość organów Policji do rozpatrzenia żądania skarżącej. Sądowi z urzędu znane są inne sprawy mające charakter administracyjnoprawny, które odnoszą się do uprawnień byłych funkcjonariuszy Policji, ściśle związanych z pełnioną wcześniej służbą (vide wyroki NSA: z 10 grudnia 2025 r., sygn. akt III OSK 2487/22; z 29 kwietnia 2025 r., sygn. akt III OSK 6095/21 i z 28 czerwca 2024 r., sygn. akt III OSK 402/23). Jak już wyżej wskazano, wniosek skarżącej z [...] kwietnia 2025 r. zawierał wprost wyrażone żądanie wypłaty wyrównania uposażenia i innych należności przyznanych w związku ze zwolnieniem ze służby, co w przypadku stwierdzenia przez organ Policji braku podstaw do wypłaty żądanej wyższej wysokości świadczeń, zobowiązywało do wydania decyzji administracyjnej o odmowie wypłaty. W sprawie tej organy Policji prawidłowo zastosowały przepisy k.p.a. i zasadnie wydały decyzje. Sąd nie znalazł podstaw do uchylenia, jak również stwierdzenia nieważności tak zaskarżonej, jak i utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w wyroku.

Informacje o sprawie

Data wpływu
5 września 2025
Skarżony organ
Komendant Policji
Sędziowie
Arkadiusz Koziarski Danuta Kania /przewodniczący/ Joanna Kruszewska-Grońska /sprawozdawca/

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny