Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Wa 1618/20

Wyrok WSA w Warszawie z 19 marca 2021 r., II SA/Wa 1618/20 – służba Celna

Wynik

Uchylono decyzję I i II instancji

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia
19 marca 2021
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Joanna Kube, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 marca 2021 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia stosunku służbowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] marca 2020 r. nr [...].

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Szef Krajowej Administracji Skarbowej decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, z późn. zm.), zwanej dalej k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] stwierdzającą zwolnienie A. K. ze służby na skutek wygaśnięcia stosunku służbowego z upływem dnia [...] sierpnia 2017 r. - wskutek nieotrzymania w terminie do dnia 31 maja 2017 r. pisemnej propozycji określającej nowe warunki zatrudnienia albo pełnienia służby. W uzasadnieniu organ wskazał, że wyrokiem z dnia 18 grudnia 2018 r. - sygn. akt I OSK 1048/18 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 27 listopada 2017 r. - sygn. akt II SAB/Ke 69/17 wydany w sprawie ze skargi A. K. na bezczynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] w przedmiocie nieprzedstawienia pisemnej propozycji określającej warunki pełnienia służby i zobowiązał Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] do wydania decyzji w przedmiocie zwolnienia ze służby, w terminie 14 dni od otrzymania przez organ odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] stwierdził wygaśnięcie stosunku służbowego A. K. z upływem dnia [...] sierpnia 2017 r. Szef KAS decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] uchylił decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] stwierdził zwolnienie ze służby na skutek wygaśnięcia stosunku służbowego A. K. z upływem [...] sierpnia 2017 r. Szef KAS decyzją z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...], uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że Dyrektor IAS w decyzji wydanej po ponownym rozpatrzeniu sprawy, nie zastosował się do wskazań organu oraz treści art. 153 p.p.s.a. W decyzji brak jest informacji, z powodu jakich konkretnie przyczyn nie przedłożono A. K. propozycji służby/pracy w KAS. Organ odwoławczy stwierdził, że Dyrektor IAS w [...] winien nie tylko przywołać określone fakty uzasadniające zwolnienie ze służby wskutek wygaśnięcia stosunku służbowego, ale także wyjaśnić i uzasadnić, w nawiązaniu do ustawowych kryteriów przedstawiania propozycji z art. 165 ust. 7 ustawy wprowadzającej KAS, dlaczego odwołującemu nie złożono propozycji pracy/służby w KAS. Decyzją z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] stwierdził zwolnienie ze służby na skutek wygaśnięcia stosunku służbowego A. K. z upływem dnia [...] sierpnia 2017 r. - wskutek nieotrzymania w terminie do dnia 31 maja 2017 r. pisemnej propozycji określającej nowe warunki zatrudnienia albo pełnienia służby. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że przebieg dotychczasowej służby A. K. nie umożliwił Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej w [...] złożenia mu propozycji służby, gdyż prowadziłoby to do przekroczenia ustalonego przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej limitu funkcjonariuszy. Szef KAS wskazał, że po dokonaniu analizy przebiegu służby Odwołującego w kontekście przesłanek wskazanych w art. 165 ust. 7 ustawy wprowadzającej KAS, organ stwierdził brak dyspozycyjności wymaganej od funkcjonariuszy w służbie, polegający na tym, że w trakcie służby dwukrotnie były problemy z oddelegowaniem A. K. fo pełnienia służby w miejscu, będącym poza miejscem jego zamieszkania; poważne trudności w kompleksowym pełnieniu służby, przejawiające się w przeciwwskazaniu do prowadzenia pojazdów służbowych kategorii B; brak stosowania wdrożonych i wymaganych procedur związanych z dokonywaniem odpraw celnych oraz niskie oceny przebiegu służby za lata 2000-2001. Reasumując organ I instancji podniósł, że struktura i alokacja kadrowa w Izbie Administracji Skarbowej w [...] oraz podległych jej jednostkach została ukształtowana w taki sposób, aby zagwarantować najwyższy poziom realizacji zadań i celów Krajowej Administracji Skarbowej. Szef KAS utrzymując w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] marca 2020 r. w uzasadnieniu wskazał, że rozstrzygnięcia w zakresie stosunku służbowego funkcjonariuszy determinowały względy wynikające ze zmian w organizacji funkcjonowania skarbowości i Służby Celnej, tj. utworzenie Krajowej Administracji Skarbowej. Z dniem 1 marca 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej tworząca Krajową Administrację Skarbową, w ramach której została wyodrębniona Służba Celno-Skarbowa. Organ przywołał art. 165 ust. 3, ust. 7, art. 170 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające (...). Szef KAS wskazał, że A. K. do dnia 31 maja 2017 r. nie otrzymał propozycji określającej nowe warunki zatrudnienia albo pełnienia służby w Krajowej Administracji Skarbowej. W konsekwencji braku propozycji, w myśl ww. art. 170 ust. 1 ustawy wprowadzającej KAS, jego stosunek służbowy wygasł z dniem [...] sierpnia 2017 r. Zdaniem Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, nieprzedstawienie odwołującemu się do dnia 31 maja 2017 r. propozycji pracy/służby w Krajowej Administracji Skarbowej znajduje oparcie w przepisach ustawy wprowadzającej KAS. Ustawodawca umożliwił dostosowanie zasobów kadrowych do potrzeb poszczególnych jednostek organizacyjnych i realizowanych przez nie zadań. Stąd też Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] nie był zobowiązany do przedłożenia odwołującemu propozycji pracy lub służby, co potwierdził również Naczelny Sąd Administracyjny w wydanym w niniejszej sprawie orzeczeniu. Organ podał, że decyzja organu I instancji wyjaśnia przyczyny, z powodu których zaniechano przedstawienia odwołującemu propozycji pracy/służby. Dyrektor IAS wziął pod uwagę potrzeby organizacyjno-kadrowe podległej jednostki. Wejście wżycie ustawy o KAS oraz przepisów wprowadzających ustawę o KAS oraz związana z tym reorganizacja, spowodowały bowiem konieczność ukształtowania nowej struktury organizacyjnej, jaką jest KAS, w skład której wchodzą odrębne niegdyś jednostki organizacyjne takie jak izby skarbowe, urzędy skarbowe, urzędy kontroli skarbowej oraz izby celne i urzędy celne wraz z podległymi oddziałami celnymi. Dyrektor IAS, po dokonaniu analizy przebiegu dotychczasowej służby A. K., podjął decyzję o nieprzedstawieniu propozycji służby/pracy, gdyż prowadziłoby to do przekroczenia ustalonego przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej dla Izby Administracji Skarbowej w [...], limitu funkcjonariuszy. Uzasadniając swoją decyzję organ wskazał na: brak dyspozycyjności A. K., która wymagana jest od funkcjonariuszy w służbie, przejawiający się w tym, że w trakcie służby dwukrotnie były problemy z oddelegowaniem odwołującego do pełnienia służby w miejscu, będącym poza miejscem jego zamieszkania; poważne trudności w kompleksowym pełnieniu służby, przejawiające się w przeciwwskazaniu do prowadzenia pojazdów służbowych kategorii B; brak stosowania wdrożonych i wymaganych procedur związanych z dokonywaniem odpraw celnych oraz niskie oceny przebiegu służby za lata 2000-2001. Odnosząc się do zarzutów odwołania kwestionujących ustalenia organu I instancji Szef KAS wskazał, że w aktach osobowych znajduje się skierowanie na badania lekarskie z dnia [...] stycznia 2016 r., na którym, wśród zadań realizowanych na stanowisku pracy odwołującego, wskazano m.in. prowadzenie pojazdów służbowych kategorii B. W tej sytuacji stwierdzenie w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] stycznia 2016 r., że niewskazane jest prowadzenie przez funkcjonariusza pojazdów służbowych tej kategorii, niewątpliwie utrudniało kompleksowe pełnienie służby na zajmowanym przez funkcjonariusza stanowisku służbowym, uniemożliwiało bowiem de facto powierzenie mu ww. zadania służbowego. Szef KAS wskazał, że również podniesiony przez stronę argument braku możliwości samodzielnego wykonywania obowiązków służbowych, z uwagi na pełnienie w roku 1993 służby przygotowawczej, nie może zasługiwać na uwzględnienie. Okres służby przygotowawczej nie zwalnia bowiem funkcjonariusza z obowiązku prawidłowego i rzetelnego wykonywania powierzonych mu zadań służbowych. Organ wskazał na pismo Naczelnika Oddziału Celnego w [...] z dnia [...] grudnia 1993 r. Podał, że Naczelnik Oddziału Celnego w [...] wniósł o ukaranie A. K., poprzez potrącenie premii za miesiąc grudzień 1993 r. w wysokości 50%. Fakt, że powyższy incydent nie miał wpływu na późniejsze mianowanie odwołującego do służby stałej nie oznacza, że Dyrektor IAS dokonując oceny, komu z dotychczasowych funkcjonariuszy/pracowników przedłożyć propozycję dalszego pełnienia służby/pracy w KAS, nie mógł brać pod uwagę całego okresu służby/pracy funkcjonariusza/pracownika i sposobu wywiązywania się przez niego z obowiązku służbowych na przestrzeni wszystkich lat służby/pracy. Biorąc pod uwagę dyspozycje art. 165 ust. 7 ustawy wprowadzającej KAS, obowiązkiem dyrektora izby administracji skarbowej był bowiem dobór kadr do struktur KAS, z uwzględnieniem posiadanych kwalifikacji, przebiegu dotychczasowej pracy lub służby oraz miejsca zamieszkania funkcjonariusza/ pracownika. Odnośnie wskazanego w decyzji organu I instancji argumentu niskich ocen za lata 2000-2001, Szef KAS zwrócił uwagę, że opinię służbową o funkcjonariuszu sporządza bezpośredni przełożony, a zatem osoba, która w sposób bezpośredni nadzoruje pracę i sposób wykonywania przez funkcjonariusza obowiązków służbowych. Z arkuszy opinii służbowych o funkcjonariuszu, znajdujących się w aktach osobowych (karty 108-110), wynika, że ocenie poddano 11 kryteriów, m.in. wiedzę fachową, w tym znajomość przepisów prawa, wymaganą do wykonywania obowiązków służbowych, jakość i terminowość wykonywania powierzonych zadań, etykę zawodową czy identyfikację ze służbą. W skali ocen od 1 do 5, odwołujący był oceniany na poziomie 1-3. Pomimo złożonego przez niego odwołania z dnia [...] kwietnia 2001 r. od opinii służbowej z dnia [...] kwietnia 2001 r., Dyrektor Urzędu Celnego w [...] w dniu [...] września 2001 r. utrzymał opinię przełożonego, zawartą w arkuszu opinii służbowej (karta 112). W świetle powyższych okoliczności i faktów Szef KAS uznał zarzut odwołującego za bezpodstawny. Szef KAS podzielił argumentację odwołującego się, że skorzystanie z prawa odwołania od decyzji oraz wniesienia skargi do sądu administracyjnego, jak również fakt przebywania funkcjonariusza na krótkotrwałym zwolnieniu lekarskim, nie powinny być oceniane przez organ w kategoriach braku dyspozycyjności funkcjonariusza. Powyższe nie czyni jednak, jak stwierdził Szef KAS, wadliwym rozstrzygnięcia Dyrektora IAS w świetle innych, uzasadnionych przyczyn braku złożenia odwołującemu propozycji służby/pracy w strukturach KAS. Szef KAS wskazał, że Dyrektor w świetle wytycznych zawartych w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2018 r. - sygn. akt I OSK 1048/18, dokonał prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie oraz wskazał i uzasadnił powody, dla których nie przedstawił odwołującemu się propozycji służby/pracy w Izbie Administracji Skarbowej w [...]. W ocenie organu odwoławczego, Dyrektor Izby podejmując decyzję o nieprzedstawieniu stronie do dnia 31 maja 2017 r. pisemnej propozycji określającej nowe warunki zatrudnienia bądź pełnienia służby, działał w trosce o właściwą i terminową realizację zadań ustawowych przez podległą Izbę. Szef KAS wskazał, że prezentuje stanowisko, iż dla prawidłowej i terminowej realizacji zadań nałożonych na Służbę Celno-Skarbową, istotne jest efektywne wykorzystanie posiadanych zasobów kadrowych przy uwzględnieniu potrzeb i specyfiki poszczególnych jednostek Krajowej Administracji Skarbowej. Organ podkreślił, że Dyrektor odpowiada za takie zorganizowanie procesów pracy/służby, aby realizacja nałożonych przez ustawodawcę zadań odbyła się w prawidłowy sposób. Na każdym etapie zatem zarządzania podległą jednostką jednym z zasadniczych celów realizowanych przez jej kierownika jest m.in. dążenie do stworzenia optymalnych warunków do kształtowania pozytywnego wizerunku KAS. Realizując zaś politykę kadrową w podległej mu jednostce, dyrektor izby administracji skarbowej ma możliwość oceny kadry pod kątem zapewnienia gwarancji należytego wykonywania obowiązków służbowych. Z treści art. 165 ust. 7 ustawy wprowadzającej KAS nie wynika, iż po stronie organu leży obowiązek złożenia propozycji pracy/służby każdemu z dotychczasowych funkcjonariuszy. Przedłożenie propozycji służby/pracy zostało pozostawione uznaniu przełożonego, który biorąc pod uwagę całokształt okoliczności, podejmuje decyzję czy skorzystać z prawnej możliwości przedstawienia propozycji, czy też, co miało miejsce w niniejszej sprawie, nie przedłożyć funkcjonariuszowi/ pracownikowi propozycji służby/pracy. Organ podniósł, że w procesie składania propozycji nie można pomijać celów, jakie zamierzał osiągnąć ustawodawca projektując reformę administracji skarbowej. Mają one bowiem nadrzędne znaczenie, a ich osiągnięcie determinowało wdrożenie całej reformy. Organ wskazał, że zamierzeniem przyświecającym utworzeniu KAS było skonsolidowanie rozproszonej dotąd struktury terenowej administracji podatkowej i celnej. Stwierdził, że Dyrektor Izby uprawniony był do podjęcia decyzji o nieprzedłożeniu odwołującemu propozycji służby/pracy z uwagi na konieczność dostosowania stanu kadrowego dotychczasowej Służby Celnej i administracji podatkowej do potrzeb wynikających ze zmian ustrojowych w płaszczyźnie finansów publicznych, nowej struktury organizacyjnej i zadań nałożonych na Krajową Administracje Skarbową. Z podanych wyżej przyczyn, w świetle przepisu art. 165 ust. 7 ustawy wprowadzającej KAS, A. K. nie otrzymał propozycji służby lub zatrudnienia w KAS. Konsekwencją zaś braku propozycji, w myśl art. 170 ust. 1 ustawy wprowadzającej KAS, było wygaśnięcie stosunku służbowego w terminie określonym w tym przepisie, tj. z dniem [...] sierpnia 2017 r. Organ zaznaczył też m.in., że wbrew twierdzeniom zawartym w odwołaniu, w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia przez organ I instancji art. 271 ustawy o KAS, poprzez jego niezastosowanie. Z akt osobowych A. K. nie wynika bowiem, by w stosunku do jego osoby prowadzono postępowanie dyscyplinarne, zakończone wydaniem orzeczenia dyscyplinarnego, na które organ powoływałby się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Szef KAS wskazał też m.in., że nie dopatrzył się również w rozpatrywanej sprawie naruszenia art. 32 i art. 60 Konstytucji RP. Odwołał się do wyroku NSA z dnia 5 listopada 2018 r. sygn. akt I OSK 1044/18. Decyzja Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi A. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zarzucił naruszenie: - art. 32 i 60 Konstytucji RP poprzez złamanie konstytucyjnej zasady równości wobec prawa, konstytucyjnej zasady dostępu do służby publicznej na równych zasadach poprzez zwolnienie w niejasnych okolicznościach, z powołaniem się na zdarzenia sprzed 20 i 27 lat; - art. 45 pkt 1 Konstytucji RP poprzez złamanie konstytucyjnej zasady, że każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd poprzez zwolnienie, gdyż złożył odwołanie od decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] lutego 2004 r. w sprawie przeniesienia z Izby Celnej w [...] do pełnienia służby w Izbie Celnej w [...] z dniem [...] listopada 2003r.; - art. 167 ust. l pkt2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r o Służbie Celnej w zw. z art. 183 ust. 2 ww. ustawy i art. l65.ust. 7 ustawy Przepisy wprowadzające (...) przez Szefa KAS poprzez akceptację decyzji Dyrektora lAS wydanej w oparciu o w/w przepis i tym samym akceptację faktu poprzez uwzględnienie jako kryterium nieprzedłożenia propozycji służby, kary w postaci potrącenia premii- "nagrody" za miesiąc grudzień 1993r. w wysokości 50% za niewykonanie polecenia służbowego w terminie poprzez niesporządzenie notatki służbowej. Kara nie może stanowić ustawowego kryterium nieprzedłożenia propozycji służby, nadto z uwagi na upływ okresu przewidzianego w ww. przepisach prawa, winno być zniszczone; - art. 271 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowy przez Szefa KAS poprzez akceptację decyzji Dyrektora IAS wydanej w oparciu o w/w przepis i tym samym akceptację faktu poprzez jego niezastosowanie, kiedy orzeczenia dyscyplinarne dołączone do akt osobowych winny być zniszczone z upływem terminów, o których mowa w ustawie o Krajowej Administracji Skarbowej, a najdłuższy z nieb upływał po okresie lat 2 i tym samym brak jest podstaw do powoływania się przez organ I instancji na postępowania dyscyplinarne, które uległy zatarciu; - art. 183 ust. 7 ustawy o służbie celnej przez Szefa KAS poprzez akceptację decyzji Dyrektora IAS wydanej w oparciu o w/w przepis i tym samym akceptację faktu jego niezastosowania pomimo, iż przepis ten wskazuje, że po upływie okresu 12 miesięcy odpisy orzeczeń dyscyplinarnych dołączone do akt osobowych funkcjonariuszy podlegają zniszczeniu; - art. 165 ust. 7 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. ustawy Przepisy wprowadzające (...) poprzez akceptację decyzji Dyrektora wydanej w oparciu o w/w przepis i tym samym akceptację faktu braku merytorycznego i faktycznego zastosowania w stosunku do skarżącego przesłanek z tego przepisu (co Dyrektor przyznaje wprost w uzasadnieniu), a odwołanie się jedynie do przesłanek pozaustawowych i to w takich, które nie mają racji bytu z uwagi na upływ czasu, bądź są okolicznościami po prostu nieprawdziwymi, w tym są celowo i subiektywnie przedstawione negatywnie podczas gdy takowymi nie były); - art. 165 ust 7 ustawy Przepisy wprowadzające (...) poprzez akceptację decyzji Dyrektora wydanej w oparciu o w/w przepis i tym samym akceptację faktu błędnego zastosowania określonych w tym przepisie kryteriów i uznanie, że kwalifikacje i przebij dotychczasowej służby, a także dotychczasowe miejsce zamieszkania przemawiają za tym, by nie złożyć skarżącemu propozycji służby, a tymczasem w istocie rzeczy prawidłowa ocena powinna prowadzić do złożenia propozycji służby lub pracy; - art. 7 i 77 § 1 art 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez błędną ocenę dowodów prowadzącą do wniosku, że prawidłowa była decyzja o niewręczeniu propozycji służby i że stosunek służbowy wygasł w sytuacji, gdy należyta i wszechstronna ocena materiał dowodowego powinna prowadzić do wniosku przeciwnego; - art 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez błędną ocenę dowodów prowadzącą do wniosku o niewręczeniu propozycji służby jako czynności prawidłowej i zgodnej z prawem i że stosunek służbowy wygasł w sytuacji, gdy nie powinno to mieć miejsca; - art. 7-9, 11, 12 oraz art. 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie pełnego postępowania dowodowego w sprawie, a w konsekwencji błędne dokonanie oceny spełniania przesłanek art. 165 ust. 7 ustawy Przepisy wprowadzające (...); - art. 1 i 3 w zw. z art 32 ust 1 pkt 1 ustawy o związkach zawodowych poprzez akceptację faktu zwolnienia mnie ze służby, pomimo iż nastąpiło to ewidentnie jako swoisty odwet za czynności podejmowane w ramach działalności związkowej; - art. 15 k.p.a. tj. zasady dwuinstancyjności wskutek nieuchylenia przez organ odwoławczy stosownie do art 138 § 2 k.p.a. decyzji organu I instancji wydanej po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, w którym z naruszeniem przez organ I instancji art 10 § 1 k.p.a. skarżący nie został poinformowany o wszczęciu postępowania administracyjnego jak i o możliwości składania w jego toku wniosków dowodowych oraz nie umożliwiono końcowego zapoznania się z aktami sprawy i przedstawienia swojego w niej stanowiska. Jednocześnie skarżący, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów wskazanych w załączniku do skargi, w tym z interpelacji poselskich i odpowiedzi Szefa KAS, z informacji o wolnych stanowiskach służbowych w Służbie Celno- Skarbowej w IAS w [...]; z informacji o zwiększeniu liczby wolnych stanowisk służbowych w Służbie Celno-Skarbowej w IAS w [...]; z informacji o wolnych stanowiskach, z decyzji, z karty zakresu obowiązków i uprawnień, z kwestionariusza oceny okresowej, odpisów wyroków Sądu Rejonowego i Sądu Okręgowego, Sądu Najwyższego, postanowienia Sądu Rejonowego, decyzji Dyrektora IAS w [...] z dnia [...] marca 2017r. w sprawie powołania w IAS w [...] Zespołu do spraw propozycji pracy dla byłych pracowników Urzędów Kontroli Skarbowej w [...] oraz Izby Celnej w [...]; pisma do Dyrektora IAS w [...] z dnia [...] marca 2017r. W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący przedstawiając dotychczasowy przebieg postępowania rozszerzył argumentację w zakresie postawionych zarzutów. Wskazał w szczególności, że zarzut braku dyspozycyjności jest całkowicie bezpodstawny, także zarzut trudności w kompleksowym pełnieniu służby jest bezpodstawny. Podniósł m.in., że przyjął propozycję od Dyrektora Izby Celnej w [...] dotyczącą przeniesienia z Izby Celnej w [...] do pełnienia służby w Izbie Celnej w [...] z dniem [...] listopada 2003 r. W Oddziale Celnym w [...] pełniłem służbę nieprzerwanie w okresie od [...] listopada 2003 r. do [...] maja 2004 r. Przeniesienie to nie było czasowe lub delegacją czasową lecz stałym przeniesieniem. Dyrektor Izby Celnej w [...] nie zapewniał miejsca zamieszkania ani dodatków związanych z rozłąką z rodziną. Podał też m.in., że prawo jazdy kategorii "A" i "B" posiada od [...] lipca 1988 roku. Wskazał, że prawo jazdy jest wyłącznie do prowadzenia pojazdów amatorsko, a nie do celów zarobkowych. Podniósł, że w orzeczeniu lekarskim został dokonany zapis, że "niewskazane prowadzenie pojazdów służbowych kategorii B", a nie zapis, że nie może prowadzić pojazdów służbowych kategorii B. Podał, że przez ponad dwadzieścia lat w żadnym zakresie obowiązków nie miał zapisanych w czynnościach służbowych obowiązku prowadzenia pojazdu służbowego. Podał też, że w okresie od dnia [...] lutego 1991r do dnia [...] stycznia 1994 r. był w służbie przygotowawczej i nie mógł wykonywać samodzielnie obowiązków służbowych. Skarżący wskazał też m.in. na wnioski o przyznanie mu wyróżnienia w formie nagrody pieniężnej z dnia [...] września 2016 r., z dnia [...] grudnia 2016 r. Skarżący przywołał też poglądy prezentowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym dotyczące ochrony funkcjonariuszy z uwagi na działalność związkową. Szef Krajowej Administracji Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazał, że w decyzjach w żadnym zakresie nie odwoływano się do działalności związkowej prowadzonej przez A. K. Z uzasadnienia ww. decyzji jasno wynika, że skarżący nie otrzymał propozycji służby/pracy w KAS w oparciu o przepisy ustawy wprowadzającej KAS, z uwagi na trudności w kompleksowym pełnieniu służby, brak stosowania wdrożonych i wymaganych procedur związanych z dokonywaniem odpraw celnych oraz niskie oceny przebiegu służby za lata 2000-2001. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlegała uwzględnieniu. W sprawie tej organ I instancji zobligowany był, na mocy wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2018 r. sygn. akt I OSK 1048/18 do wydania decyzji w przedmiocie zwolnienia A. K. ze służby. Sąd kasacyjny wskazał w powołanym wyroku, że wygaśnięcie stosunku służbowego jest konsekwencją zachowania organu polegającego na selekcji prowadzonej w oparciu o przepis art. 165 ust. 7 ustawy Przepisy wprowadzające (...), z zastosowaniem wskazanych w nim kryteriów. Sąd podniósł, że przy stosowaniu art. 170 ust. 1 pkt 1 ustawy Przepisy wprowadzające (...) każdorazowo należy uwzględnić kryteria określone z art. 165 ust. 7 tej ustawy. NSA stwierdził, że kryteria te są istotne z punktu widzenia przyczyn, dla których nie przedstawiono funkcjonariuszowi propozycji określonej w ostatnio wymienionym przepisie, brak której doprowadził do wygaśnięcia dotychczasowego stosunku służbowego. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaskarżona decyzja i decyzja organu I instancji z dnia [...] marca 2020 r. wydane zostały z naruszeniem art. 7. art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 170 ust. 1 pkt 1 ustawy Przepisy wprowadzające (...), stosunki pracy osób zatrudnionych w jednostkach KAS, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 2,3 i 6 ustawy, o której mowa w art. 1 oraz stosunki służbowe osób pełniących służbę w jednostkach KAS, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 1, 2, 3 i 6 ustawy, o której mowa w art. 1, wygasają: 1) z dniem 31 sierpnia 2017 r., jeżeli osoby te w terminie do dnia 31 maja 2017 r., nie otrzymają pisemnej propozycji określającej nowe warunki zatrudnienia albo pełnienia służby; 2) po upływie 3 miesięcy, licząc od miesiąca następującego po miesiącu, w którym pracownik albo funkcjonariusz złożył oświadczenie o odmowie przyjęcia propozycji zatrudnienia albo pełnienia służby, jednak nie później niż dnia 31 sierpnia 2017 r. Stosownie do art. 170 ust. 3 tej ustawy, w przypadku, o którym mowa w ust. 1, wygaśnięcie stosunku służbowego funkcjonariusza traktuje się jak zwolnienie ze służby. W sprawie jest bezsporne, że skarżącemu nie przedstawiono do dnia 31 maja 2017 r. pisemnej propozycji określającej nowe warunki zatrudnienia albo pełnienia służby. Sąd nie kwestionuje zawartego w decyzji stwierdzenia organu, że zamierzeniem przyświecającym utworzeniu Krajowej Administracji Skarbowej było skonsolidowanie rozproszonej dotąd struktury terenowej administracji podatkowej i celnej. Rozproszenie i powielanie niektórych zadań związanych z procesem poboru należności podatkowych i celnych w ramach poszczególnych służb powodowało bowiem, jak wskazał organ, że nie było możliwe ich realizowanie w sposób spójny i jednolity a zarazem z optymalnym wykorzystaniem dostępnej kadry oraz zasobów organizacyjnych i finansowych. Sąd nie kwestionuje też stwierdzenia, że ustawodawca pozostawił dyrektorom izb administracji skarbowej dobór kadr Krajowej Administracji Skarbowej. Pamiętać jednak należy, że pozostawiając to uprawnienie m.in. właśnie dyrektorom izb administracji skarbowej ustawodawca wskazał, jakie kwestie należy brać pod uwagę. Zgodnie bowiem z art. 165 ust. 7 ustawy Przepisy wprowadzające (...), dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, dyrektor izby administracji skarbowej oraz dyrektor Krajowej Szkoły Skarbowości składają odpowiednio pracownikom oraz funkcjonariuszom, w terminie do dnia 31 maja 2017 r., pisemną propozycję określającą nowe warunki zatrudnienia albo pełnienia służby, która uwzględnia posiadane kwalifikacje i przebieg dotychczasowej pracy lub służby, a także dotychczasowe miejsce zamieszkania. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym już wyżej wyroku z dnia 18 grudnia 2018 r. sygn. akt I OSK 1048/18, decyzja jest zaprzeczeniem arbitralności, wymaga uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia, podania zastosowanych kryteriów oceny, wskazania okoliczności faktycznych. Przesłankami wymagającymi rozważenia będą w tym przypadku przesłanki dokonywania selekcji funkcjonariuszy, określone w art. 165 ust. 7 ustawy Przepisy wprowadzające (...). W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organy nie uwzględniły w pełni w uzasadnieniach decyzji wymogów art. 165 ust. 7 ustawy Przepisy wprowadzające (...), co powoduje w konsekwencji, że decyzja o wygaśnięciu stosunku służbowego, jak również zaskarżona decyzja Szefa KAS, nie mogły się ostać w obrocie prawnym. Choć w decyzji z dnia [...] marca 2020 r. Dyrektor IAS w [...] wskazał z jakich przyczyn skarżącemu nie przedstawiono propozycji służby to argumentacja organu nie została powiązana ani z posiadanymi przez skarżącego kwalifikacjami, ani z przebiegiem dotychczasowej służby, ani z uwzględnieniem miejsca zamieszkania, jak wymaga tego art. 165 ust. 7 ustawy Przepisy wprowadzające (...). Organ w ogóle nie przedstawił w decyzji informacji o posiadanych przez stronę, na dzień nieprzedłożenia propozycji służby/pracy, kwalifikacjach strony. Z decyzji nie wynika nawet jakie wykształcenie ma funkcjonariusz, jakie kursy czy szkolenia odbył, jakie czynności wykonywał, jakie stanowiska zajmował, czy przez wszystkie lata służby awansował, czy też nie, bo np. na przeszkodzie awansom stało wspomniane przez organ w decyzji niestosowanie wdrożonych i wymaganych procedur w okresie służby przygotowawczej, czy też problemy z oddelegowaniem w 2003 r., na co także organ w decyzji wskazał. Okoliczności przywołane przez organ nie zostały odniesione w istocie do dotychczasowego przebiegu służby. Także wskazane przez organ oceny funkcjonariusza z roku 2000 i 2001 nie zostały ujęte ani w kontekście zajmowane stanowiska ani wpływu na dalszy przebieg służby strony. Nawet powołanie się przez organ na trudności w kompleksowym pełnieniu służby przez skarżącego, w związku z orzeczeniem lekarskim nr [...], w którym zanotowano "niewskazane prowadzenie pojazdów służbowych kategorii B" nie zostało w pełni uzasadnione. Organ nie stwierdził w decyzji, że tego rodzaju przeciwwskazanie lekarskie uniemożliwiało przedłożenie do 31 maja 2017 r. nowej propozycji służby lub pracy. Organ stwierdził tylko, że funkcjonariusz w dniu [...] stycznia 2016 r. został skierowany na badanie lekarskie gdyż w określeniu jego stanowiska (nie podano jakiego) wskazano między innymi "prowadzenie pojazdów służbowych kategorii B". Z uzasadnienia decyzji nie wynika, czy do zadań podstawowych, niezbędnych do zagwarantowania najwyższego poziomu realizacji zadań i celów KAS wymagane było legitymowanie się orzeczeniem o braku przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów służbowych, co niewątpliwie mogłoby być brane pod uwagę w toku procesu obsady nowych stanowisk. Decyzja organu I i II instancji tego nie wyjaśnia. W ocenie Sądu argumentacja organu odnosząca się do służby przygotowawczej jest o tyle nietrafiona, że stronę powołano potem do służby stałej, którą to służbę skarżący pełnił przez wiele lat. Oczywiście organ decydując o przedstawianiu propozycji służby czy pracy miał prawo brać pod uwagę i okoliczności z tego okresu, jednak powyższe przy braku analizy przebiegu służby w pozostałych latach, nie pozwala przyjąć, że decyzja ła należycie uzasadniona. Z zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji nie wynika nadto dlaczego – biorąc pod uwagę posiadane kwalifikacje i przebieg dotychczasowej służby (o których organy nie wspomniały) skarżącemu nie przedstawiono propozycji pracy. Nie kwestionując spoczywającej na organie konieczności zapewnienia właściwego funkcjonowania IAS i realizacji zadań na najwyższym poziomie, nie można pozostawić w obrocie prawnym decyzji, która nie w pełni uwzględnia wskazania Naczelnego Sądu Administracyjnego. Organ odwoławczy powielił jedynie argumentację Dyrektora IAS, nie wskazując dlaczego kwalifikacje i przebieg dotychczasowej służby nie dawały podstaw do przedstawienia skarżącemu propozycji służby lub pracy, czym naruszył, poza wskazanymi już wyżej przepisami, art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Utrzymał bowiem w mocy decyzję, która prawu nie odpowiadała. Z decyzji organów obu instancji nie wynika też, aby wzięto pod uwagę dotychczasowe miejsce zamieszkania. W sprawie tej organy nie dopełniły obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, właściwie nie wskazały na kwalifikacje i przebieg dotychczasowej służby skarżącego. Organy nie rozważyły następnie wszechstronnie całego materiału dowodowego. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji nie spełniają wymogów art. 107 § 3 k.p.a. W tej sytuacji obie decyzje uznać należało za dowolne, a zatem naruszające art. 80 k.p.a. Raz jeszcze podkreślić należy, że ogólne stwierdzenia o potrzebach IAS, czy też poszczególne okoliczności wskazane przez organ, bez odniesienia do posiadanych przez skarżącego kwalifikacji i przebiegu całej służby nie stanowią o należytym wypełnieniu przez organ obowiązku wskazania przyczyn wygaśnięcia stosunku służbowego, na który to obowiązek zwracał uwagę NSA w wyroku z dnia 18 grudnia 2018 r. sygn. akt I OSK 1048/18. Ponownie rozpatrując sprawę organ uwzględni przedstawione wyżej wskazania. W sprawie nie było podstaw do przeprowadzenie dowodu uzupełniającego, o którym mowa w skardze, albowiem nie było to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, o których jest mowa w art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325). Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) w zw. z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem C0VID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.), orzekł jak w wyroku. Sąd nie orzekł o zwrocie kosztów postępowania, albowiem skarżący nie wykazał poniesionych kosztów. Na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. d powołanej ustawy, skarżący nie miał obowiązku uiszczania kosztów sądowych.

Informacje o sprawie

Data wpływu
25 sierpnia 2020
Symbol z opisem
6197 Służba Celna
Skarżony organ
Szef Krajowej Administracji Skarbowej
Sędziowie
Danuta Kania Iwona Maciejuk /przewodniczący sprawozdawca/ Joanna Kube

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny