II SA/Wa 1423/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, , Protokolant specjalista Maryla Wiśniewska, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi G. W. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] czerwca 2024 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej uchyla zaskarżone orzeczenie

Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska wydała w dniu [...] marca 2024 r. orzeczenie rozpoznając u badanego G. W. m.in. "ZUA w okresie abstynencji". Rozpoznanie to przyporządkowała do § 72 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2022 r., poz. 1243 z późn. zm.) i potraktowała je jako podstawę do przyznania badanemu kategorii N . Rozpoznając odwołanie od w/w rozstrzygnięcia Centralna Wojskowa Komisja Lekarska orzeczeniem z dnia [...] czerwca 2024r. utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu wskazała, że podnoszone w odwołaniu motywy o tym, że orzekany jest od 8 lat pacjentem Ośrodka Profilaktyki Terapii Uzależnień w [...], nie może być podstawą do zmiany kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej z kategorii N na kategorię Z. Zawodowa służba wojskowa ze względu na swoją specyfikę i uwarunkowania wymaga od każdego z kandydatów, aby legitymował się dobrym stanem zdrowia zarówno w sferze fizycznej, jak również psychicznej. Wnoszący odwołanie od wielu lat jest pod opieką Wojewódzkiego Ośrodka Profilaktyki Terapii Uzależnień w [...]. Miał okres przerwy w terapii - w 2016 r. przeszedł do całkowitej abstynencji jak twierdzi. Przeprowadzona analiza akt sprawy wykazała, że w swojej drodze życiowej miał różne zdarzenia. Jadąc samochodem pod wpływem alkoholu spowodował wypadek -przebywał zakładzie karnym. Rozstał się z partnerką życiową. Obecnie próbuje zawiązać nowe kontakty. Analiza akt spraw wykazała według organu, że strona nie spełnia wymogów jako kandydat na żołnierza zawodowej służby wojskowej. Długotrwała abstynencja była już przerwana i od 2018 roku ponownie próbuje ubiegać się o powołanie do zawodowej służby wojskowej. Prawodawca w grupie III orzekanych dla prawidłowo ustalonego rozpoznania w pkt. 8.1 orzeczenia RWKL zakwalifikowanego do § 72 pkt 2 przewidział wyłącznie kategorię N - niezdolność do zawodowej służby wojskowej. Od powyższego orzeczenia skargę do tut. Sądu wywiódł G. W. zarzucając organowi naruszenie : - Art. 227 ustawy z dnia 14 czerwca 1960. Kodeks postępowania administracyjnego(Dz.U. 2024.0.572 t.j, dalej jako k.p.a.), - Art. 239 § 1 k.p.a., - Art. 46 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 310) W uzasadnieniu wskazał, że Komisja wywnioskowała, że stara się o powołanie do zawodowej służby wojskowej od roku 2018 co nie jest zgodne z prawdą, bo o powołanie stara się od początku roku 2024r. Od 2018 roku do powołania do DZSW w 10.2023r. pracował na stanowisku cywilnym w RON. Przed rokiem 2023 nigdy nie starał się o powołanie do służby wojskowej. Odnosząc się do abstynencji wyjaśnił, że w 2016 roku na samym początku zmiany jego życia, krótkotrwale i incydentalnie abstynencja została przerwana. Po tym incydencie żyje w trzeźwości już 8 lat. Dodał, że w uzasadnieniu orzeczenia w pkt. l (§ 72 pkt 2 ) stwierdzono, że wykryto u niego alkohol lub inne środki psychoaktywne – co nie jest prawdą. Po przeprowadzonych badaniach RWKL w [...] nie stwierdzono obecności niedozwolonych środków. Zatem wątpi w zasadność tego punktu, gdyż nie pobierano od niego innych próbek niż w trakcie tych jedynych badań w [...]. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym orzeczeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr.153, poz.1269 z późn. zm.) Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotowe orzeczenie według powyższych kryteriów, uznać należy, iż powinno zostać wyeliminowane z obrotu prawnego jako wadliwe. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy organ, odnosząc się do przepisów prawa i materiału dowodowego zgromadzonego w trakcie postępowania, w sposób wyczerpujący uzasadnił swoje stanowisko. W ocenie tut. Sądu na w/postawione pytanie należało udzielić negatywnej odpowiedzi. Materia orzekania w przedmiocie zdolności do służby wojskowej została uregulowana w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2022 r., poz. 1243 z późn. zm.). Zgodnie z treścią § 72 pkt. 2 powyższej regulacji (który to przepis organ przywołał przy rozpoznaniu uczynionym podstawą przyznania orzekanemu kategorii N) – odnosi się on do sytuacji, gdy w trakcie badania uzyskano pozytywny wynik laboratoryjny na obecność substancji psychoaktywnych. W sytuacji powołania w orzeczeniu przywołanego przepisu oczywistym jest, że organ winien dysponować owym wynikiem badania laboratoryjnego, potwierdzającego fakt obecności substancji zakazanych. Nadto sporządzając w powyższym stanie faktycznym uzasadnienie orzeczenia, powinien w sposób dokładny określić to, na którym badaniu (z jakiej daty) opierał się dokonując rozpoznania. Nie sposób bowiem abstrahować od tego, iż w sprawach tego rodzaju, bardzo często przeprowadza się wiele badań. Zarówno orzekany jak i Sąd administracyjny nie mogą zaś domyślać się podstaw faktycznych orzeczenia organu, by móc poznać drogę dochodzenia przez organ do wniosków zmaterializowanych w treści orzeczenia. Przenosząc powyższe na realia faktyczne niniejszej sprawy uznać należało, że organ uchybił swoim obowiązkom. W uzasadnieniu nie wskazał bowiem tego, na jakim badaniu laboratoryjnym się oparł, dokonując rozpoznania opisanego w § 72 pkt.2 rozporządzenia. Jest to zaś o tyle istotne, iż jak zauważa to strona skarżąca, w aktach administracyjnych znajduje się wynik badania laboratoryjnego, który jednak nie potwierdza faktu obecności substancji psychoaktywnych. Niezależnie od powyższego, organ nie wyjaśnił tego, z jakich powodów rozpoznanie z pkt 1 "ZUA w okresie długotrwałej abstynencji" zakwalifikował do paragrafu 72 pkt. 2 omawianego rozporządzenia, który to przepis nie odnosi się wprost do tej problematyki. W ocenie tut. Sądu omawiane uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy. Organ nie wyjaśniając bowiem orzekanemu w sposób dokładny, powodów swego orzeczenia uniemożliwił mu skuteczne zrozumienie motywów jakimi się kierował przy orzekaniu. Na marginesie dodać należało, iż Sąd administracyjny jest oczywiście świadom merytorycznego obciążenia komisji lekarskich oraz tego, że wiele aspektów rozpoznania czy kwalifikacji, dla doświadczonych lekarzy zasiadających w komisjach jawi się jako oczywiste. Nie można jednak tracić z pola widzenia tego, iż orzeczenia dotyczą osób, nie posiadających najczęściej nawet w przybliżeniu tak rozległej wiedzy medycznej i doświadczenia zawodowego. Uzasadnienia orzeczeń winny więc uwzględniać tę okoliczność i być sporządzane w taki sposób, aby nie tylko wyjaśniać rozstrzygnięcie, ale też przekonać do jego poprawności osobę, której dotyczy. W związku z powyższym, uznając że skarżone orzeczenie narusza prawo, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie orzekł jak w wyroku na podstawie art.145 par.1 pkt.1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.). Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni uwagi zawarte w powyższym uzasadnieniu.