II SA/Wa 1397/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.), Sędziowie WSA Danuta Kania, Janusz Walawski, Protokolant specjalista Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2018 r. sprawy ze skargi Rzecznika Praw Obywatelskich na uchwałę Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] w przedmiocie zasad wynajmowania lokali postanawia: - umorzyć postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie –

Rzecznik Praw Obywatelskich pismem z dnia 9 sierpnia 2017 r. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] marca 2005 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali mieszkalnych i socjalnych wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej [...]. Wskazał, że zaskarża: 1) dział I pkt 1 ppkt 2 załącznika do uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] marca 2005 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali mieszkalnych i socjalnych wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy (Dz. Urz. Województwa [...] z 2005 r., poz. 2420 ze zm.), w zakresie w jakim stanowi, że Gmina wynajmuje lokale komunalne - inne niż socjalne - osobom nieposiadającym tytułu prawnego do lokalu, zarzucając naruszenie art. 4 ust. 1 i 2 oraz art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 1610 ze zm.), oraz art. 7 i art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i wniósł o stwierdzenie jego nieważności; 2) dział 11 pkt 12 tiret 1—3 załącznika do uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] marca 2005 r., zarzucając naruszenie art. 4 ust. 1 i 2 oraz art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. oraz art. 7 i art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i wniósł o stwierdzenie jego nieważności; 3) dział IV pkt 10 załącznika do uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] marca 2005 r., zarzucając naruszenie art. 4 ust. 1- 2 oraz art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. oraz art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i wniósł o stwierdzenie jego nieważności; 4) dział IV pkt 11 załącznika do uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] marca 2005 r., zarzucając naruszenie art. 4 ust. 2, art. 7 ust. 1 oraz art. 8 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. i art. 87 ust. 2 w związku z art. 92 ust. 1 w związku z art. 94 oraz art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, i wniósł o stwierdzenie jego nieważności. W uzasadnieniu podniósł, że ustawodawca jedynie w odniesieniu do lokali socjalnych wprowadził wymóg nieposiadania tytułu prawnego do lokalu. Dlatego niedopuszczalne jest postanowienie, które uzależnia pomoc mieszkaniową gminy, inną niż lokal socjalny, od braku tytułu prawnego do innego lokalu lub budynku mieszkalnego. Natomiast kwestionowany przepis uchwały odnosi się do wszystkich lokali z zasobu gminy, przez co jest niezgodny z powszechnie obowiązującym prawem w zakresie, w jakim odnosi się do mieszkań komunalnych, niebędących lokalami socjalnymi. Rzecznik Praw Obywatelskich stwierdził, że rada gminy nie może wprowadzać do uchwały innych wymogów niż wskazane w ustawie. Skarżący wskazał również, że uchwała w sposób nieuprawniony ograniczyła krąg osób, które mogą się ubiegać o wynajęcie lokalu, poprzez przyjęcie, że nie należy pozytywnie rozpatrywać wniosków osób, które zbyły lub przekazały swój lokal albo budynek mieszkalny, dokonały dobrowolnej zmiany warunków mieszkaniowych na gorsze, wynajmując lokal o stanie technicznym lub powierzchni użytkowej uprawniające do starania się o pomoc z gminy, są właścicielami lub współwłaścicielami lokalu lub budynku mieszkalnego. Podniósł, że kryterium przyjęte przez gminę w powyższym przepisie dotyczy zdarzeń przeszłych, bez wyznaczenia cezury czasowej, terytorialnej, ani nie uwzględnia faktu, że zbycie czy przekazanie prawa do lokalu mogło nastąpić z wielu różnych powodów. Zastrzeżenia Rzecznika dotyczyły również stwierdzenia, że osoba, która dwukrotnie odmówiła zawarcia umowy najmu wskazanego lokalu mieszkalnego zostanie skreślona z listy osób oczekujących na lokal, bowiem umożliwia to powstanie nieprawidłowej sytuacji, w której gmina wymusi na uprawnionym przyjęcie drugiego spośród zaproponowanych lokali, także w sytuacji, gdy zaproponowane lokale nie będą spełniały warunków ustawowych. W ocenie Rzecznika Praw Obywatelskich, brak jest też podstaw do uregulowania, że lokale mieszkalne o powierzchni użytkowej przekraczającej 80 m2 będą wynajmowane najemcom wyłonionym w drodze przetargu, bowiem z ustawy nie wynika, aby mieszkania takie miały podlegać szczególnym regulacjom, odmiennym niż pozostałe lokale, wchodzące w skład mieszkaniowego zasobu gminy. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w [...] poinformowała, że podjęte zostaną działania, w celu przygotowania uchwały uwzględniającej wskazane w skardze zastrzeżenia Rzecznika Praw Obywatelskich. Pełnomocnik organu pismem z dnia 19 marca 2018 r. wniósł o umorzenie postępowania w niniejszej sprawie, wskazując, że Rada Miejska w [...] w dniu [...] lutego 2018 r. podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy [...] (Dz. Urz. Woj. [...] z dnia 16 lutego 2018 r., poz. 1690), która wyeliminowała te postanowienia, które zakwestionował Rzecznik Praw Obywatelskich w złożonej skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Należy stwierdzić, że zgodnie z art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie 30 dni od dnia jej otrzymania. (...) Uwzględniając skargę organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei przepis art. 161 § 1 pkt 3 tej ustawy stanowi, że Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu, gdy postępowanie stanie się bezprzedmiotowe z innych przyczyn, niż wymienione w pkt 1 i 2. Z bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego "z innych przyczyn" w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 mamy do czynienia, kiedy w toku tego postępowania, a przed wydaniem wyroku, przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia (Patrz: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. T. Wosia, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 495.). Jak wynika z akt sprawy, w toku postępowania, a przed wydaniem wyroku, organ skorzystał z uprawnień autokontrolnych, przewidzianych w powołanym wyżej przepisie i uwzględnił wniesioną skargę w całości, poprzez przyjęcie nowej uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy [...] z dnia [...] lutego 2018 r. Nr [...], oraz uchwalenie, że dotychczasowa uchwała Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] marca 2005 r. Nr [...] w sprawie zasad wynajmowania lokali mieszkalnych i socjalnych wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy traci moc. W takiej sytuacji należy stwierdzić, że niniejsze postępowanie sądowe, dotyczące zaskarżonych postanowień uchwały Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] marca 2005 r., stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 cytowanej ustawy, bowiem cała uchwała utraciła moc. Trzeba bowiem podkreślić, że Sąd, rozpatrując sprawę ze skargi na konkretny akt, bada jedynie jego zgodność z prawem. Dlatego w sytuacji, gdy zaskarżona uchwała utraciła moc i w jej miejsce została podjęta nowa uchwała, Sąd został pozbawiony przedmiotu kontroli, a postępowanie sądowe, dotyczące zaskarżonej uchwały, stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu. Z tych względów, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 54 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.