II SA/Wa 1291/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Asesor WSA Lucyna Staniszewska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 lutego 2024 r. sprawy ze skargi P. J. na decyzje [...] S.A. z siedzibą w [...] z dnia [...] kwietnia 2023 r. (omyłkowo datowana: [...] marca 2023 r.) nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od [...] S.A. z siedzibą w [...] na rzecz skarżącego P. J. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Zaskarżoną decyzją – na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2000, ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", oraz art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902), zwanej dalej "ustawą o informacji" - odmówiono p. P. J., zwanemu dalej "Wnioskodawcą", udostępnienia informacji publicznej w zakresie: - "liczby punktów przyznanych przez każdego członka jury [...] każdemu z uczestników [...] finałowego koncertu, [...] eliminacje na [...]. Konkurs [...] organizowany w [...])", - "liczby wiadomości sms oddanych na każdego uczestnika koncertu [...] eliminacje na [...]. Konkurs [...] organizowany w [...])’. W uzasadnieniu zaskarżonego aktu przywołano następujące okoliczności faktyczne i prawne uwarunkowania sprawy: - zgodnie z art. 5 ust 2 ustawy o informacji, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu m.in. na tajemnicę przedsiębiorcy; tajemnica przedsiębiorcy utożsamiana jest z tajemnicą przedsiębiorstwa; zgodnie z art. 11 ust. 2 ustany o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U. z 2022 r. poz.1233), zwanej dalej "ustawą o konkurencji", przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął – przy zachowaniu należytej staranności - działania w celu utrzymania ich w poufności, - [...] SA, zwana dalej "Nadawcą" - mimo, że jest spółką Skarbu Państwa, dysponującą majątkiem publicznym i wykonującą zadania publiczne - jako spółka prawa handlowego działa w warunkach wolnego rynku; niesie to szereg zagrożeń dla jej właściwego funkcjonowania; udostępnienie informacji, odnoszących się do kulis produkcji audycji, nie może nastąpić – z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy, - jedyną przesłanką ku utajnianiu wytwarzanych przez przedsiębiorcę informacji jest istnienie chociażby minimalnego, potencjalnego ryzyka zagrożenia działalności Nadawcy; takie ryzyko występuje w tym przypadku, - Nadawca podjął działania w celu zachowania informacji w przedmiotowym zakresie w poufności; nadał im klauzulę "tajemnica przedsiębiorstwa", zgodnie z wewnętrznym aktem prawnym spółki - Instrukcją Ochrony Tajemnicy Przedsiębiorstwa, stanowiącą dział [...] w [...] SA.; działanie to ogranicza grono osób, mających dostęp do treści przedmiotowych informacji - skutecznie uniemożliwiając dostęp do nich osobom trzecim; zgodnie z pkt II załącznika nr 1 do działu [...] w [...] SA., klauzulę "tajemnica przedsiębiorstwa" można nadać dokumentom, jeżeli ich wytwórca uzna je za szczególnie istotne - z punktu widzenia interesu Nadawcy. W skardze zarzucono wydanie kwestionowanej decyzji z naruszeniem: - art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 78 poz. 483 ze zm.), w zw. z art. 10, 16 wobec art. 5 ust. 2 oraz art. 17 ust. 1 ustawy o informacji - przez niezasadną odmowę udzielenia wnioskowanych informacji, gdy nie stanowią one tajemnicy przedsiębiorcy, a Nadawca nie wykazał istnienia takiej przesłanki, - art. 107 § 1 § 3 w zw. z art. 11 K.p.a., poprzez nie zawarcie w decyzji uzasadnienia faktycznego i prawnego - tym samym brak wyczerpującego wyjaśnienia motywów wydania orzeczenia - oraz uznanie informacji za tajemnicę przedsiębiorcy bez podania obiektywnych kryteriów; wydano przez to decyzji pozbawioną właściwego uzasadnienia. Wzniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi podniesiono: - Nadawca nie przytoczył żadnych okoliczności i faktycznych, z których wynikałaby zasadność odmowy udzielenia informacji publicznej, - ewentualne przesłanki nieudzielenia informacji publicznej należy wyczerpująco i precyzyjnie wyjaśnić; utajnienie bowiem określonej informacji publicznej tylko zgodnie z wolą przedsiębiorcy, czyniłoby fikcyjnym konstytucyjnie chronione prawo obywatela do uzyskania informacji publicznej; dla pozbawienia dostępu do szerokiego katalogu informacji publicznych wystarczająca byłaby bowiem formalna deklaracja przedsiębiorcy, że określone informacje stanowią tajemnicę, - tajemnica ma charakter obiektywny; nie można wobec tego jej istnienia przyjmować jedynie wobec oświadczenia osób, reprezentujących przedsiębiorcę; z istoty rzeczy nie będą one zainteresowane ujawnieniem jakichkolwiek faktów ze sfery prowadzonej działalności gospodarczej (tak: wyrok WSA o sygn. akt IV SA/Wr 472/22, dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwanej dalej "CBOSA"), - w decyzji nie wskazano w żaden sposób dlaczego Nadawca uznaje, że wnioskowana informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorcy, - aby zastosować art. 5 ust. 2 ustawy o informacji nie jest wystarczające samo przekonanie podmiotu, że posiadane dane mają charakter poufny; konieczne jest bowiem merytoryczne wyjaśnienie przesłanek odmowy; w niniejszej sprawie takie wyjaśnienie nie nastąpiło; Wnioskodawcy nie są znane przyczyny odmowy udostępniania informacji publicznej, - Nadawca nie wykazał, że informacja objęta wnioskiem ma obiektywnie charakter informacji technicznej, technologicznej, organizacyjnej lub innej, posiadającej wartość gospodarczą; nie wskazano aby zbadano omówione przesłanki w odniesieniu do żądanych informacji; następnie nie wskazano z jakich - zindywidualizowanych i obiektywnych względów - uznano, że podlegają one ochronie i nie można ich udostępnić Wnioskodawcy; powołanie się przez Nadawcę na ochronę tajemnicy przedsiębiorcy – bez wykazania jej istnienia - nie uzasadnia odmowy udostępnienia informacji publicznej, - uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy powinno zawierać argumentację, obejmującą przytoczenie okoliczności wskazujących, że zasługująca na ochronę informacja ma dla przedsiębiorcy wartość gospodarczą i przedsiębiorca podjął odpowiednie zapewniające zachowanie jej w poufności kroki; nie jest wystarczające samo oświadczenie przedsiębiorcy, że informacje stanowią dla niego wartość gospodarczą; w uzasadnieniu decyzji o odmowie udostępnienia informacji powinien on wyjaśnić, dlaczego konkretne informacje mają dlań określoną wartość gospodarczą i w czym się ona wyraża (tak: wyroki NSA: o sygn. akt I OSK 2143/13 i 3176/15 – dostępne w CBOSA), - zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej musi wykazać, że zachowanie danej tajemnicy - w korelacji z konstytucyjną zasadą jawności informacji publicznej - ma większą doniosłość niż racje, przemawiające za udostępnieniem informacji (tak: wyrok WSA o sygn. akt II SA/Wa 461/21 – dostępny w CBOSA); w zaskarżonej decyzji w żadnym fragmencie nie wyjaśniono, dlaczego żądane informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorcy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Skargę rozpoznano w trybie uproszczonym, wobec treści art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.). Sąd zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Trafna jest, przywołana uprzednio jej argumentacja w kwestii braku wykazania, że stosowne przesłanki wydania decyzji odmownej wystąpiły. Zasadnie przywołano tu poglądy judykatury, wyrażane na gruncie regulacji, dotyczących ograniczenia dostępu do informacji publicznej przez wzgląd na tajemnicę przedsiębiorcy w rozumieniu art. 5 ustęp 2 ustawy o informacji oraz odniesiono je do realiów uzasadnienia decyzji w przedmiotowej sprawy. Wobec zreferowania stanowiska Wnioskodawcy, powtarzanie danej argumentacji byłoby bezzasadne. Wypada jedynie dodać co następuje. Aby określoną informacje można było uznać za tajemnicę przedsiębiorstwa - pojęcie to będzie używane zamiennie z określeniem tajemnicy przedsiębiorcy, jako równoznaczne w kontekście regulacji art. 5 ust. 2 ustawy informacji - spełnione musi być zarówno kryterium o charakterze subiektywnym - kwestia podjęcia przez przedsiębiorcę określonych działań w celu ograniczenia dostępu do informacji - jak i obiektywne - istotne znaczenie informacji dla podmiotu jako technicznej, technologicznej, organizacyjnej lub innej - posiadającej wartość gospodarczą (tak art. 11 ust. 2 ustawy o konkurencji). W rozpatrywanej sprawie Nadawca - uzasadniając skarżono orzeczenie - stwierdził wprawdzie, że jest faktycznie zainteresowany utrzymaniem żądanych przez Wnioskodawcę informacji w tajemnicy - podjął nawet stosowne działania organizacyjne temu służące. Nie wskazał jednak, czy i w jakim zakresie oraz dlaczego, żądane dane stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Ich charakter zaś - dane o ocenach przez członków jury oraz ilości przesłanych wiadomości sms przypisanych kandydatom w ramach organizowanych przez Nadawcę eliminacji w konkursie - nie jest tego rodzaju, aby ich kwalifikacje do określonych kategorii można było uznać za oczywistą. Trafnie zauważono w skardze, że wyjaśnienie tych okoliczności ma kluczowe znaczenie z perspektywy wskazania stronie przesłanek ograniczenia jej konstytucyjnego prawa dostępu do informacji publicznej jak i możliwości kontroli legalności skarżonego aktu przez sąd administracyjny. W kwestii uzasadnienia decyzji w danej sprawie znajdą zastosowania odpowiednio przepisy K.p.a. - art. 107 § 3 w zw. z art. 8 § 1 i art. 11 (tak art. 16 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy o informacji). Stosownych wymagań w danym zakresie nie spełnia zaś zaskarżony akt. Może mieć to istotne znaczenie w sprawie, gdyż - wobec braku stosownego uzasadnienia - nie sposób ustalić, czy zachodziły przesłanki ograniczenia dostępu do informacji publicznej przez wzgląd na tajemnice przedsiębiorcy w myśl art. 5 ust. 2 ustawy o informacji. Jedynie na marginesie należy odnotować, że poza rozważaniami w rozpoznawanej sprawie była kwestia, czy żądana informacja stanowi publiczną - podlegającą udostępnieniu w myśl ustawy o informacji. W kwestii tej wiążąca jest ocena prawna wyrażona w prawomocnym wyroku tutejszego Sądu z 4 października 2023 r. o sygn. akt II SAB/Wa 279/23. Przedwczesnym byłoby natomiast ocena zarzutów skargi w kwestii naruszenia przepisów prawa materialnego, zakreślających podstawy odmowy udostępnienie informacji publicznej (także rangi konstytucyjnej). Wobec braku stosownej argumentacji w skarżonym akcie, nie sposób ocenić, czy ustawowe przesłanki ograniczenia praw Wnioskodawcy do uzyskania informacji publicznej w istocie występują. Ocena przez Sąd zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego byłaby w tych realiach przedwczesna. Z przytoczonych wyżej przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt 1 sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania rozstrzygnięto w pkt 2 sentencji, w myśl art. 200 powyższej ustawy. Rozpatrując ponownie sprawę organ uwzględni ocenę prawną, sformułowaną w niniejszym uzasadnieniu.