II SA/Wa 1126/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 lutego 2024 r. sprawy ze skargi P. K. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych Składu Orzekającego w [...] z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej funkcjonariusza do służby oddala skargę

I. Stan sprawy przedstawia się następująco: 1. Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (zwana dalej "CKL") orzeczeniem z [...] marca 2023r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania P. K. (zwany dalej "Skarżącym") z [...] lipca 2022r., uchyliła orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] (zwanej dalej "RKL") z [...] marca 2022r. nr [...], jednocześnie decydując o wydaniu orzeczenia własnego, z którego wynika, że Skarżący jest zdolny do służby lub pracy (kategoria B) oraz zdolny do służby z ograniczeniem, zdolny do służby na zajmowanym stanowisku. W podstawie prawnej orzeczenia CKL powołała art. 47 ust. 1 pkt 2, art. 33 ust. 3 ustawy z 28 listopada 2014r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz.U. 2020r., poz. 398, ze zm., zwana dalej "u.k.l.") oraz § 81 p 1 rub. 5; § 64 p. 2 rub. 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 11 października 2018r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa (Dz.U. z 2018r., poz. 2035, zwane dalej "rozporządzeniem"). CKL wskazała, że orzeczenie wydała na podstawie dokumentacji orzeczniczej zgromadzonej przez RKL i zleconej przez CKL konsultacji i badania własnego (konsultacja ortopedyczna [...] listopada 2022r. w poradni Chirurgii Urazowo-Ortopedycznej w SP ZOZ MSWiA w [...]). Skarżący wstąpił do służby w Straży Granicznej [...] maja 1999r., a skierowanie do RKL otrzymał od Naczelnika Wydziału Kadr i Szkolenia [...] Oddziału Straży Granicznej w [...], w celu ustalenia stanu zdrowia oraz zdolności fizycznej i psychicznej funkcjonariusza do służby. RKL rozpoznała u Skarżącego przewlekły z okresowymi zaostrzeniami zespół [...] kręgosłupa na tle [...] nieznacznie upośledzającej sprawność ustroju (§ 81 p. 1 kol. 5 lit. B, § 64 p. 2 kol. 5 lit. B). Skarżącemu przyznano kategorię zdrowia B - zdolny do służby w Straży Granicznej z ograniczeniem (stopień zdolności do służby określono na podstawie ww. rozporządzenia. Skarżący w odwołaniu zarzucił RKL, że nie wzięła pod uwagę przebytego przez Skarżącego w marcu 2021r. urazu prawej łydki. CKL w związku z tym zaprosiła Skarżącego na badanie [...] listopada 2022r. Skarżący w wyznaczonym terminie odbył badanie lekarskie i został skierowany na konsultację ortopedyczną. W trakcie badania opisał dolegliwości, przebieg diagnostyki i leczenia. Wynik badania zawarto w protokole z badania. Konsultujący lekarz ortopeda wpisał, że Skarżący przebył naderwanie [...] łydki prawej; brak dokumentacji obrazowej - USG; w badaniu bez zaników mięśniowych w obrębie prawej kończyny dolnej; zakres ruchomości prawego stawu kolanowego i skokowego pełny, stawy stabilne; bez upośledzenia funkcji [...] łydki prawej, chód wydolny. CKL przeprowadziła analizę zebranej dokumentacji i uznała na podstawie wywiadu, ww. badania i posiadanej dokumentacji, że obecny stan kliniczny Skarżącego nie czyni go niezdolnym do kontynuowania służby w Straży Granicznej. Skarżącemu przyznano kategorię zdrowia B, z uwagi na rozpoznanie u Skarżącego: 1) przewlekły, okresowo zaostrzony zespół [...] kręgosłupa na tle [...] nieznacznie upośledzający sprawność ustroju (§ 81 p. 1 rub. 5, kat. B, § 64 p. 2 rub. 5 kat. B); 2) stan po naderwaniu [...] łydki prawej (bez §). Zdaniem CKL opis warunków i przebiegu służby oraz charakter schorzeń wymienionych w rozpoznaniu nie dawały podstawy do uznania związku ze szczególnymi warunkami i właściwościami służby, bo nie spełniały one kryteriów załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 23 maja 2019r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Służbie Ochrony Państwa i Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. z 2019r., poz. 1046). Skarżący jest zdolny do służby z ograniczeniem, zdolny do służby na zajmowanym stanowisku. 2. Skarżący w skardze z 1 maja 2023r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł o pozytywne załatwienie sprawy i wskazał, że CKL nie uwzględniła całej dokumentacji przy wydawaniu ww. orzeczenia z [...] marca 2023r. i dlatego orzeczenie jest niekorzystne. Wprawdzie Skarżącego skierowano na badanie ortopedyczne prawej nogi, w której miał uraz, i która podczas badania RKL była opuchnięta i drętwiała, to CKL nie uwzględniła, że Skarżący kilka lat wcześniej, podczas służby miał poważne skręcenie tej nogi i wówczas orzeczono 7% uszczerbek na zdrowiu. Zdaniem Skarżącego, jakkolwiek naderwanie [...] jest schorzeniem szybko wyleczalnym, to w jego przypadku, mimo ciągłej rehabilitacji, dopiero po czterech miesiącach mógł poruszać się bez kul. Obecnie czeka na tomograf komputerowy w celu zdiagnozowania przyczyny bólu. CKL po wykonaniu badania stwierdziła, że schorzenie nie wyczerpuje znamion inwalidztwa. Skarżący wskazał też, że na komisji przedstawił kontynuację leczenia w poradni [...], ale dokumentacji nie uwzględniono. Podniósł, że ponowne leczenie rozpoczął w 2022r., bo wcześniej nie mógł dostać się do lekarza [...] i był po urazie nogi, która uniemożliwiała poruszanie się samochodem, w celu udania się do poradni w innej miejscowości. Na komisji lekarskiej dwie lekarki rozpoczęły od skrupulatnego wywiadu, mierzenia ciśnienia i opisu jego całego ciała oraz wszelkich dolegliwości, które zgłaszał, ale w ww. orzeczeniu CKL nie ma wzmianki z badania. Orzeczenie CKL odnosiło się tylko do kwestii poruszonej w odwołaniu - urazu [...] łydki. CKL nie zweryfikowała czy zwykłe naderwanie mięśnia nie doprowadziło do uszkodzenia wcześniej uszkodzonego stawu skokowego nogi i starzenia się, które z wiekiem powoduje, że wszelkie kontuzje bardziej doskwierają. CKL powinna ustalić całkowity, a nie tylko szczątkowy stan zdrowia Skarżącego. 3. CKL w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. skarga nie ma uzasadnionych podstaw. 2. Sąd na wstępie wskazuje, że rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023r. poz. 1634 ze zm., zwana dalej "P.p.s.a."). Zgodnie z art. 119 pkt 2 P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. CKL w odpowiedzi na skargę wniosła o rozpoznanie sprawy trybie uproszczonym, a Skarżący w piśmie procesowym z 4 lipca 2023r. przychylił się do tego wniosku. Sąd wskazuje ponadto, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022r., poz. 2492 ) oraz art. 3 § 1 P.p.s.a., Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej (np. decyzję) konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)-c), pkt 2 P.p.s.a.). Sąd, stosownie do treści art. 134 § 1 P.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 P.p.s.a.). Sąd w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części, na mocy art. 151 P.p.s.a., oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Należy też zauważyć, że w orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, że Sąd administracyjny, kontrolując wydane w sprawie orzeczenia komisji lekarskiej, nie ocenia kwestii medycznych (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z: 28 lutego 2018r. sygn. akt II SA/Wa 1365/17; 14 listopada 2014r. sygn. akt II SA/Wa 654/14 – dostępne na orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd administracyjny nie jest więc uprawniony do kwestionowania rozpoznania dokonanego przez komisję lekarską. Sąd nie może więc badać prawidłowości samej diagnozy. Kontrola orzeczeń komisji lekarskich w przedmiocie zdolności do służby, dokonywana przez Sąd administracyjny, sprowadza się zatem do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie stanu zdrowia orzekanego, a w szczególności weryfikacji, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na pełnych badaniach, jak również, czy dokonana następnie kwalifikacja była zgodna z przepisami określającymi zasady orzekania o zdolności do służby oraz tryb postępowania komisji lekarskich w tych sprawach. Sąd kontroluje więc przebieg postępowania przed komisją oraz prawidłowość kwalifikacji schorzenia w oparciu o obowiązujące regulacje prawne. Warto też wskazać w związku z tym na tryb postępowania przed komisjami lekarskimi podległymi ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, uregulowany w przepisach ww. u.k.l., ma charakter szczególny i w związku z tym nie mają do niego zastosowania w pełni rygory wynikające z k.p.a. Jednakże nie oznacza to, że przepisy postępowania administracyjnego, a w szczególności jego zasady nie powinny być przestrzegane. 3. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone orzeczenie CKL nie narusza ani prawa materialnego, ani prawa procesowego w stopniu, który miałby wpływ na wynik sprawy. Ww. orzeczenie CKL i orzeczenie RKL wydano w oparciu o przepisy ww. u.k.l. oraz ww. rozporządzenia. Zgodnie z art. 6 ust. 1 u.k.l. zdolność fizyczną i psychiczną funkcjonariusza do pełnienia służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej, Służbie Ochrony Państwa, Centralnym Biurze Antykorupcyjnym i Służbie Więziennej ustala się przez zaliczenie go do jednej z następujących kategorii zdolności do służby: 1) kategoria A – "zdolny do służby", która oznacza, że jego stan zdrowia nie budzi żadnych zastrzeżeń albo że stwierdzone choroby lub ułomności nie stanowią przeszkody do pełnienia służby; 2) kategoria B – "zdolny do służby z ograniczeniem", która oznacza, że stwierdzono choroby lub ułomności, które zmniejszają jego sprawność fizyczną lub psychiczną, mogąc mieć wpływ na jego zdolność do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku; 3) kategoria C – "niezdolny do służby", która oznacza, że stwierdzono choroby lub ułomności, które uniemożliwiają pełnienie służby. Orzeczenie o zdolności fizycznej i psychicznej do służby, oprócz jednej z kategorii zdolności do służby wymienionych w ust. 1, zawiera jedno z następujących określeń: (1) "zdolny do służby", jeżeli nie stwierdzono żadnych chorób lub ułomności stanowiących przeciwwskazanie do pełnienia służby; (2) "trwale niezdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku", jeżeli stwierdzono choroby lub ułomności, które zmniejszają zdolność fizyczną lub psychiczną do służby i nie pozwalają na pełnienie służby na zajmowanym stanowisku, jednak te choroby lub ułomności nie stanowią przeszkody do dalszego pełnienia służby na innym stanowisku; w takim przypadku komisja lekarska określa, jakie warunki służby są przeciwwskazane dla badanego; (3) "czasowo niezdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku", jeżeli stwierdzono choroby lub ułomności, które czasowo zmniejszają zdolność fizyczną lub psychiczną do służby, ale mogą rokować poprawę stanu zdrowia i odzyskanie pełnej sprawności i zdolności do służby na zajmowanym stanowisku; (4) "zdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku", jeżeli stwierdzono pewne choroby lub ułomności, które zmniejszają wprawdzie zdolność fizyczną lub psychiczną, ale nie stanowią przeszkody do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku; (5) "trwale niezdolny do służby", jeżeli stwierdzono choroby lub ułomności, które nie pozwalają na pełnienie służby (art. 6 ust. 2 u.k.l.). Stosownie do art. 33 ust. 1 u.k.l., rejonowa komisja lekarska dokonuje oceny stanu zdrowia osoby badanej na podstawie badania lekarskiego, wyników zleconych badań dodatkowych, specjalistycznych i psychologicznych, wywiadu chorobowego, dokumentacji medycznej będącej wynikiem obserwacji w podmiocie leczniczym, leczenia ambulatoryjnego i sanatoryjnego oraz innych dokumentów medycznych istotnych dla dokonania tej oceny oraz protokołów powypadkowych mogących mieć znaczenie dla treści orzeczenia. Rejonowe komisje lekarskie orzekają, posługując się również - w przypadku ustalania zdolności fizycznej lub psychicznej do służby - wykazem chorób i ułomności, na podstawie którego jest wydawane orzeczenie o stanie zdrowia osoby badanej (ust. 3). Rejonowa komisja lekarska, zaliczając funkcjonariusza do jednej z kategorii zdolności do służby, bierze pod uwagę charakter i warunki służby na zajmowanym przez funkcjonariusza stanowisku oraz kryteria zdrowotne (art. 34 u.k.l.). W przypadku orzeczenia niezdolności do służby rejonowa komisja lekarska orzeka również o grupie inwalidzkiej (art. 35 u.k.l.), co w niniejszej sprawie nie miało miejsca, albowiem RKL stwierdziła, że skarżący jest zdolny do służby z ograniczeniem. Zgodnie z art. 38 ust. 1 u.k.l. rejonowa komisja lekarska wydaje orzeczenie niezwłocznie po przeprowadzeniu niezbędnych badań lekarskich i zebraniu niezbędnych dokumentów, w tym dokumentacji medycznej. Orzeczenie zawiera rozpoznanie lekarskie w języku polskim według terminologii klinicznej, z uwzględnieniem lokalizacji i stopnia nasilenia oraz z powołaniem na odpowiednie pozycje, paragrafy i punkty lub inne jednostki klasyfikacyjne z wykazów, o których mowa w art. 33 ust. 3. Orzeczenia, które ustalają trwałą lub całkowitą niezdolność do służby uzasadnia się szczegółowo (art. 39 ust. 1 i 5 u.k.l.). Zgodnie z art. 40 ust. 1 u.k.l., rejonowe komisje lekarskie orzekają w składzie co najmniej dwuosobowym. Orzeczenie wydane przez komisję lekarską podpisują wszyscy członkowie komisji. Komisja podejmuje rozstrzygnięcie zwykłą większością głosów. W razie równej liczby głosów decyduje głos przewodniczącego składu. CKL, zgodnie z art. 45 i art. 46 u.k.l., rozpatruje odwołanie w składzie trzyosobowym w terminie 30 dni od dnia jego otrzymania albo w terminie 60 dni od dnia jego otrzymania w przypadku konieczności wykonania dodatkowych badań lub uzyskania dodatkowych dokumentów, po zapoznaniu się ze wszystkimi dokumentami w sprawie, a w razie potrzeby również po przeprowadzeniu niezbędnych badań lub po zleceniu przeprowadzenia dodatkowych badań lekarskich, w tym obserwacji w podmiocie leczniczym, lub po dostarczeniu na jej żądanie dodatkowych dokumentów. CKL, zgodnie z art. 47 u.k.l., po rozpatrzeniu odwołania: (1) utrzymuje w mocy zaskarżone orzeczenie albo (2) uchyla zaskarżone orzeczenie w całości lub w części i wydaje nowe, albo (3) uchyla zaskarżone orzeczenie i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez rejonową komisję lekarską. Sąd, rozstrzygając w zakresie zgodności z prawem zaskarżonego orzeczenia CKL w przedmiocie ustalenia zdolności Skarżącego do służby, wskazuje, że w sprawie orzekały organy właściwe miejscowo i rzeczowo. Ponadto, wbrew stanowisku prezentowanemu w skardze, CKL przed wydaniem ww. orzeczenia, zebrała obszerny materiał dowodowy, jak również rozpatrzyła tenże materiał dowodowy w sposób należyty, uwzględniając przy tym podnoszone przez Skarżącego w odwołaniu zarzuty. Świadczy o tym zarówno zebrana w sprawie dokumentacja medyczna (k. 3-8, 15-20, 38, 40, 42-46 akt administracyjnych), jak również protokół poprzedzający wydanie zaskarżonego orzeczenia CKL z [...] marca 2023r. (k. 21-23 akt administracyjnych) oraz samo orzeczenie CKL z [...] marca 2023r. (k. 24-26 akt administracyjnych). Z akt administracyjnych wynika, że CKL dokonała oceny stanu zdrowia Skarżącego na podstawie badań lekarskich m.in. neurologa, ortopedy, [...]. Tym samym niezasadny był zarzut skargi, że CKL nie uwzględniła całej dokumentacji przy wydawaniu ww. orzeczenia z [...] marca 2023r. i dlatego orzeczenie to jest niekorzystne. Samo rozpoznanie w postaci wskazania przez CKL: 1) przewlekły, okresowo zaostrzony zespół [...] kręgosłupa na tle [...] nieznacznie upośledzający sprawność ustroju (§ 81 p. 1 rub. 5, kat. B, § 64 p. 2 rub. 5 kat. B); 2) stan po naderwaniu [...] łydki prawej (bez §) nie wskazuje na wadliwość, gdyż rozpoznanie to ma oparcie w przepisach prawa. Wydanie więc przez CKL ww., zaskarżonego orzeczenia, w którym uznano, że Skarżący jest zdolny do służby (kategoria B) oraz zdolny do służby z ograniczeniem, zdolny do służby na zajmowanym stanowisku nie oznacza, że jest to orzeczenie wadliwe. CKL dokonała ww. kwalifikacji prawidłowo, na podstawie przewidzianego w ww. rozporządzeniu wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby oraz na tej podstawie wydała orzeczenie o stanie zdrowia i zdolności lub niezdolności funkcjonariusza do służby. W ocenie Sądu brak jest tym samym podstaw do uznania, że CKL dopuściła się naruszenia przepisów u.k.l. i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia w wystarczającym stopniu wskazuje na przyczyny zakwalifikowania Skarżącego do kategorii "B" zdolny do służby z ograniczeniem i zdolny do służby na zajmowanym stanowisku. Okoliczność, że Skarżący kontynuuje leczenie nie świadczy o nieprawidłowości zaskarżonego orzeczenia CKL. Warto bowiem wskazać, że komisje lekarskie dokonują ustaleń w zakresie zdolności do służby na dzień orzekania, jak miało to miejsce w sprawie, a ponadto art. 32 ust. 1 u.k.l. wskazuje na możliwość orzekania przez komisję lekarską także w odniesieniu do emeryta, jeśli np. dojdzie do wzmiankowanego przez Skarżącego pogorszenia stanu zdrowia. Wpływu na wynik sprawy nie mogły mieć więc przedłożone przy piśmie procesowym z 4 lipca 2023r. wyniki badań i zaświadczenia, które albo znajdują się w aktach administracyjnych sprawy (k. 19 akt administracyjnych) albo powstały w dacie wydania zaskarżonego orzeczenia CKL, albo już po jego wydaniu (k. 31-32 akt sądowych). 4. Sąd, mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 w związku z art. 119 pkt 2 i art. 120 P.p.s.a., orzekł, jak w wyroku.