II SA/Wa 1076/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymany nią w mocy rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] lutego 2018 r.

Komendant Powiatowy Policji w [...] rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r. zwolnił mł. asp. (w st. spocz.) M. R. ze służby w Policji z dniem [...] marca 2018 r. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 41 ust. 1 pkt 3 w związku z ort. 45 ust. 3 oraz art. 106 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Wskazaną natomiast w uzasadnieniu decyzji podstawę faktyczną stanowiło wymierzenie wymienionemu policjantowi kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby orzeczeniem nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. o stwierdzeniu winy mł. asp. (w st. spocz.) M. R. i ukaraniu karą dyscyplinarną wydalenia ze służby. W wyniku wniesionego odwołania od ww. orzeczenia dyscyplinarnego, Komendant [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r. odmówił przyjęcia odwołania ze względu na fakt, że zostało wniesione po terminie. Wobec powyższego, w ocenie organu I instancji orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. o stwierdzeniu winy i wymierzeniu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby stało się prawomocne. Toteż w oparciu o prawomocne orzeczenie dyscyplinarne Komendant Powiatowy Policji w [...] rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r. zwolnił wymienionego ze służby w Policji z dniem [...] marca 2018 r. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności i w dniu [...] marca 2018 r. doręczono stronie, co potwierdziła własnoręcznym podpisem. Od powyższego rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji w [...] mł. asp. (w st. spocz.) M. R. złożył odwołanie i wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu i rygoru natychmiastowej wykonalności oraz zawieszenie postępowania w sprawie wydanego rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] lutego 2018 roku do czasu rozstrzygnięcia skargi wniesionej przez stronę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Komendanta [...] Policji nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r. w przedmiocie odmowy przyjęcia odwołania od orzeczenia nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. o stwierdzeniu winy wymienionego i ukaraniu karą dyscyplinarną wydalenia ze służby. Rozpatrując przedmiotową sprawę w trybie odwoławczym Komendant [...] Policji decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby, ustalił nową datę zwolnienia i utrzymał w mocy skarżone rozstrzygnięcie w pozostałej części. W uzasadnieniu przywołał przepis art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta zwalnia się ze służby w przypadku wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Podniósł, że użycie w tym przepisie zwrotu "zwalnia się" oznacza, iż zwolnienie to ma charakter obligatoryjny, a zatem nie zostało pozostawione tzw. uznaniu administracyjnemu. Niezwłoczność zwolnienia ze służby policjanta, któremu wymierzono karę dyscyplinarną wydalenia ze służby, wynika wprost z przepisu art. 135o ustawy o Policji. Zgodnie z ust. 4 tegoż artykułu, przełożony właściwy w sprawach osobowych, po uprawomocnieniu się orzeczenia dyscyplinarnego niezwłocznie wykonuje karę wydalenia ze służby poprzez wydanie rozkazu personalnego o zwolnieniu ukaranego policjanta ze służby w Policji. Przy czym uwzględniono, iż w wyniku wniesionego odwołania od orzeczenia Komendanta Powiatowego Policji w [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. Komendant [...] Policji postanowieniem nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r. odmówił przyjęcia odwołania ze względu na fakt, że zostało wniesione po terminie. Wobec powyższego zaskarżone orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w [...] nr [...] o stwierdzeniu winy i wymierzeniu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby stało się w ocenie organu prawomocne. Jednocześnie wskazano, że zgodnie z art. 135o ust. 2 ustawy o Policji przełożony dyscyplinarny, po uprawomocnieniu się orzeczenia lub postanowienia, niezwłocznie wykonuje orzeczoną karę. W myśl zatem cytowanego przepisu stwierdzenie faktu wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby stanowi ustawową przesłonkę obligującą właściwy organ do zwolnienia funkcjonariusza ze służby. Podkreślono, że w przedmiotowej sprawie bezspornym jest, iż Komendant [...] Policji wydając w postępowaniu odwoławczym postanowienie nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r. zakończył dwuinstancyjny tok postępowania dyscyplinarnego, w którym mł. asp. (w st. spocz.) M. R. wymierzono karę dyscyplinarną wydalenia ze służby w Policji. Wskazane orzeczenie stało się prawomocne z dniem jego wydania, wobec czego przełożony właściwy w sprawach osobowych Komendant Powiatowy Policji w [...] zobowiązany był powołanymi przepisami ustawy o Policji, do niezwłocznego wykonania kary wydalenia ze służby poprzez wydanie rozstrzygnięcia o zwolnieniu ukaranego policjanta ze służby w Policji. Uwzględniając powyższe, za całkowicie chybione uznano zarzuty strony odnoszące się do naruszenia przepisu art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji. Podkreślono, że postępowanie dyscyplinarne funkcjonariuszy Policji jest postępowaniem przedmiotowo innym niż postępowanie w sprawie wydania decyzji o zwolnieniu policjanta ze służby, a zatem nie jest elementem tego drugiego. Wymierzenie kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby stanowi obligatoryjną przesłankę zwolnienia ze służby. Oznacza to, że w toku postępowania w przedmiocie zwolnienia ze służby funkcjonariusza na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji, organ orzekający ma obowiązek ustalenia czy rzeczywiście postępowanie dyscyplinarne zostało zakończone orzeczeniem o stwierdzeniu winy i wymierzeniu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby oraz czy decyzja ta słała się ostateczna. Okoliczności te w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie budziły wątpliwości Organu. Organ nie jest natomiast w przedmiotowej sprawie uprawniony do weryfikacji i badania zasadności wydanego w postępowaniu dyscyplinarnym orzeczenia. Tymczasem zarzuty zawarte w odwołaniu dotyczą właśnie naruszenia przepisów dotyczących odpowiedzialności dyscyplinarnej policjanta. Z uwagi na odrębny i autonomiczny charakter postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia mł. asp. (w st. spocz.) M. R. ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji, merytoryczna ocena argumentacji strony słała się bezprzedmiotowa. Wskazać również należy, że wniesienie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na prawomocne orzeczenie dyscyplinarne Komendanta [...] Policji inicjuje postępowanie sądowo - administracyjne, które jest postępowaniem odrębnym od postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia wymienionego ze służby w Policji. Ponadto, pomimo faktu, iż wynik innego postępowania może mieć wpływ na losy sprawy administracyjnej, brak jest aktualnie podstaw do biernego zachowania po stronie organu administracji, jeżeli w chwili orzekania możliwe jest rozpatrzenie sprawy przez organ administracyjny i wydanie decyzji. Podkreślono, że po uprawomocnieniu się orzeczenia dyscyplinarnego o zwolnieniu ze służby w Policji, przełożony właściwy w sprawach osobowych zobowiązany był do niezwłocznego wykonania orzeczonej kary poprzez wydanie stosownego rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby w Policji. Odnosząc się do wniosku strony o zawieszenie postępowania administracyjnego z uwagi na wniesienie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Komendanta [...] Policji nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r. w przedmiocie odmowy przyjęcia odwołania od orzeczenia nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. wskazano, że w przypadku wniosku strony o zawieszenie postępowania, rzeczą organu jest niezwłoczne rozpoznanie tegoż wniosku po wcześniejszym przeanalizowaniu wyłącznie przesłanek zawieszenia, wymienionych w art. 98 § 1 kpa. Zgodnie z powołanym przepisem, organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu. Zatem na podstawie art. 98 § 1 kpa można zawiesić wyłącznie postępowanie wszczęte na wniosek strony, która występuje z żądaniem zawieszenia postępowania. Tymczasem toczące się w niniejszej sprawie postępowanie w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji zostało wszczęte z urzędu. Stąd brak jest w ocenie organu możliwości uwzględnienia takiego wniosku w niniejszej sprawie. Po wtóre natomiast, co się tyczy badania podstaw obligatoryjnego zawieszenia postępowania administracyjnego w oparciu o przepis art. 97 § 1 kpa, to podkreślono, że obowiązkiem organu jest bieżące analizowanie okoliczności toczącego się postępowania pod kątem konieczności jego zawieszenia z urzędu, które to okoliczności z uwagi na dynamikę postępowania mogą się w toku sprawy zmieniać. Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 kpa, organ administracji obligatoryjnie zawiesza postępowanie administracyjne w razie śmierci strony lub jednej ze stron, jeżeli wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5, a postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe: w razie śmierci przedstawiciela ustawowego strony; w razie utraty przez stronę lub przez jej ustawowego przedstawiciela zdolności do czynności prawnych, a także, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub Sąd. W przedmiotowej sprawie żadna ze wskazanych wyżej obligatoryjnych przesłanek zawieszenia postępowania administracyjnego nie zaistniała według organu. W związku z powyższym brak jest jakichkolwiek podstaw do zawieszenia postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie. Ponadto w ocenie organu odwoławczego Komendant Powiatowy Policji w [...] zasadnie nadał również decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, bowiem obliguje do tego wskazany wyżej przepis art. 135o ust. 4 ustawy o Policji. Po wtóre w interesie służby, tożsamym z interesem społecznym, leży niezwłoczne rozwiązanie stosunku służbowego z policjantem, któremu wymierzono karę dyscyplinarną wydalenia ze służby. Nadto przywołano przepis art. 110 kpa, zgodnie z którym organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. Niewątpliwie w niniejszej sprawie zaskarżony rozkaz personalny został doręczony stronie w dniu [...] marca 2018 r. Zachodzi zatem konieczność dokonania zmiany w zakresie ustalonej zaskarżoną decyzją daty zwolnienia ze służby w Policji. Od powyższej decyzji skargę do tut. Sądu wywiódł M. R. zarzucając organowi naruszenie przepisów: a) art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji poprzez przyjęcie przez Komendanta Powiatowego Policji w [...] , że naruszył dyscyplinę służbową w czasie służby lub podczas wykonywania zadań lub czynności służbowych. Pozostaje to w oczywistej sprzeczności z decyzją Komendanta Powiatowego Policji w [...], który odmówił wszczęcia czynności wyjaśniających w związku z popełnieniem wykroczenia z art. 70 § 2 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia wobec braku podjęcia przeze mnie w tym dniu czynności służbowych. Komendant Powiatowy Policji w [...] nie wyjaśnił w uzasadnieniu do wydanego orzeczenia na jakiej podstawce prawnej uznał zbiórkę kursantów za czas służby funkcjonariusza. Jednocześnie zwrócił uwagę, że przy takiej interpretacji tej czynności Komendant Powiatowy Policji w [...] nie wyjaśnił, dlaczego funkcjonariusze uczestniczący w [...] nie otrzymywali dodatków z tytułu przekroczenia czasu służby, co stanowiłby naruszenie art. 33 ust. 2 ustawy o Policji. Ponadto zbiórka kursantów w dniu [...] października 2017 r. nie stanowiła apelu porannego w rozumieniu § 13 Decyzji Komendanta Szkoły Policji w [...] z dnia [...] października 2011 r. sprawie Zasad organizacji szkolenia i pobytu słuchaczy w Szkole Policji w [...]. Nadto w trakcie zebrania kursantów nie przeprowadzono wszystkich czynności określonych w § 13 ust. 1 Decyzji Komendanta Szkoły Policji, co również wskazuje na to, że nie uczestniczył w formalnym apelu porannym; b) art. 108 § 1 K.p.a. poprzez nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności w sytuacji w której przesłanki wskazane jako uzasadnienie do nadania takiego rygoru są gołosłowne, całkowicie niewiarygodne, ośmieszające go jako funkcjonariusza służby mundurowej. Jeżeli zgodnie z treścią postanowienia Komendanta [...] z dnia [...] lutego 2018 roku orzeczenie nr [...] z dnia [...] grudnia 2017 roku w sprawie jego usunięcia ze służby stało się prawomocne w dniu [...] stycznia 2018 roku, to dlaczego oczekiwano aż 45 dni na wydanie rozkazu personalnego nr [...]. Czy w tym czasie nie naruszał interesu społecznego tożsamego z interesem służby ? Decyzji nadano taki rygor aby jak najszybciej zapomnieć o sprawie i osobie, aby skarżący nie mógł w sposób legalny korzystać z efektów swojej ciężkiej pracy na rzecz społeczeństwa. Przez ten okres od [...] grudnia 2017 r. do dnia obecnego nie zhańbił swojego munduru ani zasad, które towarzyszą mu od początku służby w Policji. Mając powyższe na uwadze wniósł o uchylenie kwestionowanych rozstrzygnięć. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wyrokiem z dnia 18 stycznia 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2018r. uchylającego postanowienie Komendanta [...] Policji z dnia [...] lutego 2018r. w przedmiocie odmowy przyjęcia odwołania od orzeczenia dyscyplinarnego wydalenia skarżącego ze służby. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego jako wadliwa. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy istniały przesłanki faktyczne i prawne do wydania skarżonego rozstrzygnięcia. W ocenie tut. Sądu na w/postawione pytanie należało udzielić negatywnej odpowiedzi. Jeśli chodzi o problematykę prawa materialnego, to w realiach sprawy przywołać należało przepis art. 41 ust.1 pkt 3 ustawy o Policji, w myśl którego, policjanta zwalnia się ze służby w przypadku wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. W ścisłym związku z w/w normą prawną pozostaje przepis art. 135o omawianej ustawy zgodnie z którym orzeczenie lub postanowienie staje się prawomocne: 1) z upływem terminu do wniesienia odwołania, wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy lub zażalenia, jeżeli go nie wniesiono; 2) w dniu wydania orzeczenia lub postanowienia przez organ odwoławczy, A wtedy przełożony właściwy w sprawach osobowych, po uprawomocnieniu się orzeczenia, niezwłocznie wykonuje karę: wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe, obniżenia stopnia lub wydalenia ze służby przez wydanie rozkazu personalnego odpowiednio o: zwolnieniu lub odwołaniu ukaranego z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego i powołaniu lub mianowaniu go na niższe stanowisko służbowe, obniżeniu stopnia lub zwolnieniu ukaranego policjanta ze służby. W świetle powyższego, obligatoryjne zwolnienie ze służby policjanta, wydalonego z niej w trybie dyscyplinarnym, dopuszczalne jest wyłącznie wtedy , gdy ziszczą się wszystkie przesłanki przywołanego przepisu art.135o ustawy pragmatycznej. Przenosząc powyższe na realia faktyczne niniejszej sprawy uznać należało, iż nie istnieją przesłanki prawne opisane w art. 135 o ustawy o Policji. Na chwilę wyrokowania przez Sąd, w obrocie prawnym nie występuje prawomocne orzeczenie dyscyplinarne o zwolnieniu skarżącego ze służby. Nie upłynął bowiem termin do wniesienia od niego odwołania, co przesądził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 22 listopada 2018 r. - uchylając postanowienie Komendanta [...] Policji z dnia [...] lutego 2018 r. w przedmiocie odmowy przyjęcia odwołania od orzeczenia dyscyplinarnego o wydaleniu skarżącego ze służby. Na dzień wyrokowania tut. Sąd nie uzyskał też żadnej informacji o tym, aby zostało wydane orzeczenie przez organ odwoławczy, a dotyczące rozpoznania odwołania od orzeczenia dyscyplinarnego o wydaleniu skarżącego ze służby. W świetle powyższego, w sytuacji gdy orzeczenie o wydaleniu ze służby skarżącego nie posiadało przymiotu prawomocności, niedopuszczalnym było wydawanie skarżonego rozstrzygnięcia o zwolnieniu ze służby. W związku z powyższym, uznając że skarżona decyzja narusza prawo, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie orzekł jak w wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329). Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie zobligowany do tego, aby uwzględnić stanowisko Sądu zaprezentowane w niniejszym uzasadnieniu.