II SA/Sz 890/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj po rozpoznaniu w dniu 26 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminy Rewal na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 4 sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie zajęcia pasa drogowego postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić Stronie skarżącej kwotę 200 zł (dwustu złotych) uiszczoną tytułem wpisu od skargi.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie decyzją z dnia 4 sierpnia 2023 r. nr SKO[...], wydaną na skutek rozpatrzenia odwołania B. Spółki Jawnej z siedzibą w S. od decyzji Wójta Gminy Rewal z dnia 8 marca 2023 r. nr [...] udzielającej ww. Spółce zezwolenia na prowadzenie robót w pasie drogowym drogi gminnej ul. [...] (dz. dr [...], [...]) w miejscowości T. w celu wykonania prac związanych z budową przyłącza kanalizacji sanitarnej do nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...] obręb T., gmina Rewal - uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej ustalenia opłaty za zajęcie pasa drogowego, określonej w punkcie 4 osnowy aktu, ustaliło opłatę za prowadzenie robót w pasie drogowym w wysokości 9 280 zł oraz utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałym zakresie. Nie zgadzając się ze stanowiskiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie, Gmina Rewal pismem z dnia 5 września 2023 r. wniosła skargę do tutejszego Sądu na opisaną wyżej decyzję Kolegium z dnia 4 sierpnia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że warunkiem skutecznego złożenia skargi do Sądu jest wniesienie jej przez uprawniony podmiot. Zgodnie z art. 50 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 j.t., dalej jako: "p.p.s.a.") uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym, jak również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. W niniejszej sprawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 4 sierpnia 2023 r. wniosła Gmina Rewal, której organem reprezentującym jest Wójt Gminy Rewal. Oznacza to zatem, że skarga została wniesiona przez podmiot, który jako organ wydał decyzję w pierwszej instancji. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że organ administracji publicznej, który z mocy przepisów prawa został powołany do rozstrzygania sprawy w pierwszej instancji, nie ma uprawnienia do kwestionowania, w trybie wniesienia skargi do sądu administracyjnego, rozstrzygnięcia wydanego przez organ II instancji (por. uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 16 lutego 2016 r. sygn. I OPS 2/15, postanowienie WSA w Warszawie z dnia 26 czerwca 2020 r. dostępne w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W judykaturze podkreśla się, że wykluczenie gminy z kręgu stron postępowania administracyjnego, w którym organ wykonawczy gminy wydał decyzję w pierwszej instancji (jako wójt, burmistrz, prezydent miasta albo - w przypadku prezydentów miast na prawach powiatu - jako starosta) ma swoje uzasadnienie konstytucyjne. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu uchwały składu siedmiu sędziów z dnia 16 lutego 2016 r. sygn. akt I OPS 2/15 samorząd terytorialny jest częścią ustroju państwowego, a więc nie ma żadnego przeciwstawienia między nim a państwem. Nie ma on własnych i suwerennych zadań i praw, lecz wykonuje zadania państwa, które nie zostały zastrzeżone przez Konstytucję lub ustawy dla innych organów administracji publicznej (art. 163 Konstytucji RP). Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił w tej uchwale, iż "wypływająca z art. 165 ust. 2 Konstytucji RP ochrona sądowa samodzielności jednostek samorządu terytorialnego nie wymaga zapewnienia tym jednostkom statusu strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, ani też przyznania im prawa do wniesienia skargi na decyzje organu odwoławczego w sytuacji, w której jednostka ta nie występuje jako adresat działań władczych innych organów władzy publicznej, lecz sama podejmuje takie działania wobec innych podmiotów. Podstawowe znaczenie dla takiej regulacji prawnej ma tu fakt, że jednostki te nie mają własnych praw ani prawnie chronionych interesów, których mogłyby dochodzić w relacjach ze stronami postępowania administracyjnego, o których prawach lub obowiązkach władczo rozstrzygają w pierwszej instancji. Dotyczy to również tych spraw, kiedy decyzja administracyjna wydawana przez organ jednostki samorządu terytorialnego stanowi rozstrzygnięcie w przedmiocie stosunków cywilnoprawnych, których jednostka ta jest stroną". Oznacza to zatem, że posiadania interesu prawego nie można utożsamiać z obowiązkiem wykonywania przez organ samorządu terytorialnego jego ustawowych zadań, zaś uprawnienie do rozstrzygania indywidualnych spraw w formie decyzji administracyjnej przez organ wyklucza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym lub na drodze postępowania sądowoadministracyjnego. Jednostka samorządu terytorialnego, której organ wydał decyzję w sprawie w pierwszej instancji nie ma więc legitymacji skargowej do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzją organu odwoławczego, wydaną w takiej sprawie. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że Gmina Rewal, reprezentowana przez Wójta Gminy Rewal, który jako organ I instancji wydał decyzję administracyjną, nie jest uprawniona do wniesienia skargi do sądu na decyzję ostateczną w niniejszej sprawie, gdyż nie działa jako podmiot, którego własnego interesu prawnego lub obowiązku prawnego dotyczy sprawa, lecz występuje w stosunkach publiczno-prawnych jako organ administracji publicznej na mocy przyznanych mu ustawowo kompetencji. W tym stanie rzeczy, skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. O zwrocie należnego wpisu od skargi Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.